ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت دهم

موضوع: ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت دهم

اشکال از طرف محقّق اصفهانی:

صغریٰ: مصداقیّت خروج برای تخلّص از غصب، لازمه‌اش اجتماع ضدّین یا نقیضین و یا صدق عنوان تخلّص بدون صدق عنوان ابتلاء است.

توضیح: اگر خروج، مصداق برای تخلّص از غصب باشد، درباره‌ی تخلّص از غصب دو احتمال است.

الف: مراد از تخلّص از غصب، تخلّص از اصل غصب است. طبق این احتمال، خروج مصداق تخلّص نیست اعمّ از اینکه تخلّص، امر وجودی به معنای ایجاد فراغ بین مالک و مال و یا امر عدمی به معنای ترک غصب باشد. با این بیان که اگر تخلّص امر وجودی باشد، مصداقیّت خروج برای تخلّص لازمه‌اش اجتماع ضدّین در شیئ واحد است. چون خروج، عنوان ابتلاء به غصب دارد و ابتلاء به غصب، ضدّ تخلّص از غصب است. پس خروج، هم ابتلاء به غصب و هم تخلّص از غصب خواهد بود. و این، اجتماع ضدّین است. و اگر تخلّص امر عدمی باشد، مصداقیّت خروج برای تخلّص لازمه‌اش اجتماع نقیضین در شیئ واحد است. چون خروج، عنوان ابتلاء به غصب دارد و ابتلاء به غصب، نقیض تخلّص از غصب است. پس خروج، هم ابتلاء به غصب و هم تخلّص از غصب خواهد بود. و این، اجتماع نقیضین است.