موضوع: خلاصه مطالب مهمی که پیرامون در ذیل «کل شی طاهر حتی تعلم انه قذر» بیان شد.

1: احتمالات در این روایات (کل شی طاهر) و یا (کل شی حلال )شش تا است.

الف از این روایات سه چیز (حکم واقعی و حکم ظاهری و استصحاب )استفاده می شود که مختار آخوند در حاشیه بر رسائل است.

ب: از این روایات دو چیز (حکم واقعی و استصحاب )استفاده می شود که مختار آخوند در کفایه است.

ج: از این روایات دو چیز ( حکم ظاهری و استصحاب) استفاده می شود که مختار فصول بود.

د: از این روایات یک چیز (فقط حکم ظاهری) استفاده می شود مختار مشهور است.

ه: خصوص استصحاب استفاده می شود که شیخ در رسائل است.

و: خصوص حکم واقعی استفاده می شود که مختار صاحب حدائق بود.

2: ظهور (حتی تعلم )در روایات مذکوره برای غایت بود و غایت برای مفهوم ترکیبی یعنی محمولی که به موضوع ربط داده شده است یعنی غایت طهارت شی.

3: علم غایت امور خارجیه و تکوینیه واقع نمی شود چه اینکه غایت معدم مغیی است و امر خارجی معدم علم نیست و بلکه معدمش باید مثل خودش سبب خارجی باشد.

4: استصحاب تعبد به استمرار حکم قبلی نیست چه اینکه یقین در استصحاب موضوعیت دارد چون می گوییم لا تنقض الیقین یعنی استصحاب می گوید آن متیقن قبلی را ادامه بده و استصحاب ابقاء همان متیقن و یا یقین است یعنی یقین قبلی را ادامه بده و استمرار حکم قبلی خود استصحاب نیست بلکه لازمه استصحاب استمرار حکم قبلی است.

5: لا بشرط که با هزار شرط جمع می شود (یعنی با شرائط متعدد جمع می شود ) این در امور خارجیه است مثل جنس در خارج با نوع تحقق پیدا می کند و نوع با صنف تحقق پیدا می کند ولی در مقام جعل حکم لا بشرط با شی جمع نمی شود چون اجتماع نقیضین است.

6: ظهور مغیی در (کل شی طاهر) در شی به عنوان اولیه نیست (یعنی با قطع نظر از غایت ) بخاطر این غایت(حتی تعلم انه قذر) ارتباط با این مغیی خواه دارد ارتباطش به نحو قیدیت و یا به نحو غایت است که ظهورش در غایت است پس کل شی طاهرمغیی و مقید به غایت است و اطلاق ندارد

7: مختار ما تبعا مرحوم نائینی و مشهور مفاد کل شی طاهر خصوص حکم ظاهری است.