موضوع بحث: نواهی (تعریف نهی)

بررسی اقوال در تعریف نهی

نقد قول پنجم

 آنچه که در صیغه (نهی) مثلا - لا تشرب الخمر- مورد بحث است مفاد هیئت صیغه (نهی) است که معنای حرفی است و آنچه را که در بیان مفهوم (نهی) بیان شد اعتبار الفعل علی ذمة العبد- ، معنی اسمی و ملحوظ بالاستقلال است، و مدلول تصدیقی بشمار می‌رود، و مفاد هیئت که باید معنای حرفی باشد مدلول تصوری است بنابراین باید قول ششم را پذیرفت.

قول ششم

  و آن نسبة زجریه و در مدلول (أمر) نسبه ارسالیه که از مفاهیم حرفی است و می تواند مدلول هیئت باشد، مانند سائر هیأت دال بر نسب مانند هیئت فعل ماضی و مضارع در نسبت خبریه و أما أمر و نهی نسبت انشائیه است (شرب الخمر و یشرب و اشرب و لاتشرب).

 البته مدالیل تصدیقی متعددی نیز می‌توان در کنار آن تصور نمود که به صورت مدالیل التزامی در کنار مدلول مطابقی صیغه (أمر و نهی) مطرح شود مانند داعویت نسبت ارسالیه به حرکت نحو العمل در صیغه (أمر) و مانعیت نسبت زجریه از عمل در صیغه (نهی)، و یا به لحاظ تعهدات طبیعی میان مولا و عبد و حق مولا که به عهده عبد دارد که ذمه او را به عملی مشغول نماید تا انجام دهد و یا او را از عملی محروم کند.

 و انما الکلام کله در تشخیص مدلول هیئت صیغه (أمر و نهی) است که معنای حرفی است و تشخیص مفهوم لغوی آن، مانند سائر مفاهیم لغویه اعم از مفاهیم حرفی و اسمی .