موضوع: تفسیر موضوعی/سخن چینی و اصلاح ذات البین /انگیزه های سخن چینی

بعد از تفسیر و تبیین آیات و ذکر روایات در باب نمامی ، اکنون به ذکر انگیزه های نمامی و سخن چینی می پردازیم.

ابتدائا در نظر داشته باشیم که گاهی خود ما ممکن است مرتکب این مساله باشیم.

اولین انگیزه برای سخن چینی ، حسادت است. حسادت اگر در مرحله قلبی باشد ، حرمت ندارد اما اگر به اعضا و جوارح و عمل برسد ، گناه است.

بیان شد سابقا که سخن چینی یعنی خبرکشی و خبرچینی. وقتی کسی می بیند دونفر با هم رابطه خوبی دارند ، حسادت می ورزد و سخن چینی می کند.

اینکه گفته شده ، نکته خاصی نیست ، آنچه سبب مشکل است ، دانستن یکی از آن دو طرف است.

علی ای حال یکی از انگیزه های سخن چینی ، حسادت شخص ثالث است.

اگر علائم حسادت را حس کردیم ، مراقب باشیم.

دومین انگیزه نفاق است.

حضرت فرمود :

عَلَامَةُ النِّفَاق‌ ... الْحَثُّ عَلَى النَّمِيمَة[1]

در قرآن کریم هم داریم که :

﴿الا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُون‌﴾[2]

چرا که نمامی موجب فساد است که کار منافق است.

سومین انگیزه نمامی ، آزار و اذیت دیگران است.

بعضی از این کار لذت می برند.

چهارمین انگیزه ، ناپاکی نطفه است.

حضرت فرمود :

السّاعى‌ بالناس‌ إلى النّاس لغير رشدة[3]

در بعضی از تفاسیر و شروح این حدیث آمده است : يعني ليس بولد حلال‌

از این روایت استفاده می شود ، اگر کسی نطفه اش حلال نباشد ، در خطر و معرض نمامی قرار دارد ؛ اما به این معنا نیست که اگر کسی نمامی کرد ، لزوما حرامزاده است.

پنجمین انگیزه ، دروغگویی است.

عادت به دروغگویی منظور و مقصود است.

وَ أَمَّا عَلَامَةُ الْكَذَّابِ فَأَرْبَعَةٌ إِنْ‌ قَالَ‌ لَمْ‌ يَصْدُقْ‌ وَ إِنْ قِيلَ لَهُ لَمْ يُصَدِّقْ وَ النَّمِيمَةُ وَ الْبَهْت‌[4]