موضوع: تفسیر موضوعی/تکبر /عوامل و ریشه های تکبر

در جلسه گذشته هفت عامل از عوامل تکبر را بیان کردیم اما توضیح آنها را اکنون بیان میکنیم.

اول علم :

آفة العلم‌ الخيلاء[1]

آفت علم ، تکبر چرا که انسان عالم برای خودش مقاماتی دنیوی و اخروی خیال میکند. قبل از تعلیم باید تهذیب را مقدم کرد. اولویت باید تهذیب باشد. این مساله موجبات نگرانی امروز ماست.

جایگاه طلبه ، استاد و هم بحثی باید جایگاه خاص باشد. در گذشته با توسل ، اساتید را پیدا می کردند. لازمه تحصیل علم دین ، تهذیب است.

دوم عمل :

باید اول عالم شویم ، بعد تازه مرحله عمل می رسد و در این مرحله باید آماده شد برای تهذیب. اگر در فضائل ماه رجب گفتیم ، خودمان اولین عامل باشیم.

نباید خود را نجات یافته دید و دیگران را در سقوط تصور کنیم. رسول اکرم صلی الله علیه و اله فرمود : إذا سمعتم الرجل يقول: هلك‌ الناس‌ فهو أهلكهم‌ [2]

مرحوم فیض می فرماید : روي أن رجلا في بني إسرائيل يقال له خليع بني إسرائيل لكثرة فساده، مر برجل آخر يقال له عابد بني إسرائيل، و كان على رأس العابد غمامة تظله لما مر الخليع به، فقال الخليع في نفسه: أنا خليع بني إسرائيل و هذا عابد بني إسرائيل فلو جلست إليه لعل الله يرحمني فجلس إليه، فقال العابد في نفسه: أنا عابد بني إسرائيل كيف يجلس إلى؟ فأنف منه، و قال له: قم عني، فأوحى الله إلى نبي ذلك الزمان مر هما فليستأنفا العمل فقد غفرت للخليع و أحبطت عمل العابد[3]

شخص عابد و عالم متکبر ، بی احترامی دیگران به خودش را خیلی محاسبه می کند ولی بی احترامی خودش را زیاد حساب نمی کند.