موضوع: تفسیر موضوعی/وفای به عهد /تفسیر آیه 100 سوره مبارکه بقره

سخن در آخرین آیه از آیات مربوط به وفای عهد بود.

در سوره بقره آیه 100 می فرماید :

﴿أ وَ كُلَّما عاهَدُوا عَهْداً نَبَذَهُ فَريقٌ مِنْهُمْ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يُؤْمِنُون‌﴾

دو نکته از نکات این آیه شریفه بیان شد.

نکته سوم :

«بل» دو احتمال دارد :[1]

1 – این یهودیان که عهد میبستند و نقض می کردند ، اعتقاد به نقض عهدشان نداشتند. انکار می کردند که نقض عهد کرده باشند.

منشا این انکار هم دو مساله است :

الف – عناد و لجاج : این مورد از بدترین صور است. نمک روی زخم پاشیدن است.

ب – جهل و نادانی ست. نمی دانند این افرادی که برای خرید سلاح امده اند ، دشمنان طرف مقابل معاهده هستند.

2 – احتمال دیگر : اثبات کفر یهودیان که اینها با نقض عهدشان به خدا ایمان ندارند.

منشا این کفر هم یکی از دو مورد زیر است :

1 – پیمان شکنی

2 – عدم قبول رسالت پیامبر خاتم صلی الله علیه و اله

نکته چهارم :

این آیه و لحن آن را با لحن آیاتی که لطافت و زیبایی خاصی در لحن دارند ، مقایسه کنید.

در این آیه لحن پروردگار غضبناک است. اما در انتهای آیه می فرمایند :

«اکثر» آنها مومن نیستند.

به صورت سالبه کلیه سخن نمی گوید. بلکه به صورت جزئیه بیان میکنند.

این درس و نکته تربیتی برای ما است که در هنگام خشم ، حکم کلی نباید داد. باید انصاف و اخلاق را مراعات کرد.

مثلا در ارتباط زوجین ، هنگام نزاع و خشم نباید بی انصافی کرد و تمام زحمات زوجه را زیر سوال برد.

البته در این آیه ، خشم مقدس است و در همین مورد هم از دایره اخلاق خارج نمی شوند.

در جلسه آینده که بعد از ایام ماه مبارک رمضان برگزار خواهد شد ، به روایات مرتبط با وفای به عهد خواهیم پرداخت.