موضوع: تفسیر موضوعی/تکبر /نکات و ملحقاتی در مسال تکبر

سخن در نشانه های تکبر بود. بعضی بیماری ها خاموش هستند و اطبا می گویند قبل از اوج گرفتن بیماری ، آن را درمان کند. نشانه ها در پیشگیری و درمان زودهنگام بسیار حائز اهمیت است. نشانه تکبر هم همین فایده را دارد و باعث می شود سریع سراغ بیماری روحی تکبر برویم.

اولین شاخصه بیان شد که توقع و انتظار نابجا از کسی داشته باشیم. در رابطه زوجین همین مساله مشکلاتی ایجاد می کند و وابستگی ایجاد می کند.

مصداق دیگر : نشستن در صدر مجلس. این نیز تکبر است. در روایات ما هم توصیه به نشستن در جای خالی در مجالس شده.

نشانه دیگر : دیگران در مقابل او احساس ضعف کنند.

نشانه دیگر : اهل شنیدن نصیحت و انتقاد نیستند. البته منتقد هم باید برای رضای خدا و برای اصلاح انتقاد کند. همچنین شرائط زمان و مکان را در نظر بگیرد. همچنین انتقاد از همسر را باید مراقبت کرد.

نشانه دیگر متکبر : امتیاز قائل شدن دیگران برای او. دیگران او را متمایز حساب کنند و برای او حریم خاص ملاحظه کنند.

این نشانه ها ، نشانه های آدم متکبر است و این ها را خود شخص باید بیابد و اصلاح کند نه اینکه دیگران به او بگویند. اشتغال به عیوب نفس یک مساله است و امر به معروف یک مساله دیگر. انسان از عیوب خودش شروع کند.

کسی که از عیوب خودش غافل و به عیوب دیگران بپردازد ، مورد مکر خدا قرار گرفته است.

تشخیص این نشانه ها برای ما در مورد دیگری صعب و مشکل است و لذا توجه به خودمان کنیم.

نکته دوم :

شاخه های تکبر که 4 ، 5 عنوان است. در نگاه اول این ها یکی است و حال آنکه در واقع متفاوت اند.

خود برتر بینی : کسی که صرفا خود را بالاتر از دیگران می بیند و حس آرامش کاذب دارد.

خود محوری : کسی که به خاطر خودبرتر بینی ، در اجتماع هر چیزی را برای خودش غصب کند.

خودخواهی : کسی در مسائل اجتماعی مخصوصا در تلاقی منافع فقط به منافع خود فکر می کند.

برتری جویی : کسی که سعی در سلطه جویی دارد و دیگران را تحت سلطه خودش بگیرد.

فخر فروشی : کسی که با علم یا ثروت ، به رخ دیگران می کشد.

تکبر سه جور است :

در مقابل خدا : بنده ای از نهایت جهل در مقابل خدا ادعای الوهیت داشته باشد.

﴿فَقالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى‌﴾[1]

﴿قالَ فِرْعَوْنُ يا أَيُّهَا الْمَلَأُ ما عَلِمْتُ لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْري‌﴾[2]

در مقابل نبی خدا

درمقابل مومنین