تفاوت نبی، رسول و امام

 از ناحیه ی خداوند امواجی در حال ساطع شدن است. این امواج را ما نمیشنویم چون گیرنده ی آن را نداریم. گوشی که گناه نکرده باشد صلاحیت شنیدن آنها را دارد. نبی کسی است که گوش برزخی دارد. رسول کسی است که علاوه بر شنیدن صدای فرشتگان تصویر آنها را هم می بیند. از بین 124000 فرستاده تنها 313 تن رسول بودند. که علاوه بر گوش، چشم برزخی نیز داشتند. فرق دیگر رسول و نبی این است که نبی هیچ رسالتی برای تبلیغ ندارد. فقط خودش خوب است. اگر از او سوال شود جواب میدهد اما وظیفه اینکه بلند شود و به دیگران پیام برساند را ندارد. اما رسول این وظیفه را دارد. از میان این 313 نفر 5 نفر اولوالعزم که از حضرت نوح شروع میشود؛ ابراهیم؛ موسی؛ عیسی و پیامبر اسلام که خاتم آنان است. در هرزمان ممکن است چند نبی وجود داشته باشد و همچنین رسول هم همینطور. تمام آنهایی که قرآن از آنها نام میبرد رسول هستند. ما نبی بدون رسالت در قرآن نداریم. از انبیا نامی در قرآن برده نشده. اما در هرزمان، تنها یک پیامبر اولوالعزم وجود داشته است. زیرا اولوالعزم یعنی کسی که دین جدید را راه میاندازد و دین قبلی را نسخ میکند.( نسخ کند یعنی تاریخ مصرف آن را اعلام کند . و این به این معنا نیست که آنرا غلط اعلام کند) حضرت آدم را جزو انبیا اولوالعزم نمی گویند زیرا دینی قبل از او نبوده که او بخواهد آنرا نسخ کند. رسولانی که میان دو اولوالعزم قرار داشتند شریعت اولوالعزم پیش از خود را تبلیغ میکردند. شریعت های مختلف همه در زمان خود کامل بودند اما با گذشت زمان و پیشرفت عقل بشری برای انسانهای دورانهای بعد کافی نبوده اند. که هرزمان چنین بوده اولوالعزم دیگری شریعتی جدید یعنی برابر با سطح رشد بالاتری را برای مردم از طرف خدا بیان میکرده. که شریعت پیغمبر اسلام کاملترین آنها بوده است برای همین میفرماید «ان الدین عند الله الاسلام» [1] زیرا کاملترین شریعت است. بنابراین در این زمان اگر کسی بخواهد برود سراغ یهودیت انگار کسی که در مقطع دانشگاه است بخواهد در کلاس پنجم ابتدایی درس بخواند که این قابل قبول نیست. درسهای پنجم ابتدایی هم درست است اما مال همان مقطع است. ادیان الهی نسبتشان به هم تکمیل است. اما فرض بر این است که کسی از تمامی مراحل گذشته باشد. اما اگر کسی از لحاظ فکری هنوز در مراحل اولیه مانده در روز قیامت با او به همان اندازه بازخاست میشود. حتی اگر کسی ادعا کند که هیچ چیزی از ادیان گذشته به گوشش نخورده و راست هم بگوید آنوقت بررسی میشود که آیا او نسبت به عقل درونش چگونه رفتار میکرده آیا براساس عقل درونش عمل میکرده یا نه؟ اینگونه نیست که فقط شیعیان به بهشت بروند. اگر چه که درجه ی افراد در بهشت متفاوت است.

 نقش امام

 رسول و نبی با تمام مقام خود مامور به اجرا ی شریعت نیستند و تنها مامور به تبلیغ هستند. اجرای شریعت مقام بالاتری میخواهد که آن امامت است.« اذ ابتلی ابراهیم بکلمات فاتمهن قال انی جاعلک اماما» [2] حضرت ابراهیم خودش نبی بود اما امتحاناتی که از او گرفته شد مانند ذبح فرزندو افتادن در آتش و.. برای رسیدن به مقام امامت ایشان بود. در این که چند نفر از انبیا امام هم بوده اند قرآن تنها چند نفر را اشاره میکند . مانند ابراهیم، یعقوب، یوسف. مقام امامت از مقام رسالت و انبیا بالاتر است. در بحث امامت بحث شریعت مطرح نیست بلکه آنان محدث هستند . مقام رسالت اولوالعزم تنها ارائه طریق میکنند، اما امام ایصال به مطلوب میکند ؛یعنی بر تمام انسانها اشراف دارد؛ هرکسی را دارای لیاقت ببیند دستش را گرفته با خودش میبرد. شخصی به امام صادق گفت: یا ابن رسول الله شما که در مدینه هستید چگونه از کوفه اطلاع دارید؟ امام فرمودند: تو اگر سفره ای در برابر خودت پهن کنی چیزی از این سفره از تو مخفی خواهد ماند؟ بعد ایشان فرمودند: کل عالم مانند یک گردو در دستان امام است. مقام امامت حتی از مقام اولوالعزم هم بالاتر است. امامت هم مراتبی دارد. مثلا گفته میشود مقام پیامبر اسلام چون امامت را هم داشته اند از همه بالاتر است. بعد از ایشان اگرچه ابراهیم هم همین مقام را داشته است یعنی هم امام بوده هم رسول اولوالعزم اما براساس روایات حضرت امیر از ایشان مقام بالاتری داشته زیرا ابراهیم امام شریعتی بوده که هنوز به درجه ی اکمال نرسیده اما حضرت امیر امام بعد از پیامبری است که شریعتش کاملترین دین است. بنابراین مقامش بالاتر است.

 فضیلت سوره حشر

 در باب فضائل سوره ی حشر ما روایاتی داریم. به طور مثال: پیامبر اکرم میفرمایند: «من قرأ سورة الحشرلم یبق جنة و لا نارو لا عرش و لا کرسی و لا حجاب و لاالسموات السبع و لاالأرضون السبع و الهوامّ و الریاح و الطیر و الشجر و الدواب و الشمس و القمر و الملائکه الاّ صلوا علیه و استغفرو له و ان مات من یومه او لیله مات شهیدا.» [3] در برخورد با اینگونه روایات سه گونه برخورد میتوان داشت: یکی اینکه اینگونه روایات را از اصل اشتباه و غیر متصل به معصوم بدانیم. نظر دوم به استناد روایت من بلغ بگوییم هرکس به امید ثواب انجام دهد از کرم خدا بعید نیست که اجر ان را بدهد. که این دیدگاه کمی ساده لوحانه است. نظر سوم که به جانب حق نزدیکتر است اینکه بگوییم روایت میگوید: من قرأ... نه من تلفظ... باید ببینیم قرائت در زمان پیامبر چگونه بوده؛ عبدالله ابن مسعود میگوید: قرائت در زمان پیامبر به این صورت بود که ده آیه از قرآن را قرائت میکردیم؛ بعد در مورد فهم آن فکر میکردیم؛ اگر نیاز به عمل داشت به آن عمل میکردیم؛ سپس به سراغ آیات بعد می رفتیم. در مورد قرائت سوره ی حشر مقصود آنگونه قرائت است نه صرف از و خواندن. یکی از توصیه های عرفا به شاگردانشان مداومت به سوره ی حشر است. باپذیرش نظریه سوم( یعنی نه پذیرش مطلق نه رد مطلق، بلکه پذیرش مشروط) اینگونه نیست که صرف خواندن بدون تدبر هیچ گونه ثوابی نداشته باشد اما این ثواب که روایت گفته با تدبر و فهم و عمل ممکن است.