« فهرست دروس
درس طب استاد سیدحسن ضیائی

1404/10/08

بسم الله الرحمن الرحیم

خواص درمانی ریحان کوهی ونکات طبی در روایات/خواص درمانی ریحان کوهی /طب اسلامی

 

موضوع: طب اسلامی/خواص درمانی ریحان کوهی /خواص درمانی ریحان کوهی ونکات طبی در روایات

 

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

خواص درمانی «ریحان کوهی» و نکات طبی در روایات (بخش اول)

مقدمه و منابع بحث
مباحث در باب فواید خوردن سبزی «ریحان کوهی» (یعنی جبلی، یعنی الحوک، یعنی الباذروج)[1] در روایات اسلامی بود؛ مثلاً در کتاب «جامع احادیث الشیعة»،.
اکنون از باب تذکر، از مجموع روایات ۱۵ مطلب استنباط می‌شود.

۱. بازکننده عروق (یفتح السدد)

مطلب اول: شروع غذا و اتمام غذا با خوردن سبزی تازه ریحان کوهی باشد.
اولین فایده‌اش چیست؟

« يَفْتَحُ السُّدَدَ »؛[2] تمام رگ‌های گرفته باز می‌شود، مخصوصاً رگ‌های شریانی. یکی از آن‌ها رگ‌های شریانی عضله قلب است. که یک سبزی چه بود؟ ساقه کرفس؛ دومی چه بود؟ برگ‌های ریحان.
پس ساقه کرفس را وسط غذا می‌خورد (بدون برگ)، ولی ریحان، شروع غذا و اتمام غذایش با سبزی تازه ریحان کوهی است. تمام رگ‌های گرفته بدن، از جمله رگ‌های عروق کرونر قلب باز می‌شود. «یفتح السدد»هم روایت از امام صادق (علیه السلام) و هم روایت از امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) داریم.

پرسش:فقط بحث عروق است؟

پاسخ :فعلاً عروق. آن چیزی که شما می‌خواهید بگویید چیز دیگری است؛ مثلاً اگر کسی انسداد روده دارد یا پیچ‌خوردگی روده دارد، در انسداد روده‌اش دارو است و در پیچ‌خوردگی روده کمک به درمان است.

پرسش:«همین کرفس یا...؟»

پاسخ: نه، سبزی ریحان کوهی. اول غذا شروع کنید به خوردن و آخر غذا را هم تمام کنید به سبزی ریحان کوهی.

اشتهاآور

(یُشَهِّی الطعام)[3]
شروع غذا و اتمام غذا به خوردن سبزی تازه ریحان کوهی باشد، اشتهاآور است. هم برای این غذایی که می‌خواهید بخورید (بی‌اشتهایی التهابی و برخی دیگر از اقسام بی‌اشتهایی درمانش است) و هم برای غذای بعدی در وعده غذای اصلی، باز اشتهای غذا خوردن داشته باشیم.
مثلاً اول ناهار خوردیم، آخر ناهار هم خوردیم سبزی ریحان کوهی تازه؛ هم این اشتها باز است و بی‌اشتهایی نداریم (بی‌اشتهایی فقر روی، بی‌اشتهایی التهابی، بی‌اشتهایی عصبی، بی‌اشتهایی فقر باکتری‌های مفید روده، هم این خوب می‌شود) و هم وعده غذای اصلی بعدی که شام است، اشتها داریدکه شام بخورید. نه اینکه گرسنه بخوابید تا صبح؛ که اگر کسی شب پنجشنبه، شب جمعه، شب شنبه عمداً شام نخورد، تا ۴۰ روز قوای بدنش تأمین نمی‌شود. که روایات در کتاب «الکافی» ابوالصلاح حلبی موجود است.

درمان بیماری‌های سل

«يَذْهَبُ بِالسُّبُلِ»[4]

دو تا نسخه دارد: «یذهب بالسل»[5] و «یذهب بالسبل»

اگر بنا بر این نسخه باشد که «یذهب بالسل» (سل مغزی، سل خونی، سل ریوی، سل روده، سل استخوانی)

سبزی برای درمان سل(مغزی وخونی وریوی و...)

1.«حلبه» که عرب‌ها می‌گویند حلبه (و شنبلیله)،

2. باذروج (الحوک).
سبزی ریحان کوهی تازه را شروع غذا بخورید، اتمام غذا هم بخورید؛ در بین غذا یک مشت سبزی شنبلیله بخورید؛ هر پنج نقصلت خوب می‌شود. این بنا بر نسخه‌ای که «و یذهب» که در روایت نوزدهم بود در همین باب (سبزی یذهب بالسل)،

۴. درمان بیماری‌های گوارشی (یذهب بالسبل)

بنا بر نسخه دیگر که«یذهب بالسبل»[6] است؛ مثلاً ازدیاد گاز معده دارد، نفخ شدید دارد، قراقرهای شکمی و روده‌ای دارد.

درمان:

شروع غذا و اتمام غذایتان را با سبزی ریحان کوهی تازه می‌خورید. اول غذا، وسط غذا، آخر غذا، زیره سیاه کوهی (زیره کرمانی)؛ یاوسط غذا بادیان رومی، آخر غذا هم سیاه‌دانه بخورید،

۵. تأکید بر درمان سل و پرهیز از آنتی‌بیوتیک‌های مضر

«یذهب بالسل».[7]

پنج سل را درمان می‌کند:

1.سل مغزی،

2.سل ریوی،

3. سل خونی،

4. سل روده،

5.سل استخوانی ،(چرک استخوان یا بیماری استئومیلیت.)
دیگر نمی‌خواهد سفالکسین، سیپروفلوکساسین بخوریم که آنتی‌بیوتیک‌های قوی [هستند و] نارسایی کلیه، نارسایی کبدی می‌گیریم. حرف معصوم را گوش کنید تا کاملاً خوب شوید؛ با کمترین هزینه، بیشترین خدمت به اقتصاد سلامت خانواده و به اقتصاد سلامت کل کشور.

اصلاح الگوی کشت و بهره‌وری از منابع در طب و اقتصاد

۱. جایگزینی گیاهان سمی و زینتی با گیاهان مثمر

متأسفانه مشاهده می‌شود که برخی افراد اقدام به نگهداری و آبیاری گیاهان سمی یا صرفاً زینتی در گلدان‌ها می‌کنند. توصیه اکید بر این است که به جای اتلاف منابع آب و خاک برای گیاهان بی‌فایده، از گیاهان مفید، معطر و مثمر استفاده شود.

گیاهان پیشنهادی برای کشت در منزل (گلدان، باغچه، پاسیو و راه‌پله):

     گل‌های معطر و دارویی: یاس سفید، یاس بنفش، یاس زرد، گل محمدی و گل رز آتشی.

         خواص: علاوه بر عطر خوش که فضای منزل را معطر می‌کند (اسانس طبیعی)، دارای خواص درمانی نظیر ضد روماتیسم، تب‌بر و ضد اسهال می‌باشند.

     محصولات زراعی: زعفران، گوجه‌فرنگی، کدو مسمایی و کدو حلوایی.

     سبزیجات: تره و جعفری. (تجربه نشان داده است که حتی در فضای محدود باغچه، می‌توان سبزی مصرفی تابستان را تأمین نمود).

مدیریت منابع آب و کاشت درختان مقاوم

با توجه به مسئله کم‌آبی و ناترازی منابع (که مسئولین نیز به آن اذعان دارند)، باید از گیاهانی استفاده کرد که نیاز آبی کمی دارند اما بازدهی اقتصادی و غذایی بالایی دارند.

     درخت بادام شیرین: این درخت تنها به دو بار آبیاری نیاز دارد و محصول می‌دهد.

     زعفران و گل محمدی: این گیاهان نیز نیاز آبی کمی دارند و تا زمان برداشت گل، مصرف آب محدودی دارند.

نقد فضای سبز شهری و پیشنهاد کاشت درختان مثمر

در طراحی فضای سبز شهری (پارک‌ها، خیابان‌ها و بلوارها)، به جای کاشت درختان غیرمثمر (که اصطلاحاً جنگلی نامیده می‌شوند)، شایسته است از درختان میوه و خشکبار استفاده شود.

     پیشنهاد: کاشت درختان پسته، بادام و سایر میوه‌ها در معابر عمومی.

     فایده: با توجه به تورم و گرانی، این کار به اقشار کم‌درآمد جامعه کمک می‌کند تا به میوه و مغزهای خوراکی دسترسی داشته باشند.

۴. پیشنهاد ویژه برای اماکن مذهبی و بقاع متبرکه

در اطراف حرم‌های مطهر و اماکن زیارتی، به جای درختان معمولی، پیشنهاد می‌شود از گیاهان معطر و مقاوم به سرما استفاده گردد تا فضا همواره خوشبو باشد و بوی نامطبوع احتمالی (ناشی از فاضلاب شهری و...) را خنثی کند.

     گیاهان پیشنهادی:

         درخت یخ (Winter Sweet): که در زمستان گل می‌دهد و فضا را معطر می‌کند.

         گل محمدی

         گل سرخ آتشی: که دوره گل‌دهی طولانی (از تابستان تا پایان زمستان) دارد.

۵. بهره‌وری اقتصادی و دارویی

اصلاح الگوی کشت، علاوه بر تأمین نیاز مصرفی خانواده، امکان درآمدزایی از طریق فروش مازاد محصول یا فرآوری دارویی را فراهم می‌کند. (از گیاهانی مانند گل محمدی می‌توان ده‌ها نوع دارو و فرآورده استخراج کرد). این امر مصداق بارز صرفه‌جویی، جلوگیری از هدررفت سرمایه و افزایش ضریب بهره‌وری از آب و خاک است.



 


logo