جهت اوّل/باب اوّل: درباره قطع/مقصد سوّم: درباره‌ حجّت

موضوع: مقصد سوّم: درباره‌ حجّت/باب اوّل: درباره قطع/جهت اوّل

اشکال اوّل بر دلیل از طرف محقّق تبریزی:

صغریٰ: مبنای اصولی نبودن قطع، اتّحاد سبب و مسبّب است (در دلیل مرحوم شیخ آمده که قطع، حجّت اصولی نیست چون اگر قطع حجّت اصولی باشد، اتّحاد سبب و مسبّب لازم می‌آید).

کبری: اتّحاد سبب و مسبّب، در بعضی از موارد قطع ثابت است.

توضیح: غرض قاطع و متعلّق قطع، چهار صورت دارند.

الف: گاهی متعلّق قطع، حکم و غرض قطع، اثبات نفس حکم است. مثل هذا مقطوع الوجوب و مقطوع الوجوب واجب فهذا واجب.

ب: گاهی متعلّق قطع، موضوع و غرض قاطع، اثبات نفس موضوع است. مثل هذا مقطوع الخمریّة و مقطوع الخمریّة خمر فهذا خمر.

ج: گاهی متعلّق قطع، حکم و غرض قاطع، اثبات آثار حکم است. مثل هذا مقطوع الوجوب و مقطوع الوجوب یحرم ضدّه فهذا یحرم ضدّه.

د: گاهی متعلّق قطع، موضوع و غرض قاطع، اثبات آثار موضوع است. مثل هذا مقطوع الخمریّة و مقطوع الخمریّة حرام فهذا حرام.

در دو صورت اوّل، حجّت اصولی بودن قطع موجب اتّحاد سبب و مسبّب است ولی در دو صورت اخیر، حجّت اصولی بودن قطع موجب اتّحاد سبب و مسبّب نیست چون قطع و نتیجه‌ی قطع، متغایر هستند.

نتیجه: مبنای حجّت اصولی نبودن قطع، در بعضی از موارد قطع ثابت است. یعنی در بعضی از موارد است که اتّحاد سبب و مسبّب پیدا می‌شود. بنابراین، نمی‌توان به طور مطلق گفت که قطع، حجّت اصولی نیست.

آدرس جلسه بعد:

۱) کفایه ج۲ ص۱۸: الامر الثالث انّه قد عرفت انّ القطع بالتکلیف ..... ثمّ لا ریب.

۲) فوائد الاصول ج۳ ص۱۵: المبحث الثالث فی قیام الطرق و الامارات ..... و امّا المجعول فی باب الاصول.