1405/03/05
بسم الله الرحمن الرحیم
جواز تناول سیر، پیاز و تره و تدابیر طبخ آنها در روایات/فواید پیاز وسیر ونحوه ی مصرف آن /طب المعصومین
موضوع: طب المعصومین/فواید پیاز وسیر ونحوه ی مصرف آن /جواز تناول سیر، پیاز و تره و تدابیر طبخ آنها در روایات
این متن توسط هوش مصنوعی پیادهسازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.
مباحث ما پیرامون موضوع «بصل» (پیاز) بود. به روایت دهم از کتاب «الاستبصار» شیخ طوسی—از کتب اربعه شیعه—و کتاب فقهی شیخ طوسی «تهذیب الاحکام» (دوره ده جلدی)، به نقل از حسین بن سعید، از فضاله؛ و نیز از کتاب «المحاسن» برقی، به نقل از برقی از پدرش، از فضالة بن ایوب، از داوود بن فرقد، از حضرت ابی عبدالله علیه الصلاة و السلام رسیدیم که فرمودند: قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: «مَن أَکَلَ مِن هَذَا الطَّعَامِ فَلَا یَقْرَبْ مَسْجِدَنَا يعني الثوم ولم يقل انه حرام...»؛[1] [2] [3]
هر کس از این نوع طعام تناول کند—که در نسخه کتاب المحاسن آمده است «از این نوع سبزی» تناول کند—«فَلَا یَقْرَبْ مَسْجِدَنَا»؛ یعنی چنانچه کراث (تره)، ثوم (سیر) و بصل (پیاز) تناول کند؛ هر کس این سه مورد یا یکی از آنها را مصرف نماید، اصلاً به مسجد النبی تقرب نجوید، چه رسد به اینکه بخواهد داخل در مسجد النبی گردد.
به طریق اولی شایسته نیست به مسجد الحرام، مسجد کوفه، مسجد سهله، مساجد جامع بلاد، حرمهای مشرفه، حسینیهها و سایر مساجد وارد شود و در اجتماع محبین اهل بیت، مؤمنین، صالحین و شیعیان حضور یابد. زیرا حضور شما در اجتماع باید موجب بهجت و تفریح خاطر دیگران باشد، نه اینکه موجب آزار و اذیت آنان گردد؛ این مطلب را اندکی توضیح دادم.
پس پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم چه فرمودند؟ «مَن أَکَلَ مِن هَذَا الطَّعَامِ» یا «مِنَ الْبَقْلَةِ»، برای نمونه کراث (تره)، ثوم (سیر)، بصل (پیاز) یا کما.
«کما» چیست؟
نوعی سبزی با رایحه تند و نامطبوع است، لکن برای بیماریهایی نظیر روماتیسم سودمند است.
تمایز کراهت فقهی و حرمت اخلاقی در ایذاء مؤمنین
در اینجا، عبارتِ «مِنْ طَعَامٍ فَلَا یَقْرَبْ مَسْجِدَنَا» بنا بر نسخه الاستبصار و نسخه تهذیب الاحکام وارد شده است؛ و البته فرمودهاند «وَ لَمْ یَقُلْ إِنَّهُ حَرَامٌ» (و نفرمودهاند که آن حرام است). این حکم جهت رفاه و آسایش خلق است، وگرنه چنانچه از زاویه اخلاق به موضوع بنگرید، واجد حرمت اخلاقی است؛ چرا که یکی از گناهان کبیره، ایذاءِ مؤمنین است. درست است که از منظر فقهی حکم به حرمت داده نشده و صرفاً نهی از آزار دیگران مطرح گردیده، لکن از منظر اخلاقی، برخی امور که واجد کراهت فقهی هستند، حرمت اخلاقی دارند.
به عنوان مثال، فردی در معبر عمومی و محل آمد و شد مردم قدم میزند؛ مقتضای حق شهروندی آن است که این پیادهرو و خیابان پاکیزه باشد. حال چنانچه شخصی در حین عبور، آب دهان بیندازد یا مخاط بینی تخلیه کند، موجب کراهت خاطر و آزار رهگذران میشود. این عمل از منظر فقهی مکروه است، لکن برای شخصی که در موقعیت خاصی قرار دارد و مردم به دیده خاصی به او مینگرند، ارتکاب آن شائبه حرمت فقهی دارد، وگرنه از ابتدا واجد حرمت اخلاقی بوده است. پیش از این، فرمایش حضرت امام خمینی (ره) در کتاب شریف «شرح چهل حدیث» را نیز در این خصوص برای شما تبیین کردهام.
تقدم و مشابهت این مضمون در کتاب «علل الشرائع» شیخ صدوق، باب چهارم، حدیث چهارم مکتوب است: «أَنَّ مَنْ أَکَلَ شَیْئاً مِنَ المؤذيات رِیحُهَا»[4] ؛ چنانچه فردی از این سبزیجات که رایحه نامطبوع و آزاردهنده دارند—همچون کراث (سبزی تره)، بصل (پیاز)، ثوم (سیر) یا کما—تناول کند، «لَمْ یَدْخُلِ الْمَسْجِدَ» (هرگز داخل مسجد نشود)؛ «لَمْ یَدْخُلِ الْمَسْجِدَ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسَاجِدِ». این حکم شامل تمامی مساجد شرعی در سراسر کره زمین میگردد؛ یعنی از باب کراهت فقهی و حرمت اخلاقی، اذن ورود به مسجد را نخواهد داشت.
جواز تناول سیر، پیاز و تره و تدابیر طبخ آنها
روایت یازدهم
از کتاب «الکافی» شیخ کلینی، چاپ اسلامیه تهران، و نیز در کتاب «الاستبصار» شیخ طوسی، و «تهذیب الاحکام» شیخ طوسی،: الحسین بن سعید، عن حماد بن عیسی، عن شعیب؛ و در کتاب «من لا یحضره الفقیه» شیخ صدوق، جلد ۳، صفحه ۲۲۶:
محمد بن یحیی، عن احمد بن محمد، عن الحسین بن سعید، عن حماد، عن شعیب؛ شعیب، عن ابی بصیر. در این موثقه ابی بصیر آمده است: «قَالَ سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَكْلِ الثُّومِ وَ الْبَصَلِ وَ الْكُرَّاثِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِأَكْلِهِ نِيّاً وَ فِي الْقدرِ وَ لَا بَأْسَ بِأَنْ يُتَدَاوَى بِالثُّومِ وَ لَكِنْ إِذَا أَكَلَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَخْرُجْ إِلَى الْمَسْجِدِ....» [5] [6] [7]
از حضرت امام صادق علیه السلام درباره تناول سیر، پیاز و تره پرسش به عمل آمد—این عبارت بنا بر نسخه کافی و محاسن است: «عَنْ أَکْلِ ثُومِهِ وَ بَصَلِهِ وَ کُرَّاثِهِ» —پس حضرت فرمودند: «لَا بَأْسَ بِهِ»؛ اشکالی در اصل تناول آنها نیست؛ چنانچه در منزل باشید، اعم از اینکه به صورت خام یا پخته تناول نمایید، بلامانع است؛ مثلاً پیاز را در آبگوشت یا سیر را در خورش بادنجان طبخ نمایید که موجب بهبود طعم و لذیذ شدن غذا میگردد. بلی، چنانچه سیر پخته را با زبان و سقف دهان له کنید، آن رایحه تند را نخواهد داشت؛ خورش بادنجان شما نیز لذیذ خواهد شد، به شرط آنکه با آبغوره طبخ گردد؛
تدبیر درمانی سرطان مجرای گوارش و کمپشتی مو با سیر (ثوم)
و در ادامه روایت: «وَ لَا بَأْسَ بِالتَّدَاوِی بِالثُّومِ»؛ هیچ باکی در مداومت بر مداوا با سیر (ثوم) نیست.
به عنوان نمونه، چنانچه فردی مبتلا به سرطان لوله گوارش باشد، داروی اصلی در درمان او چیست؟ سیر (ثوم)؛ بدین نحو که همراه با هر وعده غذایی، یک، دو یا سه عدد سیر را جویده و فرو ببرد تا سرطان مجرای گوارشی او بهبود یابد. البته سیر خام تند است، لذا میتواند آن را مخلوط با خورش تناول کند تا هم تندی آن تقلیل یابد و هم طعم مطبوعتری پیدا کند، لکن قاعده مصرف همان یک تا سه عدد با هر وعده غذایی است؛ این نکته را فراموش نکنید. غرض تبیین این بخش از روایت بود.
یا برای نمونه، کسی که موی سر او کمپشت گردیده است، این تدبیر موجب پرپشتی مو میشود؛ در وهله نخست، فولیکولها (پیازهای مو) را فعال ساخته و موها مجدداً میرویند؛ این امر مجرب و قابل امتحان است. ترشی سیر نیز مفید است.
اشکال مختلف مصرف سیر و پیاز در روایات
پروردهی آن در سرکه (ترشی) نیز نیکو است؛ در این باره نیز روایاتی وارد شده است. روایات متعددی وجود دارد مبنی بر اینکه میتوانید سیر را به صورت خام، مطبوخ در خورش یا پرورده در سرکه تناول نمایید؛ این موارد هم در خصوص سیر و هم در خصوص پیاز مکتوب است. به این روایات خواهیم رسید، شاید در همین جلسه به آنها دست یابیم.
پرسش مخاطب: آیا خام خوردن خود سیر موجب تقویت مو میگردد؟
پاسخ استاد: هر یک از حالات مصرف، کارکرد خاص خود را دارد. اما در خصوص اینکه سفارش به تناول خام شده است، علت آن همانگونه که به یاد دارید، عفونتهای لثه است. عرض کردم جهت رفع عفونتهای لثه، سیر خام را بجوید، در دهان بگردانید و سپس تفاله آن را بیرون بیندازید و نیازی به فرو بردن آن نیست. با این تدبیر، دیگر نیازی به مصرف آنتیبیوتیکهایی همچون آموکسیسیلین، کو-آموکسیکلاو، سفالکسین و سفیکسیم نخواهید داشت؛ زیرا آنتیبیوتیکهای شیمیایی موجب نارسایی کلیه و نارسایی کبد میگردند، و افزون بر ایجاد خشکی پوست و کاهش آب بدن، سبب کاهش الکترولیتهای خون نیز میشوند.
البته به شرط آنکه فشار خون فرد زیر نه (۹) نباشد و فشار انقباضی قلب وی افت نکرده باشد. و در ادامه روایت: «وَ لَا بَأْسَ بِالتَّدَاوِی بِالثُّومِ، وَ لَکِنْ إِذَا أَکَلَ ذَلِکَ أَحَدُکُمْ فَلَا یَخْرُجْ إِلَی الْمَسْجِدِ»؛ چنانچه یکی از شما محبین اهل بیت و کسانی که خواهان احیای سنت رسول الله صلی الله علیه و آله هستند، سیر تناول نمود، به سمت مسجد حرکت نکند؛ در منزل خویش فریضه نماز را به صورت فرادی اقامه کند.
حال اگر تمامی اعضای خانواده سیر تناول کرده باشند—مانند هموطنان شمالی ما که همگی با هم غذای میرزا قاسمی میل میکنند—در این فرض، مستحب است سرپرست خانواده که پدری صالح است، امام جماعت گردد و نماز را به جماعت اقامه کنند. حتی چنانچه شما با هر مرتبه علمی و تخصصی، اعم از حوزوی و دانشگاهی، در مکانی میهمان بودید، مستحب است صاحبخانه در جایگاه امام جماعت بایستد و شما به وی اقتدا نمایید. سخن بنده را فراموش نکنید؛ این مضمون روایت است؛ مگر آنکه صاحبخانه اذن دهد که شما امامت نماز جماعت را عهدهدار شوید. این قاعده نباید موجب تکدر خاطر شما گردد.
اگر همه اهل خانه سیر تناول کرده باشند، فریضه را در منزل به جماعت اقامه میکنیم. درود بر آیتالله سید علی میلانی و مراجع صالح کربلا و خراسان. پس از رحلت آیتالله غلامحسین تبریزی، آیتالله سبزواری و آیتالله شیخ حبیبالله گلپایگانی، حوزه علمیه مشهد نیازمند مرجعیت بود؛ لذا این بزرگوار از کربلا تشریف آوردند و حوزه علمیه از ایشان تقاضا نمود در مشهد اقامت گزینند و ایشان نیز پذیرفتند. مرجع بزرگوار دیگری نیز از نجف اشرف تشریف آوردند، یعنی آیتالله سید عبدالله شیرازی، که حوزه علمیه از ایشان نیز تقاضای اقامت نمود. بدین ترتیب حوزه علمیه مشهد دارای دو مرجع عالیقدر شد.
مرجع سوم نیز تشریف آوردند که در خیابان آخوند خراسانی اقامت داشتند و درس خارج فقه و اصول تدریس میکردند؛ ایشان برادران دوقلو بودند که یکی در قم و دیگری در مشهد اقامت داشتند و در نجف و کربلا با یکدیگر درس خارج فقه و اصول را فرا گرفته و با یکدیگر مباحثه میکردند و با شخص دیگری مباحثه نمینمودند؛ یعنی حضرات آیات عظام، اخوان مرعشی. یکی از ایشان حاجآقا جعفر (مرعشی) در مشهد و دیگری در قم بودند. سیمای آنان کاملاً مشابه و همچون دوقلوهای همسان بود و حتی هر دو بر چهره خویش خالی داشتند، به گونهای که در حین راه رفتن، تشخیص هویت آنان میسر نبود. این مطلبی که عرض میکنم واقعیت دارد، زیرا بنده به مدت یک سال و نیم در مشهد شاگرد درس اصول یکی از این دو بزرگوار بودم که پیش از غروب در بخش بیرونی منزل خویش تدریس میفرمودند. این نکته را به عنوان یادگار عرض کردم.
پس ملاحظه کنید که در صورت تناول سیراصلاً نباید به سمت مسجد بروید. منظور بنده این است؛ آیتالله سید علی میلانی فرمودند: «بنده هیچگاه نماز را به صورت فرادی اقامه نکردهام.» سپس برخی از ایشان پرسش نمودند که: «حاج آقا، چگونه چنین چیزی ممکن است؟ گاهی انسان بیمار و ناخوشاحوال میگردد.» فرمودند: «بنده هرگاه به جهت بیماری قادر به حضور در مسجد نبودم، در منزل اقامه نماز میکردم و عیال و فرزندانم به بنده اقتدا مینمودند.» ایشان چقدر در گفتار، کردار و رفتار مراقب اعمال خویش بودند که اهل خانه شهادت میدادند وی مرد صالحی است. الله اکبر، این مطلب بسیار حائز اهمیت است؛ دعای خیر خویش را بدرقه راه آیتالله میلانی بفرمایید.
بررسی روایات کتاب المحاسن در باب پیاز خام و مطبوخ
روایت دیگر از کتاب «المحاسن» برقی: البرقی، عن محمد بن علی، عن عُبیس بن هشام، عن عبدالکریم الخثعمی، عن سماعة، عن ابی عبدالله علیه السلام که از ایشان درباره « انَّهُ سُئِلَ عَنْ أَكْلِ الْبَصَلِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهِ نِيّاً وَ فِي الْقِدْرِ وَ لَا بَأْسَ بِأَنْ يُتَدَاوَى بِالثُّومِ وَ لَكِنْ إِذَا كَانَ ذَلِكَ فَلَا يَخْرُجْ إِلَى الْمَسْجِدِ » [8] (تناول پیاز) پرسش به عمل آمد؛ پس حضرت فرمودند: «لَا بَأْسَ بِهِ» (باکی بر آن نیست) و مشابه روایت قبل ذکر شده است؛ یعنی میتوانید پیاز را به صورت خام نیز همراه با غذا نوش جان کنید.
روایت دیگر از کتاب المحاسن : البرقی، عن ابیه، عن حماد بن عیسی، مشابه روایت قبل از جهت سند و متن تا عبارتِ « سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (ع) عَنْ أَكْلِ الثُّومِ وَ الْبَصَلِ قَالَ لَا بَأْسَ بِأَكْلِهِ نِيّاً وَ فِي الْقِدْرِ » [9] [10] [11] [12]
یعنی به عنوان آبگوشت یا خورش، این پیاز خام را در دیگ بیندازید تا پخته شود و به صورت آبپز تناول کنید؛
و در این نسخه از کتاب المحاسن، عبارتِ «الثُّومِ» و عبارتِ «الْکُرَّاثِ» ساقط گردیده و سبزی تره را جا انداخته است، لکن در کتب قبلی که قرائت شد، ذکر سبزی تره نیز موجود بود. همچنین در کتب «مکارم الاخلاق»، و «طب الائمة» علیهم السلام اثر علامه شبّر (صاحب تفسیر شبّر)، و «مستدرک الوسائل» محدث نوری.
تدبیر طبخ سیر در خورش و شرایط مصرف آن
حال میخواهم پاسخ سؤال شما را ارائه دهم که سیر را به صورت پخته نیز میتوانید تناول کنید؛ همانطور که عرض کردم چنانچه از ابتدای طبخِ خورش بادنجان، پیازچه و حبههای سیر را شسته و درون آن بیندازید، بسیار لذیذ میگردد. همچنین به جای رب گوجهفرنگی از آبغوره طبیعی استفاده کنید که مصلح و طبیب آن است. پس از اینکه خورش پخته شد، آن را بر سر سفره میآورید؛ فرض کنید اعضای خانواده پنج نفر هستند. در این فرض—البته با اطمینان از اینکه فشار خون اعضا پایین نباشد—به هر یک از اعضا یک حبه از این سیرهای پختهشده میدهید و آنان باید به مدت پنج دقیقه باید صبر کنند تا خنک شود. سپس پوسته رویی آن را جدا کرده و سیر پخته شده را با زبان و سقف دهان له میکنند؛ با این روش، تندی و حرارت آن کاهش یافته و خواص آن هم در غذا وارد شده و هم با تناول آن به بدن میرسد. چنانچه پدربزرگ، مادربزرگ یا هر شخص دیگری را در نظر بگیرید که به بیماریهایی نظیر قند خون، پرفشاری خون، چربی مضر خون، تصلب شرایین، عوارض کبدی و غیره مبتلا است، به این شخص بین سه تا شش حبه سیر پخته شده بدهید تا میل کند؛ بدین نحو که از قسمت فوقانی، پیازچه سیر را به دو نیم تقسیم کرده و نصف آن را به وی میدهید تا تناول کند؛ در نتیجه، بنیه او کاملاً تقویت شده و بانشاط میگردد؛ امتحان این تدبیر مجانی است.
هر کس که پدربزرگ و مادربزرگی دارد، این تدبیر را به کار بندد. بنده نیز به همین جهت، گاهی در حضور خویشاوندان و غیرخویشاوندان سیر پخته تناول میکنم تا آنان نیز بدان عمل نمایند؛ به ویژه اگر به صورت مطبوخ باشد، بسیار خوشطعم و مطبوع است و موجب رفع خستگی و ایجاد سلامتی کامل در تن میگردد.
سیره عملی معصومین (ع) در تناول همزمان سیر و پیاز
روایت دیگر از کتاب المحاسن:
البرقی، عن ابیه، عن نضر بن سوید، عن القاسم بن سلیمان، عمن اخبره، عن ابی جعفر علیه السلامکه حضرت امام باقر علیه السلام فرمودند: «إِنَّا لَنَأْكُلُ الْبَصَلَ وَ الثُّومَ»[13] ؛
ما نیز پیاز و سیر را همراه با غذاهای خود تناول میکنیم. درود بر حضرات صادقین و باقرین علیهم السلام.
در اینجا ملاحظه کنید که ائمه اطهار هم بصل (پیاز) و هم ثوم (سیر) را همراه با اغذیه خویش تناول میفرمودند. به یاد داشته باشید که این دو مفرده در کنار یکدیگر دستکم دارای دویست فایده همزمان هستند که پیش از این چند مورد از آنها را برای شما برشمردم؛ از جمله کاهش قند، فشار و چربیهای مضر خون.
فواید درمانی مصرف همزمان سیر و پیاز و نقد تغذیه مدرن
ضدعفونی نمودن فضای دهان و ایجاد رایحه خوش در محیط دهان؛ چرا که این دو مفرده ضد باکتریهای مضر و ناقل بیماری هستند، ضد تصلب شرایین بوده، به درمان بیماری کرونا کمک میکنند و پادزهر تصلب متعدد شرایین مغز یا همان بیماری اماس (مالتیپل اسکلروزیس) میباشند. غرض بنده آن بود که به عمل معصوم علیه السلام تمسک جویید؛ این ذوات مقدسه واجد علم لدنی و علوم کامله هستند؛ آنان «خُزّان العلم» و «راسخون فی العلم» میباشند. به کلام ایشان نباید صرفاً با دید لغوی، صرفی، نحوی یا بلاغی نگریست و آن را به سادگی ترجمه کرد و گذشت و سپس پرسید که این معارف چه کارکردی برای امروز دارد؛ خیر، این حقایق برای امروز و آینده بشر راهگشا است.
سلام بنده را به طب جدید برسانید و بگویید تحقیق و پژوهش کنند؛ اگر توانایی دارند، فوایدی بیش از این استخراج نمایند؛ اگر مدعی علم هستید، اکنون به واسطه این فرمایش و سیره عملی معصوم علیه السلام درمییابید که این احادیث چقدر برای نسل کنونی و نسلهای آینده کاربردی و راهبردی است.
پیش از این، این دو مفرده همواره بر سر سفرهها حاضر بود، لکن امروزه بر سر سفرهها آبمیوههای صنعتی، ژله، زولبیا و نوشابههای گازدار (مانند کانادا درای و فانتا) و امثال این مواد زیانآور قرار داده میشود که منشأ ابتلای به بیست نوع بیماری گوناگون هستند؛ حال آنکه حضور پیاز و سیر بر سر سفره، دویست خاصیت همزمان به همراه داشت و تمامی افراد در هر سن و سالی که بودند، به واسطه مصرف آنها بانشاط و تندرست میزیستند.
جواز فقهی استفاده از سیر و پیاز در ساخت داروها و پروردهی آنها در سرکه
به کتاب «قرب الاسناد» حمیری رجوع کنیم؛ این صفحه نیز به پایان برسد تا آخرین روایت را قرائت کنیم. قرب الاسناد حمیری، و در کتاب «وسائل الشیعة» چاپ آلالبیت: عبدالله بن الحسن، عن جده علی بن جعفر، عن اخیه موسی بن جعفر علیهما الصلاة و السلام، قال: «وَ سَأَلْتُهُ عَنِ ثُومِ وَ الْبَصَلِ یُجْعَلُ فِی الدَّوَاءِ قَبْلَ أَنْ یُطْبَخَ...» [14] [15] [16] ؛ از ایشان پرسش نمودم آیا میتوان سیر و پیاز را پیش از طبخ (به صورت بخارپز یا آبپز) در ترکیب دارو قرار داد؟
فرمودند: «لَا بَأْسَ بِهِ»[17]
(باکی بر آن نیست)؛
و در ادامه روایت: «وَ سَأَلْتُهُ عَنْ أَکْلِ ثُومِ وَ الْبَصَلِ بِالْخَلِّ...» [18] [19] [20] [21]
پرسیدم آیا میتوان سیر و پیازی را که در سرکه طبیعی پرورده شده است (یعنی پیاز سرکهای و سیر سرکهای یا همان ترشی پیاز و سیر) تناول نمود؟
فرمودند: «لَا بَأْسَ بِهِ»[22]
(باکی بر آن نیست).
این نیز روایت مذکور همراه با دو سند آن؛ که با احتساب این کتاب، سه سند برای آن حاصل میشود: مکارم الاخلاق، ، و کتاب الفردوس. البته دو سند دیگر نیز در روایات قبلی ذکر شد که در مجموع بالغ بر پنج سند میگردد؛ در بحار الانوار علامه مجلسی.
خواص درمانی سیر (ثوم) در کلام نبوی و علوی
در روایت پانزدهم از کتاب،منقول از مکارم الاخلاق، و کتاب الفردوس، از حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیه السلام که فرمودند: قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: «کُلُوا الثُّومَ وَ تَدَاوَوْا بِهِ فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ سَبْعِینَ دَاءً»؛[23] سیر تناول کنید و به وسیله آن مداوا نمایید، چرا که در آن شفای هفتاد درد و بیماری نهفته است.
همچنین در کتاب «طب النبی» ابوالعباس مستغفری، و «مستدرک الوسائل»: قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: «کُلُوا الثُّومَ فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ سَبْعِینَ دَاءً»[24] [25]