ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت دهم

موضوع: ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت دهم

جواب سوّم از نوع اوّل از طرف محقّق صدر:

صغریٰ: شرط اندراج نوع اوّل از عبادات مکروهه در مسأله اجتماع امر و نهی، احراز مولویّت نهی در نوع اوّل است (از طرفی نزاع در مسأله اجتماع امر و نهی در امر و نهی مولوی است. از طرفی دیگر امر استحبابی به صوم یوم عاشوراء امر مولوی است یعنی امر به داعی طلب فعل است. بنابراین، برای داخل شدن نوع اوّل در مسأله اجتماع امر و نهی باید مولویّت نهی احراز شود).

کبریٰ: احراز مولویّت نهی در نوع اوّل، منتفی است. (نهی از صوم یوم عاشوراء احتمال دارد که ارشادی باشد. با این بیان که بعد از اینکه ما از ادلّه خارجیّه علم پیدا کردیم به اینکه ثواب صوم یوم عاشوراء اقلّ از ثواب صوم سایر ایّام است، احتمال داده می‌شود که نهی از صوم یوم عاشوراء ارشاد به صوم سایر ایّام باشد).

نتیجه: شرط اندراج نوع اوّل از عبادات مکروهه در مسأله اجتماع امر و نهی، منتفی است. بنابراین، اجتماع امر استحبابی مولوی و نهی کراهی ارشادی در نوع اوّل، دلیل بر امکان اجتماع وجوب و حرمت نیست.

اقول:

حمل نهی از صوم یوم عاشوراء بر ارشاد، حمل نهی بر خلاف ظاهر است. (نهی از صوم یوم عاشوراء، بالضرورة، ظهور در نهی مولوی و طلب ترک دارد) و حمل نهی بر خلاف ظاهر، باطل است. (به طور کلّی، حمل لفظ بر خلاف ظاهر، نیازمند به دلیل است و در جواب محقّق صدر، دلیلی بر این حمل بر خلاف ظاهر ارائه نشد). بنابراین، حمل نهی از صوم یوم عاشوراء بر ارشاد، باطل است.