موضوع:تفسیر

ج) قل اللهم مالک ملک: دلالت بر این‌که فضای آیه فضای دعا و تضرع است یعنی وضعیت روحی رسول خدا به گونه‌ای بوده ‌که نیاز به حالت تضرع داشتند (دشمنان جسور شده بودند و مؤمنین تضعیف روحیه پیدا کرده بودند)

د) مالک الملک: ۳ مطلب:

۱-مالکیت خداوند ۲-مَلِکیت.

۳- مالک پادشاهان هم هست. دلیل هر ۳ این‌ها، خالقیت خداوند است.

ه) توتی الملک من تشاء: آیا خدا هم پادشاهی عادلانه می دهد هم پادشاهی ظالمانه ؟چطور خدا به انسان ظالم، پادشاهی می دهد و چطور از عادل، پادشاهی می‌گیرد؟

جواب: خداوند وقتی ملک را به ظالمی می دهد ۲ جهت دارد:

۱ جهتش این است که مردم کوتاهی کردند و دستورات خدا را اجرا نکردند. جهت دوم نسبت به خود حاکم است که امتحانی بزرگ است.

و) تعز من تشاء و تذل من تشاء: عزت ۲ قسم است:

۱-عزت حقیقی و واقعی: در صورتی که در امور معنوی باشد.

۲-عزت غیرواقعی و توهمی: درصورتی‌که در امور مادی باشد. حقیقت معنای عزت، یعنی نفوذناپذیری و تحت تاثیر قرار نگرفتن. عزت واقعی یعنی تحت تأثیر غیر خدا قرار نگیریم.

ه) بیدک الخیر: پاسخ به سوال مقدر؛ سؤال: اگر خدا به هر کسی ملک و عزت می‌دهد و می‌گیرد امکان دارد افراد خوبی از حکومت بیفتند و افراد بدی به حکومت برسند؟

جواب: آنچه را خدا بخواهد خیر و مصلحت است لذا همه حکیمانه است (اگر پیروزی در بدر، خیر بود، شکست در احد هم خیر است)

ج) انک علی کل شی‌ء قدیر: این جمله تعلیل برای جمله های قبل است.

جملات چهارگانه گذشته که بیان مشیت مطلقه بود علتش این است که قدرتش گسترده‌است.