1405/01/24
بسم الله الرحمن الرحیم
جهت دوّم/باب اوّل: درباره قطع/مقصد سوّم: درباره حجّت
موضوع: مقصد سوّم: درباره حجّت/باب اوّل: درباره قطع/جهت دوّم
نوع دوّم: قطع موضوعی طریقی.
بحث اوّل: تعریف.
قطع موضوعی طریقی به قطعی گفته میشود که بما انّه طریق الی الواقع و کاشف عن الواقع در موضوع حکم شرعی اخذ شده است. با این بیان که از طرفی قطع همانطوریکه طریق به واقع و کاشف از واقع است، صفتی خاصّ برای انسان قاطع نیز میباشد. از طرفی دیگر قطع به عنوان اینکه طریق به واقع و کاشف از واقع است. در موضوع حکم شرعی اخذ شده است. بنابراین، در صورت قطع به موضوعی و یا قطع به حکم شرعی، متعلّق قطع با قطع نظر از قطع، موضوع برای حکم شرعی نیست بلکه قطع بما انّه طریق الی الواقع و کاشف عن الواقع، در ثبوت حکم شرعی برای متعلّق قطع دخالت دارد. مثلاً اذا ورد فی الخطاب اذا قطعتَ بخمریّة شیئ او وجوب شیئ یجب علیک التصدّق، موضوع وجوب تصدّق، خمریّت شیئ یا وجوب شیئ نیست بلکه موضوع، خمریّت شیئ به ضمیمه قطع و یا وجوب شیئ به ضمیمهی قطع است.
قطع موضوعی طریقی گاهی تمام الموضوع و گاهی جزء الموضوع است. تمام الموضوع یعنی قطع بما انّه طریق الی الواقع دخالت در ثبوت حکم دارد اعمّ از اینکه این قطع، مطابق با واقع و یا مخالف با واقع باشد. جزء الموضوع یعنی قطع بما انّه طریق الی الواقع دخالت در ثبوت حکم دارد ولی در صورتی که این قطع، مطابق با واقع باشد.