موضوع: تفسیر موضوعی/بررسی آیات اخلاقی قرآن کریم /مباحث مقدماتی

السلام علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک

و السلام علی فاطمه المعصومه

بحث ما در تفسیر قرآن کریم بود که به آیات اخلاقی می‌پرداختیم.

قرآن که ثقل اکبر است طبق روایات، متاسفانه متروک شده است و محجور است.

توصیه شده که در حال جنگ و سفر و مریضی قرآن بخوانید. در کلام الله بیان شده است که ﴿فاقروؤا ما تیسر من القران﴾[1] در حالی که در حال آسایش و رفاه قرآن خوانده نمی شود. در منزل در آرامش نشسته ایم و دور از قرآنیم.

در حدیث ثقلین فرمود تارک فیکم الثقلین و در روایات دیگر بیان شده که ثقل اکبر و اعظم قرآن کریم است.

مرحوم آیت الله شبیری زنجانی از کمترین فرصت ها برای قرائت قرآن استفاده می‌کرد. یک قرآن کوچک همراه داشتند و با همان قران می‌خواندند.

حمل خود قرآن به شرط حفظ شأن قرآن، حرز و حفاظت است.

در هرجایی که فرصت هست، قرآن بخوانید. از این قرآن، فرقان حاصل می‌شود. گرفتارگی و بیچارگی ما از عدم تفریق حق و باطل است. خیال میکنیم در حق هستیم ولی در مسیر باطل هستیم. جهت آن هم دوری از قرآن است.

این جایگاه قرآن است که محجور است.

در بخش ایات اخلاقی بودیم که این بحث داروی شفابخش است. به شرط اینکه انسان از دارو استفاده کند. اگر استفاده شد یخرجونهم من الظلمات الی النور است.

الحمدلله چند سالی مشغول تفسیر آیات اخلاقی هستیم.

در لسات اخر سال گذشته به ایات حلم و غضب رسیدیم. سه ایه در غضب بیان شد. به ایات حلم رسیدیم.

صحبت در صفت حلم و غضب است. هشت ایه داریم که سه آیه در غضب بود و بیان شد.

این مساله حلم و غضب را باید جدی گرفت. اگر تمرین حلم نشود، غرائض انسان را به سمت غضب می‌کشاند. مثل راننده ای که اگر فرمان را رها کند، وسیله نقلیه منحرف می‌شود. ما نیازمند تمرین حلم هستیم وگرنه به انحراف کشیده می‌شود.

گاهی زندگی و اخرت انسان به ابتذال کشیده می‌شود. مثل دو نفری که به جهت تصادف جزئی و آسیب به آینه بغل وسیله نقلیه منجر به قتل یک نفر واعدام قاتل می‌شود.

علی ای حال نباید از این ایات نورانی که تربیت انسان است، دور شویم.هر بدبختی که هست به این جهت است که از بهره قرانی دور هستیم.

این مباحث بسیار مهم است. لذا ما مباحث اصول را تعطیل کردیم و به تفسیر قرآن می‌پردازیم. همینطور است مساله در رابطه با نهج البلاغهو صحیفه سجادیه که متروک است متاسفانه.

علی ای حال باید به این مسائل توجه کرد. حداقل ترجمه قران را باید خواند.

چهارمین آیه در موضوع حلم

آیه چهارم، در سوره توبه آیه 114 است.

متن آیه :

﴿وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهيمَ لِأَبيهِ إِلاَّ عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْراهيمَ لَأَوَّاهٌ حَليمٌ﴾

کسی که دوست دارد ابراهیم وار رسالت وتبلیغ آیات را داشته باشد باید حلیم باشد. اصلا تبلیغ دین باید همراه با حلم باشد. از همین الان باید تمرین کرد تا نفس انسان آماده شود. غرغر ها را باید تحمل کرد. البته برای کسی که نق میزند سیئه است، اما تحمل ان خیر است.این سبب اماده شدن برای لشکر امام زمان ارواحنافداه است. یکی از شروط حضور در لشکر حضرت، حلم است.

از همه حوادث روزگار با این نگاه استفاده باید کرد.

در صورت دیدن سختی، به خاطر امام زمان تحمل کند انسان؛ چه برکاتی خواهد داشت.

در هر صورت ما باید سنگ زیرین اسیاب باشیم. سنگ زیرین در اسیاب اگر مستحکم نباشد، آرد حاصل نمیشود. تحمل سختی با مرد است.

ارامش در زندگی، با حلم مرد در خانواده است و بالاتر از ارامش، حضور در لشکر امام زمان ارواحنافداه است.

ترجمه و توضیح آیه :

ابراهیم برای پدرش طلب مغفرت میکرد. البته این شخص پدر ابراهیم نبود، بلکه عموی او اذر بود.

ابراهیم برای پدرش طلب مغفرت کرد و این استغفار نبوده مگر به خاطر وعده ای که داده است.

از جهت اخلاقی باید به وعده عمل کرد. ابراهیم عمل کرد به این وعده لکن وقتی روشن شد برای ابراهیم که این پدر دشمن خداست، بیزاری حست از پدرش.

این امتحان سختی است که بفهمی یکی از عزیزان منافق یا جاسوس است. این امتحان برای ابراهیم سخت بوده است.

در نهایت می فرماید ابراهیم خیلی اواه و حلیم بوده است.