1405/06/22
بسم الله الرحمن الرحیم
شروط متعاملین: قدرت بر تسلیم/شرائط الإجارة /كتاب الإجارة
موضوع: كتاب الإجارة/شرائط الإجارة /شروط متعاملین: قدرت بر تسلیم
تعذر تسلیم
بحثمان در این بود که یکی از شرائط عوضین در باب اجاره مقدور تسلیم بودن قدرت بر تسليم یا تسلّم نسبت به منافع و نسبت به اجرت است .عینی که اجاره داده می شود یا انسانی که اجیر کسی می شود و منافع آن عین و اعمال آن شخص از نظر تسلیم دادن به مستأجر و تسلیم کردن به مستأجر و دریافت این منافع و خدمات باید تسلیم و تسلمش کردنش ممکن باشد.
خوب، ما گفتیم قبل از این که ادله این شخص را و ادله اشتراط مقدور بودن را بررسی بکنیم.اول باید اصل اولی را مطرح کنیم.اصل اولی در معاملات بنا بر نظر مشهور فساد و بطلان است و فساد و بطلان این معامله دارای اثر نیست.یعنی این عقد محقق نشده؟ مثال می زنیم در باب بیع: شما یک خانه ای را یا یک کالایی رابه کسی فروخته اید؟این عین خارجی منزل خارجی؟ فرش خارجی را شما فروخته اید.شما که فروشنده هستید باید بتوانید این را تسلیم کنید به دیگری.و آن شخصی که ازشما خریده باید بتواند خودش یا نماینده او این کالا را دریافت کند.
شما تسلیم کنید او بتواند تسلم کند یعنی دریافت بکند.شما به او تحویل می دهید او بتواند دریافت کند.
حالا اگر کالایی که شما فروختید موجود است ولی شما بهش دسترسی ندارید. طلایی دارید؟در جایی ذخیره کردهاید. الان امکان دسترسی به طلا را نداریدملکی از شمامیخواهید بفروشید ولی این ملکی که شما میخواهید بفروشید در اختیار دزدی است.
مسلط است و شما این کالا رادسترسی بهش ندارید.قدرتی که از دزد بگیرید ندارید؟ آن کسی که طرف شماست در این معامله نمی تواند تسلیم کند. تلقی و تسلیم اوست که مشکل دارداینجا قدرت بر تسلیم ندارید.در یک فرض قدرت تسلیم راندارد
در این گونه موارد این عین در باب بیع می شود متعذر .پرنده ای از شما بعیداست وبعیده که پرنده برگرده یا گم شده.اینجا شما نسبت به او میگوییم تعذر تسلیم داریم یعنی دشوار.عرفا دیگر این قابل تسلیم نیست چون قابل دسترسی نیست.
در این گونه موارد اصل اولی را میگوییم شک دارید که چنین معاملهای که قدرت بر تسلیم احد العباد یا تسلم آن وجود ندارد، این معامله آیا صحیح است یا صحیح نیست؟ شک داریم.اینجا نقل و انتقال آیا محقق میشود یا محقق نمیشود؟این معامله صحیح و نافذ اسن؟ یا صحیح و نافذ نیست؟
اینجا میان میگن چون شک در اعتبار این شرط داریم چون نمی دانیم آیا قدرت بر تسلیم شرط یا شرط نیست؟
تسلیم نمی دانیم آیا مانع یا مانع نیست؟می گوییم اصل عدم تحقق نقل و انتقال اصاله الفساد یعنی اصل عدم تحقق نقل و انتقالاست.یعنی در عالم اعتبار نقل و انتقال صورت نگرفته است.نقل و انتقال در باب معاملات نقل و انتقال خارجی نیست.
نقل و انتقال چه اعتباری است؟اصل عدم تحقق نقل و انتقال است یا اصل عدم وقوع عقد؟
اصلاٌ در اینجا نمی دانیم آیا معاهده و پیمانی محقق شده یا نه؟اصل در نقل و انتقال جاری نمی کنیم.در وقوع و عدم وقوع عقد جاری می کنیم.
این دو تا اصل با همدیگر چه فرق می کنند؟هر دوی این اصل استصحاب است.منتهی مستحب در یکی موضوع و در دیگری اثر مترتب بر موضوع است. موضوع یعنی عقد وقوع عقد و عدم وقوع عقد.
موضوع عقد اثر یعنی نقل و انتقال اثر یعنی نقل و انتقال.
که گفتیم نظر مشهور از فقها در باب معاملات که شک دراعتبارقدرت برتسلیم. داریم معامله فاسداست
مهذّب الاحکام
وجوه دیگری برای اثبات شرعیت قدرت بر تسلیم آمده است. یک وجه. ازمهذب الاحکام بود.که دیروز بیان این است.که قدرت بر تسلیم است.نه تنها در صحت عقد دخالت داریم.بالاتر از صحت عقد درتحقق مفهوم عقد و پیمان و معاهده. [1]
آیت الله خویی
این عدم انتقال ازکافر به مسلمان در عین ، عدم انتقال عقد مسلمان.[2]
