/ گونه شناسی روایات آخر الزمانی ابو هریره/شاخصه‌های ظهور و حکومت امام زمان

موضوع: شاخصه‌های ظهور و حکومت امام زمان / گونه شناسی روایات آخر الزمانی ابو هریره/

بحث ما پیرامون امنیت در دوران ظهور بود، به روایتی از ابو هریره منتهی شدیم که اشاره به امنیت فوق العاده در آخر الزمان داشت ولی آن امنیت را به امام زمان ربط نداده بود بلکه محوریت را به حضرت عیسی ^{علیه‌السلام} داده بود. ما بر آن شدیم که احادیث ابو هریره را گونه‌شناسی کنیم و تتبعی بکنیم ببینیم ابو هریره در ارتباط با امام عصر^{علیه‌السلام} چند روایت نقل می‌کند و آیا روایات ایشان هم مانند روایاتی است که در ارتباط با آخر الزمان است و امنیت، وضع اقتصادی، وضع کشاورزی و دگرگونی که در دوران آخر الزمان بوسیله حکومت مهدی آل محمد روحی فداه انجام می‌گیرد را بیان می‌کنند. یا اینکه روایات آخر الزمان ابو هریره رنگ و بوی مسیحیت دارد یعنی سعی می‌کند که محوریت را به مسیحیت بدهد و بالاخره حرف‌هایش همان رواسب و پسمانده‌های یهودیت و اهل کتاب است چون خودش اهل کتاب و یهودی بود و حرف‌هایی هم که نقل می‌کند گاهی از کعب الاحبار می‌گیرد.

اولا فکر ابو هریره فکر سالمی نبود ثانیا روایاتی را از پیامبر اکرم ^{صلی‌الله علیه و آله} به وسیله کعب الاحبار نقل می‌کند، کعب الاحباری که در زمان خلیفه دوم مسلمان شد و یهودی بود و می‌گفت: تورات اصلی نزد من است اما ابو هریره با اینکه از او جلوتر بود از او نقل می‌کند لذا گفتیم ببینیم سنخ روایات او چگونه است.

روایت ششم:

(سنن الترمذي: ج 4 ص 505 ب 52 ح 2231) حدّثنا عبد الجبّار بن العلاء بن عبد الجبّار العطّار، حدّثنا سفيان بن عيينة، عن عاصم، عن زرّ، عن عبد اللّه، عن النبي ^{صلی‌الله علیه و آله} قال:- كما في مسند أحمد، و ليس فيه: «لا تقوم الساعة» قال: عاصم: و أنا أبو صالح، عن أبي هريرة، قال: «لو لم يبق من الدنيا إلّا يوم لطوّل اللّه ذلك اليوم حتى يلي...» و قال: «قال أبو عيسى: هذا حديث حسن صحيح».[1]

«اگر از دنیا جز یک روز باقی نمانده باشد، خداوند آن روز را طولانی می‌کند تا اینکه بیاید...»

این نقل به نظر ما مشکلی ندارد.

روایت هفتم:

(الإحسان في تقريب صحيح ابن حبّان: ج 13 ص 283 ح 5953) أخبرنا الفضل بن الحباب، قال: حدثنا مسدّد بن مسرهد، حدّثنا محمّد بن ابراهيم أبو شهاب، عن عاصم بن بهدلة، عن أبي صالح، عن أبي هريرة، قال: قال رسول اللّه ^{صلی‌الله علیه و آله}: لو لم يبق من الدّنيا إلّا ليلة لملك فيها رجل من أهل بيت النّبيّ ^{صلی‌الله علیه و آله}‌[2]

« پیامبر ^{صلی‌الله علیه و آله} فرمود: اگر از دنیا جز یک شب باقی نمانده باشد، هر آینه خداوند مردی از اهل بیت پیامبر را در آن مالک کند.»

این از روایاتی است که منابع و مدارک بسیاری دارد؛ ولی از کسی نام نمی‌برد. از کتب خاصه هم دلائل الامامة و بشارة المصطفی این روایت را نقل می‌کنند.

روایت هشتم:

(البرهان: ص 90 ح 5) مرسلا، عن أبي هريرة، قال: قال رسول اللّه ^{صلی‌الله علیه و آله}: لو لم يبق من الدنيا إلّا يوم لطوّل اللّه ذلك اليوم حتى يلي المهدي.[3]

این متن با این عبارت در کتاب‌های دست اول آمده اما از حذیفه است بعد متقی هندی این روایت را در البرهان مرسلا از ابو هریره آورده است. طبرانی اصل روایت را آورده است، اصل روایت این است:

لو لم يبق من الدّنيا إلّا يوم واحد لطوّل اللّه عزّ و جلّ ذلك اليوم حتّى يبعث فيه رجلا من ولدي، اسمه إسمي، فقام سلمان الفارسي رضي اللّه عنه، فقال: يا رسول اللّه، من أيّ ولدك؟ قال: هو من ولدي هذا- و ضرب بيده على الحسين ^{علیه‌السلام}-.

« اگر از دنیا جز یک روز باقی نماند هر آینه خداوند آن روز را طولانی کند تا در آن مردی از فرزندانم را مبعوث کند، اسم او اسم من است، پس سلمان ایستاد و گفت: ای رسول خدا از کدام فرزندت؟ فرمود: او از فرزندان این است و با دستش به حسین ^{علیه‌السلام} زد.»

ابو هریره در این روایت دست برده و آن را خیلی کمرنگ کرده است، صحبت برانگیختن است و اسم او اسم پیامبر ^{صلی‌الله علیه و آله} است و از نسل امام حسین ^{علیه‌السلام} است در حالی که ابو هریره گفته: «حتی یلی المهدی» و دیگر جزئیات را حذف کرده است.

منبع روایت:

الطبراني: بنابر نقل المنار المنيف، در الصغير و الكبير و الأوسط نیافتیم.

روایت نهم:

فلو لم يبق من الدّنيا إلّا يوم واحد لطوّل اللّه ذلك اليوم حتّى يأتيهم رجل من أهل بيتي، تكون الملائكة بين يديه، و يظهر الإسلام‌.[4]

« اگر از دنیا جز روز واحد باقی نمانده باشد هر آینه خداوند آن روز را طولانی کند تا مردی از اهل بیت من بیاید، ملائکه در مقابل او باشند و اسلام را ظاهر کند.»

جای تعجب است چطور بعضی منکر مهدویت هستند، نمی‌خواهم بگویم همه منکر هستند. ولی یک گروهی از ترکیه آمده بودند، از اساتید دانشگاه بودند و خوب عربی می‌دانستند، می‌گفتند: اصلا مهدویت جزء اعتقادات ما نیست بله چند حدیثی است اما اینکه جزء اعتقادات اهل سنت باشد اینگونه نیست و در کتاب‌های ما نیامده، مهدویت با این همه روایت را می‌گویند جزء اعتقادات ما نیست اما نماز تراویح شعار اهل سنت است، مبسوط سرخسی از گسترده‌ترین فقه احناف است، در آنجا می‌گوید نماز تراویح شعار ما است در حالی که نماز تراویح از زمان خلیفه دوم شروع شده و معهود نیست که خود ایشان هم خوانده باشد ولی باز هم شعار اهل سنت می‌شود اما این همه روایات در ارتباط با حضرت مهدی ^{علیه‌السلام} و حتمیت ظهور وجود دارد.

این حدیث را قرطبی از حذیفه نقل می‌کند، به حذیفه نقل اینطور روایات می‌آید حذیفه به تمام معنای کلمه ولایتمدار بود و به اصطلاح امروز لیست منافقین در دست او بود. قرطبی از او نقل می‌کند و گفتند: ترمذی این را آورده، دیلمی آورده اما در ترمذی نیست و در قرطبی آمده اما بعد از آن‌ها کنز العمال همین حدیث را از ابو هریره نقل می‌کند.

كنز العمّال: ج 14 ص 269 ح 38684- مرسلا، عن أبي هريرة: لو لم يبق من الدنيا إلّا ليلة لطوّل اللّه تعالى تلك الليلة حتى يلي رجل من أهل بيتي.

کنز العمال از کتاب دیلمی نقل می‌کند ولی الآن این روایت در فردوس الاخبار ابن شهردار دیلمی است که از منابع مرحوم مجلسی هم هست.

گمان ما این است که ابو هریره یا روایات مهدوی را مصادره می‌کند یا طبق مذاق حکومت آن روز نقل می‌کند.

ذخائر المواریث نیز این روایت را از ابو هریره نقل می‌کند.

روایت دهم:

مسند أبي يعلى: ج 12 ص 19 ح 6665) حدثنا أبو بكر بن أبي النضر، حدثنا أبو النضر قال: حدثنا المرجّى بن رجاء اليشكري، حدثنا عيسى بن هلال عن بشير بن نهيك، قال: سمعت أبا هريرة يقول: حدثني‌ خليلي‌ أبو القاسم‌ ^{صلی‌الله علیه و آله}، قال: لا تقوم السّاعة حتّى يخرج عليهم رجل من أهل بيتي فيضربهم حتّى يرجعوا إلى الحقّ، قال: قلت: و كم يكون؟ قال: خمس و اثنين (كذا)، قال: قلت: ما خمس و اثنين؟ قال: لا أدري.‌[5]

« قيامت برپا نمى‌شود مگر مردى از اهل بيت من قيام كند و منحرفان را بزند تا به "حق" بازگردند گفت: گفتم چقدر می‌باشند؟ فرمود: پنج و دو کذا گفتم: معنای پنج و دو چیست؟ فرمود: نمی‌دانم.»

اگر واقعا متن روایت همین باشد پیامبر اکرم ^{صلی‌الله علیه و آله} مطلب را برای ایشان مبهم گذاشته و اصولا روایاتی که از عامه است مدت حکومت را خیلی روشن بیان نمی‌کند، هفت، نه ، نوزده و بیست. ما هیچ یک از این‌ها را قبول نداریم، امام عصر ^{علیه‌السلام} که این همه عالم در انتظار او است و این همه سران جرم و مجرمین و ظالمین مشکلات ایجاد کردند و اصلا حالت یأس و ناامیدی برای مومنان بوده و لذتی برایشان نگذاشتند، امام عصر ^{علیه‌السلام} برای پنج سال بیاید! نه پنج سال نه ده سال نه نوزده سال بلکه تا دنیا هست مردم به نعمت مهدی آل محمد ^{علیهم‌السلام} متنعم هستند و واقعا مردم متنعم می‌شوند همه چیز به روال احسن می‌شود، بیماری‌ها و مشکلات بر طرف می‌شود، فرزندآوری اصلاح می‌شود، در روایت دارد که شخص نمی‌میرد تا اینکه هزار مذکر از نسل خود را ببیند؛ تغییرات و تحولات در پنج سال یا هفت سال ممکن نیست بلکه تحولات زمان‌بر است. همچنین به خورشید اشاره می‌شود حرکت آن آهسته می‌شود الآن یکسال بر اساس حرکت وضعی و انتقالی زمین است که طی 360 روز حرکت انتقالی زمین انجام می‌شود، آیا کرات دیگر هم سال‌شان همین مقدار است؟ در مورد بعضی از کرات گفته شده که چرخش آن‌ها به دور خورشیدشان سه هزار روز طول می‌کشد، که تقریبا یک سال آن‌ها ده سال ما می‌شود. در روایت است که زمان امام زمان هر یک روز آن برابر یک هفته و هر هفته آن برابر یکماه و هر ماه آن برابر یکسال است. مدت حکومت امام عصر ^{علیه‌السلام} پنج سال و ده سال و این مدت‌ها نیست تا زمانی که عالم، عالم دنیا است حاکم مهدی آل محمد ^{علیهم‌السلام} است.