موضوع: تفسیر موضوعی/سخن چینی و اصلاح ذات البین /آیات 10 تا 13 قلم

﴿هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَميم‌﴾ [1]

هماز را بعضی غیبت معنا کرده اند ، بعضی به طعنه زدن معنا کرده اند.[2]

مشاء به معنای مشی و کسی که زیاد در رفت و آمد است. نمیم یعنی کسی که دنبال ایجاد اختلاف است و برای این انتقال سخنان در رفت و امد بوده است. این مطلب به حسب زمان صادر و نازل شده وگرنه مشی در نمامی ، در زماننا هذا با تلفن و از راه دور محقق می شود.

﴿مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثيم‌﴾[3]

مناع صیغه مبالغه است که نه تنها افراد خودشان کار خیر نمی کنند بلکه دیگران را هم منع از خیر می کنند.[4]

معتد به ظلم کننده می گویند که ظلم را از حد گذرانده است. مثل رژیم صهیونستی ظلم را از حدگذرانده و بسیاری از کودکان را به شهادت رسانده است.

اثیم یعنی گناه و در این وزن معنای عادت و استمرار دارد. کسی که مستمرا گناه می کند. این مساله قلب را قسی می کند و موجب قساوت قلب است.

از ابن عباس نقل شده است که مقصود از مناع کسی است که اقوام خود را از اسلام منع کند.[5] در بعضی از موارد مقصود از خیر اسلام است. مثل صلاه میت که بر میتی نماز می خوانند که می دانند او اهل معصیت بوده و برایش لانعلم منه الا خیرا می گویند. مقصود از خیر در اینجا اسلام و دین صحیح است.