/ گونه شناسی روایات آخر الزمانی ابو هریره/شاخصه‌های ظهور و حکومت امام زمان

موضوع: شاخصه‌های ظهور و حکومت امام زمان / گونه شناسی روایات آخر الزمانی ابو هریره/

بحث ما در مورد روایات ابو هریره در ارتباط با حوادث قبل از ظهور بود.

روایت چهل و دوم:

این روایت یکی از روایاتی که از ایشان نقل شده و به پیامبر هم نسبت داده نشده است، اگر چه اهل سنت این سنخ روایات را قبول دارند، صحابی نقل کند مرفوعه است و می‌گویند از پیامبر اکرم ^{صلی‌الله علیه و آله} است.

يخرج السّفيانيّ و المهديّ كفرسي رهان، فيغلب السّفيانيّ على ما يليه، و المهديّ على ما يليه.[1] « سفیانی و مهدی ^{علیه‌السلام} همزمان خروج می‌کنند و سفیانی بر شهرها و آبادی‌های در حیطه خودش غالب می‌شود و مهدی بر شهرها و آبادی‌های در حیطه خود غالب می‌شود»

همزمانی خروج سفیانی و قیام حضرت مهدی ^{علیه‌السلام} اشتباه است و حتی روایات اهل سنت هم این را نمی‌گوید. در روایات ما فاصله بین ظهور امام عصر ^{علیه‌السلام} با خروج سفیانی به مقدار حمل امرأة (زمان بارداری زن) بیان شده است و سفیانی قبل از امام خروج می‌کند و حیطه قدرت او زیاد نیست؛ شامات و عراق و مکه و مدینه، و بعضی گفتند جنوب ایران (مرودشت). قلمرو حکومتی او خیلی توسعه ندارد و بیشتر حملات او به پیروان مکتب اهل بیت ^{علیهم‌السلام} است، اما دین و ایمان و اعتقاد به خداوند ندارد.

از قدما فقط ابن حماد این روایت را نقل می‌کند.

منابع روایت:

1. الفتن لابن حمّاد: ج 1 ص 332 ح 953 از أبو هريرة و به پیامبر ^{صلی‌الله علیه و آله} نسبت نمی‌دهد.

عرف السيوطي، الحاوي: ج 2 ص با کمی تفاوت از ابن حمّاد.

3. برهان المتّقي: ص 123 ب 4 ف 2 ح 30- از فتن ابن حمّاد. مولف در مقدمه می‌گوید: این کتاب از چند کتاب جمع‌آوری شده است که یکی از آن کتب عرف السیوطی است.

غیر از این سه منبع کسی از اهل سنت این روایت را نقل نکرده است و از شیعه هم هیچ کسی این روایت را نقل نکرده است.

مفاد روایت نیز واضح است که تسابقی بین حضرت مهدی ^{علیه‌السلام} و سفیانی در سیطره بر جهان خواهد بود یعنی واقعا سفیانی یک چنین توان و قدرتی دارد، البته او عددی نیست که خودش را در ردیف امام عصر ^{علیه‌السلام} قرار دهد و امام هم تلاش می‌کند که در سیطره بر جهان از او سبقت بگیرد اما از اساس این روایت خلل و مشکل دارد زیرا آنچه در روایات آمده است (سفیانی و خراسانی کفرسی رهان) یا (سفیانی و یمانی کفرسی رهان) پس در این روایت دست برده شده و حدس ما این است که روایت اموی است که شأن امام را پائین بیاورند و شأن سفیانی را بالا ببرند.

این روایت به پیامبر ^{صلی‌الله علیه و آله} نسبت داده نشده است. پس این روایت علاوه بر اشکال سندی مرسل است و ابن حماد و ابو هریره راوی آن است، از همه این اشکالات که بگذریم مفاد آن مخالف مشهور روایات فریقین بالخصوص روایات اهل بیت ^{علیهم‌السلام} است.

روایت چهل و سوم:

يحسر الفرات عن جبل من ذهب، فيقتتل النّاس عليه، فيقتل من كلّ مائة تسعون- أو قال: تسعة و تسعون- كلّهم يرى أنّه ينجو.[2] « فرات کوهی از طلا را آشکار می‌کند، پس مردم به جهت آن درگیر می‌شوند، از هر صد نفر نود نفر کشته می‌شوند یا گفت: نود و نه- همه آن‌ها گمان می‌کنند که نجات می‌یابند.»

این روایت را ابو هریره نقل می‌کند و به پیامبر اکرم ^{صلی‌الله علیه و آله} نسبت می‌دهد.

منابع روایت:

این روایت منابع زیادی دارد، هفت صفحه منبع دارد.

المصنّف لعبد الرزّاق: ج 11 ص 382 ح 20804 از ابو هریره

الفتن لابن حمّاد: ج 1 ص 335 ح 969

مسند أحمد: ج 2 ص 261

صحيح البخاري: ج 9 ص 73 با کمی تفاوت از أبو هريرة، و در آن: «يوشك ... عن كنز من ذهب، فمن حضره فلا يأخذ منه شيئا»

صحيح مسلم: ج 4 ص 2219 ب 8 ح 2894

سنن أبي داود: ج 4 ص 115 ح 4313 و 4314

سنن ابن ماجة: ج 2 ص 1343 ب 25 ح 4046 از ابو هریره

سنن الترمذي: ج 4 ص 698 ب 26 ح 2569

ملاحم ابن المنادي: ص 277 ح 221/ 1 از أبي بن كعب

المعجم الكبير طبراني: ج 1 ص 168 ح به سند دیگر، از أبيّ بن كعب أنصاري، أبی بن کعب از نظر ما خیلی بهتر از ابو هریره است و قابل قیاس با او نیست، ابی بن کعب موثق است اما ابو هریره از نظر ما مورد تایید نیست.

این روایت تقریبا هفت صفحه منبع دارد و صحاح نیز آن را نقل کرده‌اند؛ اما در هیچ یک از منابع ما نیامده است. تنها مرحوم آیت الله نجفی در احقاق الحق از الاشاعه قنوجی نقل کرده است:

يوشك ... و اجمع عليه ثلاثة كلّهم ابن خليفة يقتتلون عنده، ثمّ لا يصير إلى أحد منهم فيقول كلّ واحد ... تركت ... بكلّه فيقتتلون عليه...[3]

پس این روایتی است که ابو هریره در مورد فرات نقل می‌کند، اگرچه ظاهر آن این است که مردم سر طلا می‌جنگند؛ ولی از بعضی روایات استفاده می‌شود که جهان با مشکل کم آبی مواجه می‌شود و فرات نماد است هر چند خود آن هم موضوعیت دارد و از وقتی که ترکیه مسیر آب را عوض کرد، سر فرات درگیری و اختلاف است. بعضی می‌گویند: اسرائیل تمام آن مناطق را خریده که آب به بلاد اسلامی نرسد. آب سوریه و عراق از آن آب است.

نکته:

طبق این روایت از هر صد نفر نود نفر کشته می‌شوند و بعضی می‌گویند از هر صد نفر نود ونه نفر کشته می‌شوند و در بعضی نقل‌ها هم نه دهم است، اکثرا بر همین اساس است؛ جو و تبلیغات علیه شیعه نیز اینچنین است که هنگامی که امام زمان بیاید از هر ده هزار نفر، نه هزار و نهصد و نود و نه نفر را می‌کشد و تبلیغات سوئی علیه امام عصر ^{علیه‌السلام} و دوران ظهور راه انداخته‌اند، سوال ما این است که اولا خودتان نیز روایاتی دارید که دال بر کشتار است منتها روایات ما می‌گوید در راه امام عصر ^{علیه‌السلام} است اما روایات شما می‌گوید بین یدی الساعة است یعنی قبل از اینکه قیامت بپا شود، قیامتی بپا شده است؛ وقتی از هر صد نفر، نود و نه نفر کشته بشوند. ثانیا این روایت در کجا و با چه سندی آمده است، مرسل و مرفوعه است و از نظر سند اعتبار ندارد ثالثا ممکن است بگویند اینکه از هر صد نفر، نود و نه نفر کشته می‌شود در مکان خاص و کنار فرات است، ما نیز می‌گوئیم خوب احتمال نمی‌دهند که روایات ما نیز همین طور باشند و مکان خاص و افراد خاص مراد باشد، آنها جمع نواصبی هستند که بر ضد امام عصر اعلام جنگ می‌کنند و دست به سلاح می‌برند لذا هیچ کدام‌شان مستحق حیات نیستند و اگر چند نفری هم می‌مانند منّت امام عصر ^{علیه‌السلام} بر آن‌ها است.

روایت چهل و چهارم:

تكون آية في شهر رمضان، ثمّ تظهر عصابة في شوّال، ثمّ تكون معمعة في ذي القعدة، ثمّ يسلب الحاجّ في ذي الحجّة، ثمّ تنتهك المحارم في المحرّم، ثمّ يكون صوت في صفر، ثمّ تنازع القبائل في شهري ربيع، ثمّ العجب كلّ العجب بين جمادى و رجب، ثمّ ناقة مقتّبة خير من دسكرة تغلّ مائة ألف.[4]

« نشانه‌اى در ماه رمضان روى مى‌دهد، گروهى در ماه شوّال خروج كنند، هرج‌ومرجى در ماه ذيقعده پديد آيد، حجّاج در ماه ذيحجّه غارت شوند، حرمتها در ماه محرّم هتك شود، در ماه صفر صیحه‌ای واقع شود، جنگهاى قبيله‌اى در دو ماه ربيع روى دهد، آنگاه همه شگفتي‌ها در ميان جمادى‌ و رجب‌ است!. در آن هنگام يك شتر تيزپاى که زین داشته باشد بهتر از زمین بزرگ کشاورزی است كه صد هزار داشته باشد.»

صیحه در ماه صفر و تعبیر العجب کل العجب بین جمادی و رجب در روایات امیر مومنان ^{علیه‌السلام} نیز هست و در روایات پیامبر ^{علیه‌السلام} هم می‌تواند باشد، امیر مومنان ^{علیه‌السلام} از پیامبر اکرم ^{صلی‌الله علیه و آله} گرفته است، اخبار مغیبات از مسلمات است و حتی اهل سنت هم قبول دارند، ابن رضوان گفته است: مغیبات ایرادی ندارد، از طریق الهام است، کلمات پیامبر اکرم ^{صلی‌الله علیه و آله} اخبار به مغیبات است پس این عبارت از پیامبر یا امیر مومنان ^{علیهما‌السلام} باشد برای ما فرقی نمی‌کند و هر دو قبول است اما در اینجا ابو هریره روایت را از پیامبر ^{صلی‌الله علیه و آله} نقل می‌کند که خود اهل سنت نیز ابو هریره را زیر سوال می‌برند.

منابع روایت:

این روایت منابع زیادی دارد، و از خاصه ابن طاووس در سه جا آن را نقل می‌کند و ملحقات مرحوم آیت الله نجفی در شش جا و آیت الله صافی نیز آن را نقل می‌کنند.

منابع زیادی از عامه این روایت را نقل کردند ولی خاصه تنها ملاحم ابن طاووس نقل کرده و آن هم تصریح می‌کند که از ابن حماد است پس هیچ منبع شیعی ندارد.