1405/08/23
بسم الله الرحمن الرحیم
ماه دوم(نیسان)/ تدابیر فصل بهار در طب المعصومین/طب اسلامی
موضوع: طب اسلامی/ تدابیر فصل بهار در طب المعصومین/ ماه دوم(نیسان)
این متن توسط هوش مصنوعی پیادهسازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.
تدابیر فصل بهار در طب المعصومین: ماه دوم (نیسان / اردیبهشت)
مباحثمان در «طب المعصومین» بر اساس «جامع أحادیث الشیعة»، جلد ۲۸، صفحه ۶۰۰، اواخر صفحه، در فصل بهار بودیم؛ ماه دوم بهار... فصل بهار، ماه دوم: نیسان به اصطلاح ماههای رومی، اردیبهشت به اصطلاح ماه شمسی ایرانی، آپریل به اصطلاح مسیحیِ کاتولیک، آوریل مسیحیهای عادی، پروتستان، خب.
حالا «نیسان ثلاثون یوماً»[1] ؛ ماه نیسان سی روز است. «فیه یطول النهار» — دارم فرمایشات امام رضا را میخوانم —«فیه یطول النهار»؛ در این سی روز، روزها طولانی میشود، ماه دوم بهار؛ شبها یک کم کم میشود زمانش. «و یقوی مزاج الفصل»؛ تقویت میشود «مزاج» فصل بهاری در ماه دوم بهار که نیسان است، اردیبهشت است، آپریل است. «و یتحرک الدم»؛ حرکت خون سالم و گردش خون سالم، هر دویش مناسب میشود. «و تهبّ فیه الریاح الشرقیة»؛ در جغرافیای طبیعی وزش بادهای شرقی میآید.
«و یستعمل فیه من المآکل المشویة»؛ در ماه دوم بهار خوراکهایی که شیویت شده، یعنی به شعله غیرمستقیم حرارت کباب شده؛ مثلاً گوشت گوسفند کبابی، گوشت مرغ کبابی، بلدرچین کبابی، گوشت ماهی کبابی که بعدش یک قاشق عسل یا هفت خرما بخوری. «و یستعمل فیه من المآکل المشویة»؛ «و ما یعمل فیه بالخلّ»؛ چیزهایی که با سرکه طبیعی درست شده، مثلاً ترشی با سرکه طبیعی، یا مثلاً سالاد درست کردی ترشی طبیعی رویش بریزی؛ مثلاً سرکه انگور عسگریِ طبیعی، یا مثلاً چربی خون داری، کبد چرب داری، سرکه طبیعی سیب مثلاً بریزی.
«و لحوم الصید یعالج الجماع»؛ کسی که «قوه باه»ش ضعیف است، کمردرد ناشی از ضعف بنیه دارد، اینجا گوشت کبابیِ صیدشده بخورد؛ مثلاً با اجازه از مراکزی که اجازه میدهند، مثلاً گوشت آهوی شکاری، یا گوشت قوچ شکاری، یا گوشت بقیه، ولی با اجازه؛ خب آنها میگویند کدامش شکار کن کدامش نه، دیگر حالا اینها قانون دارد. درست شد مؤمنان؟ خب. «و لحوم الصید یعالج الجماع».
وقتی که میخواهی بروی حمام، روغنمالی کنی؛ مثلاً با روغن زیتون، بالاترین جذب سلولی دارد؛ مثلاً آفتاب اذیتت میکند، اینجا با روغن کنجد که روی ارده مایع است روغنمالی کن؛ مثلاً استخواندردهای ناشی از «سردمزاجی» داری یا درد مفاصل التهابی داری — «آرتریت» — با روغن سیاهدانه ماساژ بده.
حالا این را نگاه کنید: «و التمریخ بالدهن فی الحمام»؛ روغنمالی کنید، ماساژ بده، کل بدن، در حمام با روغن. در روایات دیگر داریم که حضرت زهرا بچههایش را که حمام خواست ببرد روغنمالی میکرد. این هم قابل عرض مادران.
«و لا یشرب الماء علی الریق»؛ در ماه دوم از فصل بهار که اردیبهشت است، نیسان است، آپریل است، اینجا صبح ناشتا آب نخور؛ چون بدن سرد و رطوبی میشود، دردهای بلغمیات میرود بالا، موکوسی، میرود بالا. «و لا یشرب الماء علی الریق»؛ صبح ناشتا آب آشامیدنی نخور.
استشمام ریاحین و عطریات و توصیههای مربوط به قوه باه
«و یشمّ الریاحین و الطیب»؛ استشمام کن، بو بکش بوهای خوشِ طبیعیِ غیرسمّی را، و عطریجات — یعنی عطرهای طبیعی خوشبو را — مثلاً: استشمام زعفران، مثلاً استشمام گل نرگس، مثلاً استشمام گلمحمدی، استشمام گل سرخ آتشین، استشمام مثلاً گل یاس — یک کم برایتان میسازم — حالا عطرها: برای شوهر، استشمام عطر گلمحمدی؛ اگر این شوهر، و قوه باهش ضعیف، خب، اینجا چه کار میکنیم؟ اینجا عطر گل سنجد — عطر گل سنجد را بو کند؛ عطر طبیعی گل سنجد را بو کند. حالا ناموسش — ناموسش — بادیان رومی با غذایش بخورد، عطر گل سرخ آتشین که عطر تیرُز طبیعی است، این را بو کند.
یک بار دیگر بگویم: اگر شوهر قوه باهش ضعیف است، میل جنسیش به همسر حلالش ضعیف است، اینجا این شوهر گل سنجد بو کند؛ عطر سنجد به لباسهایش بزند، عطر طبیعی گل سنجد به لباسهایش بزند؛ انجیر رسیده یا انجیر خشک که با جریان سرد هوای خشک است نوش جان کند. خانمش — همسر گرامیش — اگر قوه باهش ضعیف است، میل جنسی به شوهر حلالش ضعیف شده، حالا بادیان رومی با غذایش میخورد: یک قاشق چایخوری، یک قاشق چایخوری، ناهار، شام؛ عطر گل سرخ آتشین به لباسهای خانهاش، به چادر نماز در خانهاش، به جانماز در خانهاش میزند، به لباس خوابش میزند — این همسر گرامی که شوهر حلال دارد در خانه، خب؛ حالا قوه باه و میل جنسی این همسر گرامی خوب میشود نسبت به شوهر حلالش. اینجا را هم یک کم برایتان توضیح دادم، خب. «و یشمّ الریاحین و الطیب». خب.
تدابیر ماه سوم بهار (أیار / خرداد)
«أیّارُ»؛ ماه سوم از فصل بهار، «أیار» با الف — بنابر ماههای رومی «أیار»، بنابر ماه شمسی میشود چه؟ خرداد! بنابر ماههای میلادی، سال میلادی، میشود ماه می، ماه می، خب.
حالا «واحد و ثلاثون یوماً»؛ سی و یک روز است. «و تصفو فیه الریاح»؛ این وزشهای باد تصفیهشده هست، یعنی ریزگرد بیش از حد مجاز ندارد، آئروسل بیش از حد مجاز ندارد، هیدروکربنهای بیش از حد مجاز ندارد، بخارات مسموم بیش از حد مجاز ندارد.
هر کدام از اینها که بیش از حد مجاز باشند به خاطر این بشر دوپای شرّ است که هم ظلم به طبیعت میکند، پسلرزهاش ظلم به خودش [است]؛ اگر خیر به طبیعت میرساند، از طبیعت خیر میدید. خب، اینجا معلوم شد آقا؟
«أیّار واحد و ثلاثون یوماً و تصفو فیه الریاح و هو آخر فصل الربیع»؛ این أیار، این خردادماه، این ماه میِ میلادی، آخرین ماه از فصل بهار است.
«و قد نُهی فیه عن أکل الملوحات»؛ در ماه سوم بهار از شوریها نهی شدیم: نباید خیارشور بخوری، نباید این شوریهایی که مشهدیها درست میکنند با گلکلم و گوجهسبز، گوجهفرنگی، اینها، نباید... آجیل شور، تخمه شور نباید بخوری؛ غذای شور نباید بخوری؛ ماهی دودیِ شور — قابل عرض شمالیها — نباید بخوری، خب.
«و قد نُهی فیه عن أکل الملوحات و اللحوم الغلیظة»؛ گوشتهای غلیظه نباید بخوری: مثل کلهپاچه گوسفندی، کلهپاچه گاوی، کلهپاچه شتری — ببین کلهپاچه نباید بخوری — دیگر چه؟ گوشت گاو نباید بخوری، تا چه برسد به گوشت گاومیش؛ شیر پرچرب نباید بخوری، تا چه برسد به شیر پرچرب گاومیش؛ ماستش هم پرچرب است، بستنیش هم پرچرب است!
حرفهایم یادتان نرود، حرف امام رضا را گوش میدهیم. خب، اینجا ببینید: «و قد نُهی فیه عن أکل الملوحات و اللحوم الغلیظة کالرؤوس» — «کالرؤوس» یعنی کلهپاچه —«و لحم البقر» — گوشت گاو همیشه مکروه است، اینجا دیگر مکروه رو مکروه، تا چه برسد به گاومیش: بوفالوف امریکایی، جاموس عراقی، جاموس میگویند، خب — حالا این شیرش پرچرب است نباید بخوری، لذا میگوید: «و اللبن» — دیدید؟ شیر پرچرب نباید بخوری، به اصطلاح امروزیها شیر سهدرصد باشد از حیث چربی.
حالا برای استحمام، صبح برو استحمام، نه شب، نه عصر؛ در ماه سوم چه؟ بهار، که خردادماه است، ماه أیار، ماه می: «و ینفع فیه دخول الحمام أول النهار»؛ اول روز، یعنی بعد از طلوع آفتاب دارم میگویم حمام که میخواهید بروید اول روز عرفی، یعنی بعد از طلوع آفتاب، میشود پگاه، صبح زود، ها. «و ینفع فیه دخول الحمام أول النهار».
«و یکره فیه الریاضة قبل الغذاء»؛ مکروه است که به خودت ریاضت صوفیگری، سیکگری، مرتاضگری بدهی.
اول: یعنی رژیمهای سخت غلط غربی شرقی بگیری، ببین اینها غلط است.
دو: ورزشهای سنگین کنی قبل غذا خوردن؛ این هم غلط است؛ مثلاً برود ورزش دارحلقه یا خرک ژیمناستیک یا رقص پای کونگفو، بعد حالا هنوز پنج دقیقه نگذشته بنشیند یک غذای مشتی ناهار بخورد یا یک غذای مشتی شام بخورد — این غلط است؛ میگوید این کار را نکن، مکروه است برایت، ضرر دارد، چون خون دارد جاهای دیگر میرود؛ چون ورزش سنگین کردی، خون دارد میرود در آن عضلات که تحلیل عضله نگیری، غذا و اکسیژن لازم به آن عضلات برسد که مردگی سلول نگیری، لاغری ساقه مغز نگیری، کوچکی مخچه نگیری! حرفهایم یادتان نرود، خب.
«و یکره فیه الریاضة قبل الغذاء». بله، پیادهروی آرام داشتی، نرمش ملایم داشتی، این عیب ندارد؛ چهار تا اینطور کردی، حالا مینشینی که قاشق دستت بگیری غذا بخوری، این اشکال ندارد.