موضوع: تفسیر موضوعی/حلم و غضب /آیه 87 سوره انبیا

سخن در آیه 87 سوره انبیا بود.

﴿وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنادى‌ فِي الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمين‌﴾

داستان حضرت یونس از داستان های مهم ، مخصوصا برای مبلغین دین است.

موضوع آیه در رابطه با خشم جناب یونس علی نبینا و اله و علیه السلام است. «مغاضبا» یعنی در حال غضب شهر و قوم خود راترک کرد. این غضب سبب گرفتاری برای قوم ایشان شد و هم سبب گرفتاری برای ایشان شد و سبب حصر در شکم نهنگ و آن ماجراها که بیان خواهد شد.

این عبرت بسیار مهم است که این خشم که منشا گرفتاری شده، خشم مقدس بوده. این خشم برای هوای نفس نبوده بلکه به خاطر فسق و نافرمانی قوم بود. 33 سال تبلیغ کرد ولی هدایت نشدند و بعد از 33 سال عصبانی می شود.

به حسب ظاهر میگوییم جناب یونس محق بوده است و 33 سال زحمت کشیدند. لکن این خشم در عین مقدس بودن، زودهنگام بود. به جهت زودهنگامی منشا گرفتاری شد. ما هیچ راهی جز التجا به محضر پروردگار نداریم. خشم مقدس اگر زودهنگام باشد موجب گرفتاری است. خشم های امثال ما چگونه است؟ خشم مقدس را خدا ارفاق ندارد، خشم ما چگونه است؟ آیا ما که معمولا خشم هایمان غیر خدایی است راه نجاتی داریم؟

برخی دیر عصبانی میشوند اما بالاخره می شوند و شیطان هم رگ خواب انسان ها را خوب بلد است. باید با تربیت الهی خود را ساخت تا در این مواقع محفوظ باشیم.

نکات تفسیری :

نکته اول : نام جناب یونس در 4 موضع از قرآن ذکر شده است. یک سوره هم به نام ایشان نامگذاری شده است.

هدف از بیان این نکته اینست که جناب یونس علیه السلام، پیامبر معمولی نبوده است.

برخی انبیا مثل نبی اکرم در قله فضل و مقامات هستند و برخی در درجات بعدی و اولوالعزم هستند. برخی هم مثل جناب یونس دارای مقامات و درجاتی هستند. عده ای هم مبعوث بر یک روستا و بلکه جمعیت بسیار اندکی بوده اند و این نشان از درجات و مقامات دارد.

شان این پیامبر اینگونه بوده است که عصبانیت زودهنگام برای ایشان امر منفی است.

نکته دوم : طبق قرآن شهر محل تبلیغ ایشان حدودا 100 هزار جمعیت داشته است.

﴿وَ أَرْسَلْناهُ إِلى‌ مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزيدُون﴾[1] ‌

در این آیه شریفه صدهزار ،عدد مبالغه نیست بلکه حقیقت است و شاهد و قرینه آن ادامه آیه است که فرمود أَوْ يَزيدُون که این «أو» به معنای «بل» است.

این نکته هم مهم است که تئجه داشته باشیم که صد هزار در دوره و عصر حضرت یونس عدد کثیری بوده است و این جایگاه ایشان را می رساند.

در واقع در زمان ما نسبت به جمعیت های میلیونی، صد هزار چندان زیاد حسوب نمی شود اما در آن عصر که جمعیت بشر در زمین به این مقدار نبوده است، صد هزار جمعیت کثیری محسوب می شده است.