« فهرست دروس
درس طب استاد سیدحسن ضیائی

1404/10/10

بسم الله الرحمن الرحیم

خواص دارویی ریحان کوهی ونقدمبانی علوم پزشکی/خواص دارویی ریحان کوهی /طب اسلامی

 

موضوع: طب اسلامی/خواص دارویی ریحان کوهی /خواص دارویی ریحان کوهی ونقدمبانی علوم پزشکی

 

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

خواص دارویی ریحان کوهی و نقد مبانی علوم پزشکی

معرفی کتاب جهت تحقیق وتتبع:

۱. کتاب «شفا»[1] ؛

۲. کتاب «داروهای گیاهی»[2] ؛

تحلیل خواص و فواید سبزی ریحان کوهی (نازبوی)

1. سداتیو (Sedative): یعنی آرام‌بخش است.

2. شیر افزا: افزاینده شیر مادر می‌باشد.

ضد عفونی‌کننده.

4. آنتی‌باکتریال: از بین برنده باکتری‌های مضر.

5. مُدر (Diuretic): ادرارآور است.

6. دفع‌کننده حشرات موذی: اگر در خانه نگهداری شود یا خورده شود، حشرات موذی نیش نمی‌زنند و جنبه پیشگیری دارد.

7. ضد گواتر سمی: یعنی ضد پرکاری تیروئید است. این گیاه یکی از داروهای مهم در درمان گواتر سمی یا همان پرکاری تیروئید محسوب می‌شود.

توضیح:در درمان گواتر سمی، چهار داروی شیمیایی و چهار داروی گیاهی وجود دارد. داروهای گیاهی عبارتند از: ۱. ریحان، ۲. برگ‌های سبز کاهو، ۳. برگ‌های سبز کاسنی، ۴. سبزی جعفری. این‌ها در درمان گواترسمی یا پرکاری تیروئید مؤثرهستند.

8. ضد گرفتگی عروق: ، ضد گرفتگی عروق بدن است؛ از جمله ضد گرفتگی عروق کرونر قلب، یعنیضد گرفتگی سه رگ اصلی شریانی خون‌رسان به عضله قلب.

در خصوص باز کردن گرفتگی سه رگ اصلی سرخ‌رگ (شریان) که خون‌رسان به عضله قلب هستند، چهار داروی مؤثر وجود دارد که یکی از آن‌ها همین «ریحان الجبلی» یا سبزی ریحان کوهی است. بر اساس روایات و فهم حاصل از آن، دستور مصرف چنین است:

الف) چهار رکن دارویی بازکننده عروق:

1. ریحان کوهی: فرمودند غذا را با آن شروع کنید و با آن تمام کنید.

2. سبزی کرفس: در روایت «یفتح السدد»[3] (بازکننده انسدادهاست) آمده، باید برگ آن را در خورش سبزی (یک وعده با ناهار و یک وعده با شام) میل نمایید.

3. پیاز قرمز (البصل الاحمر): پیاز قرمز خام و تازه که باید سرِ سفره شکسته و با غذا میل شود.

4. آب جوشیده ولرم (ماء الفاتر): آبی که به نقطه جوش رسیده و ۵ دقیقه جوشیده است. دستور مصرف آن هر ۶ ساعت یک لیوان نوشیدنی است.

این چهار مورد، گرفتگی قلب را باز می‌کند و حتی انسدادهای دو تا سه رگ را نیز برطرف می‌نماید. این روش بارها تجربه شده و نتایج شگفت‌انگیزی داشته است؛ به طوری که حتی پدر یکی از مشاهیر که پزشکان از درمان او ناتوان بودند، با همین روش بهبود یافت.

نقد رویکرد طب مدرن و لزوم تولید علم بومی

متأسفانه در طب رایج، زمانی که با گرفتگی عروق مواجه می‌شوند، چون روش باز کردن آن را نمی‌دانند، پیشنهاد تعویض رگ یا جراحی را می‌دهند. این مانند صافکاری است که چون صافکاری، بتونه‌کاری و رنگ‌کاری بلد نیست و اتاق رنگ ندارد، به مشتری می‌گوید گلگیر یا جلوبندی را تعویض کن. اما در طب روایی، وقتی امام صادق (علیه السلام) یا امیرالمؤمنین (علیه السلام) می‌فرمایند: «الکرفس... یفتح السدد» [4] (کرفس انسدادها را باز می‌کند)، این کلام معصوم است و بر اساس علم الهی بیان شده است، نه فرضیه و نظریه.

آسیب‌شناسی نظام آموزشی (ترجمه در برابر تولید علم):

بسیاری از مباحثی که به نام علم یا قانون علمی مطرح می‌شود، در واقع فرضیه و نظریه هستند. مشکل اصلی اینجاست که علم ما غالباً «ترجمه‌ای» است. ترجمه به مثابه «تکدی‌گری» است. ۱۳۵ سال از تأسیس دانشکده علوم پزشکی تهران و ۷۵ سال از دانشگاه صنعتی شریف می‌گذرد، اما وقتی اکتفا به ترجمه می‌کنیم، حتی در مهندسی معکوس نیز ذلیل می‌شویم.

اگر می‌خواهیم مؤمن عزیز و قدرتمند باقی بمانیم، اساتید محترم دانشگاه و پزشکان باید دست از این «گدایی علمی» بردارند. ما در اسلام تکدی‌گری نداریم. باید خودتان کتاب مرجع بنویسید. برای رسیدن به آقایی و استقلال علمی، باید از تخیلات، توهمات، فرضیات، نظریات، سلیقه‌ها، حساب احتمالات و کپی‌رایت کورکورانه دوری کنید.

راهکار احیای علم:

1. کشف گنجینه درون: استعدادهای نهفته (بالقوه) و پتانسیل خود را بشناسید و آن را به فعلیت (جنبش) برسانید تا ضریب بازدهی (راندمان) و بهره‌وری بالا رود. ما دارای قدرت، اختیار، انتخاب، شعور، درک، فهم، فکر، عقل، وجدان، انصاف و خلاقیت هستیم.

2. تألیف کتب مرجع: خودتان دست به قلم شوید.

3. اخذ علم از مافوق صحیح: علم را باید از منبعی گرفت که «معصوم» است (بی‌خطا) و بر اساس آیه قرآن عمل می‌کند. این دستور هم برای حوزه است و هم دانشگاه. باید درک خود را صحیح به کار بیندازید تا دچار اشتباه محاسبتی نشوید. اشتباه محاسبتی زمانی رخ می‌دهد که شخصی با علم تحصیلی و کسبی، از شخص دیگری که او هم علمش تحصیلی و کسبی است سؤال می‌کند (مساوی از مساوی می‌پرسد). قرآن و روایات می‌فرمایند از مافوق صحیح که معصوم (امام و خدا) است سؤال کنید﴿ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ﴾[5]

پرسش و پاسخ

سؤال: منظور از «بصل احمر» (پیاز قرمز) دقیقاً چیست؟

پاسخ: بصل احمر همان پیازی است که برگ رویی آن مایل به قرمز است. ما چهار نوع پیاز داریم؛ یک نوع «پیاز سیاه» است که تازه است و در کلمبیای آمریکا یافت می‌شود. اما در ایران سه نوع پیاز وجود دارد.

نکته تکمیلی (نسخه فرزندآوری):

اگر کسی می‌خواهد فرزندآوری داشته باشد، باید «پیاز سفید» را با تخم‌مرغ رسمی (محلی) و روغن زیتون خالص مخلوط کرده و به صورت «خاگینه» درست کند. امام صادق (علیه السلام) فرمودند این غذا را یک شب در میان به عنوان شام میل کنند که تأثیر زیادی در فرزندآوری دارد.

۱. تدابیر تغذیه‌ای: جایگاه انواع پیاز در رژیم غذایی

در بحث تغذیه و روایات، نکاتی پیرامون مصرف پیاز وجود دارد که باید تفکیک شود. در حدیث آمده است: «البیض مع البصل...»[6] (تخم‌مرغ با پیاز...)

خداوند روزی کرده و گوشت تناول می‌کنید؛ حال چه کباب قشقایی باشد، چه کباب ایل بختیاری و یا اکبر جوجه. اگر گوشت سفید باشد یا گوشت قرمز، این غذا را باید با چه نوع پیازی میل کرد؟

پیاز زرد (سفید): با گوشت‌ها باید پیازی که کمی مایل به زرد است (پیاز زرد یا سفید) میل شود.

پیاز قرمز (البصل الاحمر): اما اگر کسی سنش ۵۰ سال به بالاست و قصد پیشگیری دارد، یا بیماری متابولیک، فشار خون و تصلب شرایین دارد، باید «پیاز قرمز خام» را سر سفره بشکند و میل کند. در کتب طبی معمولاً کلی‌گویی می‌کنند و می‌گویند «پیاز»؛ اما این کلی‌گویی اشتباه است. اما باید دقیق فرمود.

خوشبوکننده دهان (رفع بوی بد دهان):

درمان‌کننده بوی بد دهان است. البته موارد دیگری نیز خوشبوکننده هستند که قبلاً ذکر شد؛ مانند:

* خلال دندان بعد از غذا.

* خوردن کاهو بدون سس به همراه غذا.

* شروع و پایان غذا با ریحان کوهی.

* مسواک زدن.

* مزمزه کردن با محلول آب و سرکه (یک‌پنجم سرکه طبیعی و چهارپنجم آب یا گلاب طبیعی).

* مزمزه کردن با گلاب طبیعی و هل سبز.

این موارد در طب المعصومین بیان شده است.

۱۰. مقوی معده.

۱۱. ضد نفخ و ضد دل‌پیچه:

دقت کنید که این‌ها دو مقوله جداگانه هستند؛ ضد نفخ یک بحث است و ضد دل‌پیچه بحثی دیگر. درمان دل‌پیچه (قولنج)، طبق فرمایش امام رضا (علیه السلام) در رساله ذهبیه، راهکار دیگری نیز وجود دارد که «دو عدد مغز گردوی پخته» است .اما اگر شروع و اتمام غذا با ریحان کوهی باشد، سریعاً هم از نفخ و هم از دل‌پیچه و پیچش‌های شکمی دردناک خلاص می‌شود.

۱۲. تب‌بُر: کاهنده تب است.

۱ خلط‌آور (Expectorant):

برای کسانی که گلویشان خشک می‌شود و هنگام صحبت کردن صدایشان می‌گیرد. ریحان کوهی خلط‌آور است؛ اما «خلط صحیح» می‌آورد، نه خلط اضافی یا چسبنده. خشکی‌های ابتدای حلق و نای را که مانع صحبت کردن می‌شود، برطرف می‌کند.

۱۴. مُعَرِّق (Diaphoretic):

برخی افراد ورزش می‌کنند یا می‌دوند اما عرق نمی‌کنند و پوستشان خشک می‌شود، زیرا تبخیر آب ندارند. ریحان کوهی عرق‌آور است و نمی‌گذارد پوست خشک شود؛ مخصوصاً کف دست و کف پا.

نکته فیزیولوژیک: کف دست و کف پا مجاری چربی ندارند و فقط مجاری عرق دارند. چون غدد چربی ندارند، اگر عرق نکنند، دچار ترک‌خوردگی می‌شوند.

۱۵. نرم‌کننده مدفوع (ملین غائط): باعث لینت مزاج می‌شود.

۱۶. محرک حرکات دودی‌شکل روده بزرگ:

در تخصص گوارش، روده بزرگ باید هر ۹ ساعت یک‌بار «آلارم» (هشدار) بدهد و خبر دهد که شخص جهت دفع مدفوع به سرویس بهداشتی مراجعه کند. ریحان کوهی محرک این حرکات طبیعی است و مانع تنبلی روده بزرگ می‌شود.

«آپاندیس» یک زائده در ابتدای روده بزرگ است. اگر دست راست را کنار استخوان لگن بگذارید، آن قسمت بالا که نرم است، محل قرارگیری پمپ طبیعی روده است.

در پزشکی جدید متأسفانه کارکرد آن را نمی‌دانند و آن را درمی‌آورند؛ در حالی که اینجا یک پمپ است برای اینکه دریچه باز شود و مواد راحت عبور کنند.

تکنیک ماساژ: اگر سنگینی احساس کردید، با دست چند بار این ناحیه را فشار دهید (پمپاژ کنید). این کار حرکات دودی را تحریک می‌کند. متأسفانه برخی این ماساژ را بد معنا می‌کنند یا بلد نیستند و حرکات عجیب انجام می‌دهند. این پمپ طبیعی بدن است و نباید با چیزهای دیگر (مثل تجمع گاز) اشتباه گرفته شود.

۴. پرسش و پاسخ

سؤال: در مورد ماساژ روده (پمپ طبیعی)، فرمودید سنگینی را روی پای چپ بیندازیم یا دست را چگونه حرکت دهیم؟

پاسخ: اینجا بحث مستحبات تخلی نیست؛ بحث آناتومی است. بله، در مستحبات داریم که روی پای چپ تکیه دهید، اما این ماساژی که عرض کردم (فشار دادن ناحیه آپاندیس در سمت راست لگن) یک پمپ مکانیکی برای کمک به روده است. این حرکت با آن بحث «گاز روده» یا «صدای شکم» (قرقر شکم) فرق می‌کند. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «نانِ خشکِ خواهش‌کننده» برای صدای شکم خوب است، اما مردم و حتی دستیاران (رزیدنت‌ها) این مفاهیم متفاوت (پمپ روده، گاز، صدای شکم) را یکی می‌دانند و مساوی می‌پندارند، مگر اینکه با دقت علمی تفکیک شود.

۱۷. خنک‌کننده بدن و خون:

اگر سبزی ریحان کوهی در اول و آخر غذا میل شود و به همراه غذا کاهو (بدون سس) مصرف شود، حرارت بدن و خون را تعدیل می‌کند.

۱۸. مقوی موی سر.

۱ ضد اگزمای خشک سوداوی:

برای درمان سریع اگزمای خشک (با منشأ سودا) چه باید کرد؟

تدبیر خوراکی: شروع و اتمام غذا با سبزی ریحان کوهی باشد.

تدبیر موضعی: شستشوی محل‌های اگزمای خشک سوداوی با دم‌کرده «مریم‌گلی» تازه.

تکمله: اگر مشکل پوستی دیگری باشد، ممکن است نیاز به «قسط شیرین» باشد، اما برای اگزمای خشک سوداوی، مریم‌گلی مؤثر است.

سؤال: مریم‌گلی را برای کدام نواحی استفاده کنیم؟

پاسخ: هر جا که اگزمای خشک سوداوی روی پوست بدن ایجاد شده باشد.

۲۰. درمان نیش حشرات:

اگر پشه یا مگس‌های آلوده نیش زدند، درمانش این است که از آبِ سبزی ریحان کوهی روی جای نیش بمالید تا اثر سم حشره را خنثی (کن‌فیکون) کند.

سایر پادزهرها: هر وقت بحث سموم شد، موارد دیگری هم هست؛ مثل «آب تره»، «آب جعفری» و نهایتاً «روغن دارچین» (یا دم‌کرده دارچین با عسل) که حتی ضد سم عقرب و مار (رتیل و...) نیز می‌باشد.

۲۱. محرک گوارش و اشتهاآور:

ریحان کوهی «محرک گوارش»، «اشتهاآور» و «تحریک‌کننده اشتها» است.

تفاوت با مورد شانزدهم: ممکن است بپرسید این مورد با مورد ۱۶ (محرک حرکات دودی روده) چه تفاوتی دارد؟ آنجا بحث حرکات روده بزرگ بود که هر ۹ ساعت باید اعلام تخلیه کند. اما اینجا بحثِ «میل به غذا» است.

انواع بی‌اشتهایی: گاهی فرد می‌خواهد غذا یا نوشیدنی بخورد اما میل ندارد. بی‌اشتهایی چهار نوع بود: ۱. التهابی، ۲. فقر روی (Zinc)، ۳. عصبی، ۴. فقر باکتری‌های مفید روده.

با مصرف ریحان، هم اشتها را تحریک می‌کنیم و هم گوارش را؛ به طوری که ضریب ترشح اسید معده کمی بالا می‌رود و میل به غذا ایجاد می‌شود.

حکایات اخلاقی: آداب میهمانی و پرهیز از پرخوری

در اینجا مناسب است به نکته‌ای اخلاقی اشاره شود. نقل می‌کنند فردی بود که به سبب علاقه فراوان به غذا، او را «عبدالبطن» (بنده شکم) می‌نامیدند. روزی این شخص به منزل عالمی رفت. آن عالم، مطابق رسم گذشته، غذایی را که برای خود و خانواده‌اش در نظر گرفته بود جدا کرده بود. میهمان از ایشان پرسید: «حاج آقا، این غذا را خودتان میل می‌کنید؟»

آن عالم که فردی خوش‌طبع و اهل شوخی بود و آثار علمی ارزشمندی نیز داشت، با لبخند پاسخ داد: «ما مثل گاو زحمت می‌کشیم و درس می‌خوانیم، پس باید به اندازه توانمان هم غذا بخوریم!» (البته به شوخی).

در نهایت، آن میهمان چنان از غذا تناول کرد که چیزی باقی نماند.

حکایت دوم: رعایت حق‌الناس در میهمانی

خداوند رحمت کند گذشتگان ما را. نقل شده است فردی به خانه شخصی رفت، در حالی که صاحب‌خانه از حضور میهمان اطلاع نداشت و غذای مختص خود را آماده کرده بود. میهمان آن غذا را خورد. سپس غذای خانواده صاحب‌خانه آورده شد و میهمان از آن نیز تناول کرد و با بی‌توجهی گفت: «خدا را شکر، هنوز هم جا دارم.»

صاحب‌خانه که از این رفتار آزرده شده بود، با کنایه و ناراحتی سخنی گفت که نشان از رنجش عمیق او داشت؛ چراکه غذای خانواده‌اش از میان رفته بود. چنین غذایی دیگر آرامش و برکت به همراه ندارد.

 

تذکر اخلاقی: توجه به حقوق دیگران

هنگامی که به منزل کسی می‌رویم، شایسته است ملاحظه حال میزبان را داشته باشیم. نقل شده است برخی میهمانان، بدون توجه به شرایط صاحب‌خانه، درباره غذای موجود پرس‌وجو می‌کردند و انتظار داشتند هر آنچه در خانه هست برای آنان آورده شود؛ در حالی که آن خوراک برای خانواده میزبان کنار گذاشته شده بود.

پس لازم است هم حرمت میزبان حفظ شود تا دل او آزرده نگردد و احساس نکند حقش ضایع شده، و هم میهمان صبر و قناعت پیشه کند. چه‌بسا میزبان تنها به اندازه توان روزانه خود تهیه غذا کرده باشد. اگر کسی غذای خانواده او را مصرف کند، این رفتار می‌تواند مصداق «ستم پنهان» باشد

قرآن کریم می‌فرماید:

﴿ِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَیٰ ظُلْمًا إِنَّمَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ نَارًا﴾[7]

یعنی کسانی که اموال دیگران، به‌ویژه ناتوانان، را به ناحق مصرف می‌کنند، در حقیقت آتش در درون خود می‌افروزند.

توجه به حقوق دیگران، به‌ویژه خانواده و افراد وابسته، نقش مهمی در برکت زندگی و توفیق انسان دارد و بی‌توجهی به آن می‌تواند آثار معنوی نامطلوبی به دنبال داشته باشد.

 

۲۲. کمک به هضم غذا (کاتالیزور):

پیش از این از روایات، ۵ میوه را به عنوان «کمک به هضم غذا» معرفی کردیم که باید در فصل خودشان بعد از غذا میل شوند:

1. سیب درختی رسیده شیرین (تفاح).

2. انار رسیده (رمان).

3. خرمای رسیده.

4. خربزه رسیده (بطیخ).

5. گلابی رسیده (کمثرى).

این‌ها «هاضم» غذا هستند و به اصطلاح شیمی آلی، نقش «کاتالیزور مجاورتی» را دارند که سرعت هضم را بالا می‌برند. در سبزیجات، ریحان کوهی نیز همین خاصیت را دارد. اگر شروع و اتمام غذا با ریحان باشد، غذا در معده توده نمی‌شود، ثقل نمی‌کند، تخمه نمی‌شود و ترش نمی‌کنید.

۲ رفع سردرد مسافرین و تدابیر سفر:

آدم‌های مسافر در هواپیما، قطار یا ماشین گاهی دچار حالت تهوع (اُق زدن) یا سردرد می‌شوند که به آن «ماشین‌گرفتگی» می‌گویند.

درمان تهوع: برای تهوع و استفراغ، «رب انار» یا «آلو بخارا» (اگر فصلش نبود) بمکند.

درمان سردرد: برای سردرد ناشی از ماشین‌گرفتگی، استشمام بوی سبزی ریحان کوهی نافع است. وقتی به مسافرت می‌روید، کنار کباب، یک مشت سبزی ریحان بگیرید. به فرزند یا همسرتان بگویید کمی ریحان را بو کنند؛ سردردشان خوب می‌شود و نیاز به هیچ داروی شیمیایی (مثل قرص دیمن‌هیدرینات و...) نیست.

۲۳: قطع خونریزی بینی (رعاف):

برای قطع خونریزی از بینی، چند راهکار وجود دارد:

1. استنشاق آب ریحان: استنشاق (بالا کشیدن در بینی) آبِ تازه سبزی ریحان.

2. استنشاق آب تره: نظیر سبزی تره.

3. جوشانده اسپند: در تابستان‌های گرم، جوشانده اسپند که سرد شده باشد را استنشاق کنند.

4. روش مکانیکی (فشار دادن): اگر هیچ‌کدام از این‌ها در دسترس نبود (مثلاً در خیابان هستید)، انگشت شست و نشانه را بگذارید روی بینی، در قسمت ابتدای غضروف (پایین استخوان بینی) و به مدت ۱ تا ۳ دقیقه نگه دارید. در این مدت با دهان نفس بکشید. خونریزی قطع می‌شود؛ زیرا عوامل انعقادی خون و پلاکت‌ها (Platelets) فعال می‌شوند و خون بند می‌آید.

پرسش و پاسخ

سؤال: برای قطع خونریزی بینی دقیقاً کجا را باید فشار داد؟

پاسخ: اگر داروهای گیاهی (آب ریحان، آب تره، جوشانده سرد شده اسپند) در دسترس نبود، انگشت شست و نشانه را در انتهای استخوان بینی و بالای غضروف (قسمت نرم) قرار دهید و ۱ تا ۳ دقیقه فشار دهید. البته برای نماز مستحب است که قبل از وضو «استنشاق» با آب جاری انجام شود که بینی را شستشو می‌دهد، اما برای قطع خونریزی روش فشار دادن در شرایط اورژانسی بسیار مؤثر است تا فرد دچار کم‌خونی نشود.

 

۲۴. ضد بی‌خوابی و آرام‌بخش ودرمان اختلالات خواب

الف) معجون دوغ و گیاهان معطر:

یک لیوان دوغ شیرین کم‌چرب و بدون گاز تهیه کنید. سپس از پودر گیاهان زیر، از هر کدام یک قاشق چای‌خوری در آن مخلوط نمایید:

1. نعنا

2. آویشن

3. کاکوتی

این معجون را اول شام میل کنید.

ب) تدابیر غذایی:

1. به همراه شام، کاهو (بدون سس) میل شود (یک‌چهارم کاهو).

2. شروع و اتمام غذا با سبزی «ریحان کوهی» (یا ریحان زراعی/نازبوی) باشد.

ج) داروی قوی (در صورت لزوم):

اگر بی‌خوابی شدید است، نیم ساعت قبل از خواب شب، دمنوش «گل ساعتی» میل شود.

نکته‌ای پیرامون جانبازان شیمیایی:

عزیزانی که گاز خردل اعصاب آن‌ها را درگیر کرده است. (خدا لعنت کند کسانی را که این سلاح‌ها را ساختند). این عزیزان خواب راحت ندارند و گاهی مجبورند دوزهای بالای مورفین (۳ تا ۴ میلی‌گرم) تزریق کنند تا شاید ۲ ساعت بخوابند که این امر موجب اعتیاد و آسیب می‌شود. اما با این نسخه گیاهی (گل ساعتی و تدابیر فوق)، می‌توانند خوابی عمیق و راحت داشته باشند.

۲۵. ضد آفت دهان:

درمان آفت‌ها و زخم‌های ریز و دردناک دهانی است. روزی شخصی (حاج شیخی) نزد من آمد که دچار آفت‌های مکرر و دردناک دهانی بود، به طوری که حتی قورت دادن آب دهان برایش دشوار بود.

نسخه درمانی (برای گرم‌مزاجان):

1. شروع و اتمام غذا با سبزی ریحان کوهی (یا زراعی) باشد.

2. بعد از هر وعده غذایی، انار رسیده شیرین را بجوند و در دهان بگردانند (مزمزه کنند).

نسخه درمانی (برای سردمزاجان):

اگر منشأ آفت سردی باشد، درمان آن «مغز گردوی پخته» یا «مغز گردوی تازه به همراه پنیر تازه» است.

سند علمی:

این مطالب در کتاب «گلچین جامع گیاهان دارویی و عطاری ایران»[8] آمده است. این کتاب بسیار ارزشمند و تحقیقی است و هر پاراگراف آن دارای رفرنس دقیق (نام نویسنده، صفحه و منبع) می‌باشد.

۲۶. درمان ترشحات اضافی واژینال (Leukorrhea):

درمان ترشحات اضافی مهبلی در زنان و دختران است که در اصطلاح تخصصی بیماری‌های زنان به آن «لکورره» (Leukorrhea) می‌گویند.

پروتکل درمانی:

1. خوراکی: شروع و اتمام وعده‌های غذایی با سبزی ریحان کوهی.

2. موضعی: نشستن در تشت حاوی جوشانده غلیظ «آویشن» به مدت ۲۰ دقیقه (عصرانه).

۲۷. ضد ورم و ادم کلیه:

درمان ورم کلیه، خیز کلیه یا همان «ادم» (Edema) است.

پروتکل درمانی ورم کلیه:

1. ریحان: شروع و اتمام غذا با ریحان کوهی (یا زراعی).

2. هویج زرد (زردک/الجزر): صبح ناشتا یک عدد هویج زرد رسیده شیرین (بخارپز یا آب‌پز) میل شود.

3. جایگزین چای: به جای چای، قهوه و نسکافه (که مضرند)، هر ۸ ساعت دم‌کرده «گل‌گندم» میل شود.

تذکر:با این روش، ورم کلیه صددرصد بهبود می‌یابد و نیازی به داروهای شیمیایی (مانند فوروزماید ۴۰ یا ۸۰ میلی‌گرم) نیست.

تحلیل خواص هویج زرد (الجزر) در روایات:

امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: «الجزر... یُسخِّن الکلیتین و یُقوّی الذَکَر»[9] (زردک کلیه‌ها را گرم می‌کند و آلت تناسلی را تقویت می‌نماید).

1. تقویت قوای جنسی: این گیاه باعث استحکام و قوام اندام جنسی می‌شود؛ به طوری که نعوظ سطحی (Superficial) نیست، بلکه بنیادی و محکم است .در روایات بر «مجامعت» صحیح تأکید شده است و این گیاه ابزار فیزیولوژیک آن را فراهم می‌کند.

2. درمان سردردهای عروقی: ما ۶۰ نوع سردرد داریم. یکی از آن‌ها ناشی از «ورم شریان مغز» (سرخرگ خون‌رسان به مغز) است که فرد دائماً در خواب و بیداری سردرد دارد. هویج زرد این ورم را نیز درمان می‌کند.

3. آنتی‌بیوتیک طبیعی (عفونت‌های دوران بارداری): اگر (همسر، دختر) در دوران بارداری یا شیردهی دچار عفونت مهبلی، رحمی یا دستگاه تناسلی شد، چون نمی‌تواند آنتی‌بیوتیک شیمیایی مصرف کند (به دلیل ضرر برای جنین یا نوزاد)، درمانش هویج زرد است.

دستور مصرف:به مدت ۳ روز تا یک هفته، هر ۸ ساعت آبِ سه عدد هویج زرد را بگیرند و با یک قاشق مرباخوری عسل مخلوط کرده و میل کنند. عفونت کاملاً برطرف می‌شود.

ببینید چقدر کلام معصوم دقیق است؛ امام صادق (علیه السلام) هم در زمان خود، هم در مرز دانش و هم جلوتر از مرز دانش حرکت می‌کنند. اگر دست از «تکدی‌گری علمی» برداریم و با اهل‌بیت (علیهم السلام) باشیم، از زمان جلو می‌افتیم.

۲۸. ضد اسهال (عادی و باکتریایی):

ریحان (هم سبزی و هم تخم ریحان)، خاصیت ضد اسهالی آن است.

درمان اضداد: شاید تعجب کنید که قبلاً (در مورد ۱۵) گفتیم ریحان «ملین» است و مدفوع را نرم می‌کند (درمان یبوست)، و الان می‌گوییم «ضد اسهال» است. این از عجایب گیاهان دارویی است که خاصیت «اضداد» دارند؛ یعنی عملکرد روده را تنظیم می‌کنند (Modulator). اگر روده تنبل باشد، محرک است و اگر اسهال (چه عادی و چه ناشی از باکتری‌های مضر) باشد، آن را بند می‌آورد.

بنابراین، کسانی که منطق مادی دارند و می‌گویند این حرف‌ها تناقض است، بیخود می‌گویند؛ زیرا مکانیسم عمل گیاه هوشمندانه و تنظیم‌کننده است.

۱. معرفت‌شناسی: جمع اضداد در ولایت و طب

اشاره شد که ریحان خاصیت «اضداد» دارد (هم ملین است و هم ضد اسهال).

این سبزی دوست‌داشتنی، راهمه ۱۴ معصوم (علیهم السلام) دوست دارند. اما مصداق بارز «جمع اضداد» در عالم هستی، وجود مبارک امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) است. ایشان در لحظه، مصداق ﴿أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ﴾[10] (سخت‌گیر بر کافران) هستند و در همان لحظه ﴿رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ﴾ [11] (مهربان با مؤمنان).

کدام رئیس و حاکمی را در کره زمین سراغ دارید که جهان پهناور در مشتش باشد، اما وقتی یتیمی را می‌بیند، چهار دست‌ و پا راه برود و یتیم را بر دوش خود بنشاند؟ این اوج کرامت است. ما مشتعل عشق علی (علیه السلام) هستیم؛ همان‌طور که شاعر می‌گوید: «چو میثم بر سر می‌زنید نعره یا علی / علی بود امیر من، منم غلام علی». خواستم با این مقدمه، از این معانی لذت ببرید.

۲ درمان بیماری‌های تنفسی (ضد سرفه، آسم و ذات‌الریه):

با توجه به فصل پاییز و طوفان‌هایی که می‌آید (مانند دیشب که طوفان شد و درختان را انداخت)، بیماری‌های تنفسی شیوع پیدا می‌کند. فایده ریحان کوهی عبارت است از:

خواص: ضد سرفه (سُعال)، ضد آسم و تنگی نفس (ضیق‌النفس)، و ضد سینه‌پهلو (ذات‌الریه / پنومونی).

نسخه درمانی: «آبِ سبزی ریحان کوهی» (اگر نبود، ریحان زراعی) مخلوط با «شکر طبیعی نیشکر».

دستورمصرف: این مخلوط نوشیده شود. هر سه عارضه (سرفه‌ها، ذات‌الریه و تنگی نفس) بهبود می‌یابد.

۳۰. ضد فشار (Anti-Hypertension) در چهار موضع:

در کتب جدید با اصطلاحات پیچیده (قلمبه سلمبه) تحت عنوان «ضد هیپرتانسیون» (Anti-Hypertension) می‌آورند. اما برای اینکه روشن شود منظور چیست، باید بدانید که این گیاه درمان‌کننده چهار نوع فشار است. این چهار فایده را برای بیماراندارد:

1. ضد فشار خون بالا.

2. ضد فشار مغزی بالا.

3. ضد فشار نخاعی بالا.

4. ضد فشار چشمی بالا.

حال نسخه را کمی تخصصی‌تر (پیچیده‌تر) می‌کنیم تا درمان دقیق‌تر شود:

الف) درمان فشار خون بالا (Systemic Hypertension):

اگر شخصی فشار خونش بالاست، تدابیر زیر را انجام دهد:

1. ریحان: شروع و اتمام غذا با سبزی ریحان کوهی (یا زراعی).

2. پیاز و زرشک: به همراه غذا، «پیاز قرمز خام» و «زرشک خام» میل شود.

3. انار: بعد از غذا، «انار رسیده» میل شود.

این نسخه برای کسانی است که فشار خون عمومی (روی ۱۸ و بالاتر) دارند.

ب) درمان فشار مغزی و نخاعی بالا (Intracranial & Spinal Hypertension):

برای کسانی که فشار مغز یا فشار نخاعشان بالاست (و پزشکان معمولاً شنت مغزی می‌گذارند یا آب کمر می‌گیرند)، درمان چنین است:

1. ریحان: شروع و اتمام غذا با سبزی ریحان کوهی (یا زراعی).

2. اسطوخودوس: هر ۱۲ ساعت، دم‌کرده «گل اسطوخودوس» را با «عسل اسطوخودوس» میل کنند.

با این روش، هم فشار مغزی و هم فشار نخاعی درمان می‌شود و نیازی به اقدامات تهاجمی نیست.

ج) درمان فشار چشمی بالا (Glaucoma):

برای کسی که فشار چشمش بالاست:

1. ریحان: شروع و اتمام غذا با سبزی ریحان کوهی (یا زراعی).

2. هسته خرما: تعداد ۳۰ عدد هسته خرما را در سه استکان آب جوش بجوشانید تا یک استکان باقی بماند.

دستور مصرف:آب آن را صاف کرده و نوش جان کنید.

قطره چشمی:چند قطره از همین جوشانده صاف شده هسته خرما را داخل چشم (پلک پایین) بچکانید.

این کار فشار چشم را تا دو درجه پایین می‌آورد. این عمل را هر روز تکرار کنید تا کاملاً بهبود یابد.

 


[1] شفاء، رجحان محمد صادق، ص307.
[2] داروهای گیاهی، اکبرزاده پاشا، حجت الله، ص292.
[8] گلچین جامع گیاهان دارویی وعطاری ایران، صفایی، مرتضی.
logo