درس خارج اصول استاد رضازاده
93/06/29
بسم الله الرحمن الرحیم
حجيت ظن/خبر واحد/ادله حجيت خبر واحد/آيه نبا/خلاصه
موضوع:
حجیت ظن/خبر واحد/ادله حجیت خبر واحد/آیه نبا/خلاصه
12- جواب دوم از مانع اول- که عموم علت بود- حکومت مفهوم آیه بر تعلیل بود کما عن النائینی و الخوئی.
13- از این جواب، به چند وجه جواب داده شد یکی اینکه این جواب طبق مبنای تتمیم کشف صحیح است دوم اینکه این جواب مستلزم دور است و سوم اینکه منافات با ندم در ذیل آیه دارد.
14- آقای خوئی ندم را به دو قسم تقسیم کردند یکی ندم با عمل به وظیفه شرعی دوم ندم با عدم عمل به وظیفه شرعی و ندم در آیه از قسم اول است.
15- مختار ما این شد که دور بر ادخال ندم با عمل به وظیفه شرعی است.
16- منتقی فرمودند هر یک از مفهوم و علت رافع موضوع دیگری می باشد و موضوع را تغییر می دهد و نتیجه اش عدم مفهوم برای آیه می باشد.
17- اشکال از ناحیه مورد از دو جهت بود یکی به نسبه مفهوم و دیگری نسبت به منطوق.
18- خبر واحد اگر چه مخبرش عادل باشد در موضوعات حجت نیست زیرا در موضوعات یا باید علم وجدانی داشت و یا بینه شرعیه وجود داشته باشد
19- از مانعیت مورد برای مهفوم هم مرحوم نائینی جواب داند و هم مرحوم شیخ در رسائل مرحوم نائینی فرمودند مفهوم عام است لکن مورد در منطوق آیه، مورد مفهوم نیست پس مفهوم قابل تخصیص می باشد و حاصل جواب مرحوم شیخ این شد که مفهوم شامل مورد می باشد اما مفهوم در مورد، مقید می شود به ضم عدل دیگری نه رفع ید از حجیت خبر عادل و مختار ما هم جواب مرحوم شیخ شد پس از طرف مورد مانعی برای مفهوم آیه نیست اما مانعیت علت برای مفهوم تمام می باشد.
20- وجه اینکه تخصیص عام در مورد جایز نیست این است که عام نیست به مورد نص می باشد و جای تخصیص نیست زیرا عام نسبت به چیزی تخصیص می خورد که ظهور داشته باشد و احتمال خلاف در آن وجود داشته باشد این مطلب را مرحوم نائینی در فوائد فرمودند.
21- اگر با تبین علم حاصل شد با وجوب شرطی تبین سازگاری ندارد و با حصول علم، به علم عمل می شود نه به خبر واحد.
22- مرحوم آقای خوئی فرمودند تبین در آیه به معنای لغوی اش- ظهور و وضوح- می باشد و این معنای لغوی جامع بین علم و وثوق می باشد و هر دو را شامل می شود.
23- مختار ما این شد که تخصیص آیه به مورد نه در مفهوم و نه در منطوق صحیح نیست و این مورد نه مخصص منطوق است و نه مخصص مفهوم زیرا نسبت به مفهوم، اطلاقش مقید می شد به اینکه عادل دیگری هم ضمیه شود کما عن الشیخ و در منطوق مصداق تبین و استظهار، بینه می باشد نه خبر ثقه.
24- مانع چهارم نبا بود زیرا نبا اخص از خبر می باشد و عبارت است از خبری که مخبر به، امر عظیمی باشد و فرقی در عدم حجیت بین خبر واحد عادل و فاسق در امر عظیم نسبت یعنی در امر عظیم نه خبر عادل حجیت است و نه خبر فاسق و گفتیم اشکال شد که فرقی بین نبا و خبر نیست و گفتیم این اشکال صحیح نیست زیرا نبا همان خبر به امر عظیم می باشد نتیجه اینکه مورد نه مخصص مفهوم است و نه مخصص منطوق.
12- جواب دوم از مانع اول- که عموم علت بود- حکومت مفهوم آیه بر تعلیل بود کما عن النائینی و الخوئی.
13- از این جواب، به چند وجه جواب داده شد یکی اینکه این جواب طبق مبنای تتمیم کشف صحیح است دوم اینکه این جواب مستلزم دور است و سوم اینکه منافات با ندم در ذیل آیه دارد.
14- آقای خوئی ندم را به دو قسم تقسیم کردند یکی ندم با عمل به وظیفه شرعی دوم ندم با عدم عمل به وظیفه شرعی و ندم در آیه از قسم اول است.
15- مختار ما این شد که دور بر ادخال ندم با عمل به وظیفه شرعی است.
16- منتقی فرمودند هر یک از مفهوم و علت رافع موضوع دیگری می باشد و موضوع را تغییر می دهد و نتیجه اش عدم مفهوم برای آیه می باشد.
17- اشکال از ناحیه مورد از دو جهت بود یکی به نسبه مفهوم و دیگری نسبت به منطوق.
18- خبر واحد اگر چه مخبرش عادل باشد در موضوعات حجت نیست زیرا در موضوعات یا باید علم وجدانی داشت و یا بینه شرعیه وجود داشته باشد
19- از مانعیت مورد برای مهفوم هم مرحوم نائینی جواب داند و هم مرحوم شیخ در رسائل مرحوم نائینی فرمودند مفهوم عام است لکن مورد در منطوق آیه، مورد مفهوم نیست پس مفهوم قابل تخصیص می باشد و حاصل جواب مرحوم شیخ این شد که مفهوم شامل مورد می باشد اما مفهوم در مورد، مقید می شود به ضم عدل دیگری نه رفع ید از حجیت خبر عادل و مختار ما هم جواب مرحوم شیخ شد پس از طرف مورد مانعی برای مفهوم آیه نیست اما مانعیت علت برای مفهوم تمام می باشد.
20- وجه اینکه تخصیص عام در مورد جایز نیست این است که عام نیست به مورد نص می باشد و جای تخصیص نیست زیرا عام نسبت به چیزی تخصیص می خورد که ظهور داشته باشد و احتمال خلاف در آن وجود داشته باشد این مطلب را مرحوم نائینی در فوائد فرمودند.
21- اگر با تبین علم حاصل شد با وجوب شرطی تبین سازگاری ندارد و با حصول علم، به علم عمل می شود نه به خبر واحد.
22- مرحوم آقای خوئی فرمودند تبین در آیه به معنای لغوی اش- ظهور و وضوح- می باشد و این معنای لغوی جامع بین علم و وثوق می باشد و هر دو را شامل می شود.
23- مختار ما این شد که تخصیص آیه به مورد نه در مفهوم و نه در منطوق صحیح نیست و این مورد نه مخصص منطوق است و نه مخصص مفهوم زیرا نسبت به مفهوم، اطلاقش مقید می شد به اینکه عادل دیگری هم ضمیه شود کما عن الشیخ و در منطوق مصداق تبین و استظهار، بینه می باشد نه خبر ثقه.
24- مانع چهارم نبا بود زیرا نبا اخص از خبر می باشد و عبارت است از خبری که مخبر به، امر عظیمی باشد و فرقی در عدم حجیت بین خبر واحد عادل و فاسق در امر عظیم نسبت یعنی در امر عظیم نه خبر عادل حجیت است و نه خبر فاسق و گفتیم اشکال شد که فرقی بین نبا و خبر نیست و گفتیم این اشکال صحیح نیست زیرا نبا همان خبر به امر عظیم می باشد نتیجه اینکه مورد نه مخصص مفهوم است و نه مخصص منطوق.
