ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت اوّل

موضوع: ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت اوّل

اقول:

از طرفی وجوب و حرمت از احکام خمسه‌ی تکلیفیّه هستند. مبدء وجوب عمل، حبّ مولا نسبت به عمل و مبدء حرمت عمل، بغض مولا نسبت به عمل است و مقتضای وجوب عمل، انبعاث عبد به سمت عمل و مقتضای حرمت عمل، انزجار عبد از عمل است. از طرفی دیگر حبّ و بغض متضادّان هستند و لذا اجتماع ایندو در شیئ واحد از ناحیه‌ی مولا محال است یعنی مولا نمی‌تواند نسبت به یک شیئ در زمان واحد و از مکلّف واحد، حبّ و بغض داشته باشد و همچنین انبعاث عبد به عمل و انزجار عبد از عمل نیز متضادّان هستند و لذا اجتماع این دو در شیئ واحد از ناحیه‌ی عبد محال است یعنی عبد نمی‌تواند نسبت به یک شیئ در زمان واحد، انبعاث و انزجار داشته باشد. بنابراین، نفس وجوب و حرمت و یا وجوب و حرمت به اعتبار مبدء و مقتضا با یکدیگر تضادّ دارند بدون این که در این تضادّ بحث باشد و لذا محلّ نزاع اصولیّین در مسأله اجتماع امر و نهی نمی‌تواند تضادّ و عدم تضادّ احکام باشد و در نتیجه، حقّ از بین دو نظریّه مذکور، نظریّه دوّم است.

نمودار:

حبّ مولا نسبت به عمل وجوب عمل از طرف مولا انبعاث عبد به سمت عمل.

بغض مولا نسبت به عمل حرمت عمل از طرف مولا انزجار عبد از عمل.

آدرس جلسه‌ی بعد:

کفایه ج۱ ص۲۳۴: الثانی الفرق بین هذه المسئلة و مسئلة النهی فی العبادات ..... الثالث