ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت دهم

موضوع: ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت دهم

جواب دوّم از نوع دوّم از طرف محقّق صدر:

صغریٰ: شرط اجتماع امر و نهی کراهی، وحدت متعلّق امر و نهی است. (اجتماع وجوب و کراهت و یا اجتماع استحباب و کراهت در صورتی است که متعلّق امر وجوبی و نهی کراهی و یا متعلّق امر استحبابی و نهی کراهی، واحد باشد).

کبریٰ: وحدت متعلّق امر و نهی، در نوع دوّم از عبادات مکروهه منتفی است.

توضیح: از طرفی امر وجوبی و یا امر استحبابی به طبیعت صلوة به نحو صرف الوجود تعلّق گرفته است یعنی مولا در صلوة واجب و صلوة مستحبّ، طالب وجود صلوة در خارج است. از طرفی دیگر نهی کراهی به تقیّد و اتّصاف صلوة به کون در حمّام تعلّق گرفته است. یعنی نهی کراهی به صلوة و به کون در حمّام تعلّق نگرفته بلکه به تقیّد و متّصف شدن صلوة به کون در حمّام تعلّق گرفته است. بنابراین، متعلّق امر غیر از متعلّق نهی کراهی و متعلّق نهی کراهی غیر از متعلّق امر است. به بیان دیگر، امر وجوبی و یا استحبابی به مقیّد (صلوة) و نهی کراهی به تقیّد تعلّق گرفته است.

نتیجه: شرط اجتماع امر و نهی کراهی، در نوع دوّم از عبادات مکروهه منتفی است. و با انتفاء شرط، اجتماع امر و نهی کراهی در نوع دوّم از عبادات مکروهه صورت نگرفته تا اجتماع در نوع دوّم، دلیل بر امکان اجتماع وجوب و حرمت در مجمع باشد.

اقول:

اشکال بر جواب: صغریٰ: مبنای جواب، عدم وحدت متعلّق امر و نهی کراهی است. (در جواب آمده که امر وجوبی و یا استحبابی به طبیعت صلوة و نهی کراهی به تقیّد و اتّصاف صلوة به کون در حمّام تعلّق گرفته است).

کبریٰ: عدم وحدت متعلّق امر و نهی کراهی، باطل است.

توضیح: از طرفی متعلّق نهی کراهی، صلوة در حمّام است. چون تقیّد و اتّصاف صلوة به کون در حمّام از صلوة در حمّام انتزاع شده است و نهی کراهی از شیئ انتزاعی، بالضرورة، نهی کراهی به منشأ انتزاع آن است. پس نهی کراهی به صلوة در حمّام تعلّق می‌گیرد. از طرفی دیگر متعلّق امر وجوبی و یا استحبابی نیز صلوة در حمّام است چون امر تعیینی وجوبی و یا استحبابی به طبیعت صلوة، امر تخییری به صلوة در حمّام است. بنابراین، متعلّق امر وجوبی و یا استحبابی و متعلّق نهی کراهی، واحد شد.

نتیجه: مبنای جواب، باطل است و با بطلان مبنا، جواب نیز باطل خواهد بود.