کتاب الطهارة/نجاسات/عرق ابل جلّاله/رجوع به روایات

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/عرق ابل جلّاله/رجوع به روایات

طائفه سوّم: روایاتی که مدلول آنها، طهارت عرق ابل جلّاله است.

روایت اوّل: روایت معاویة بن شریح از مولا ابی عبد الله علیه السّلام.

بحث اوّل: درباره‌ی نسخه‌های روایت.

۱) نسخه‌ی تهذیب: اخبرنی الشیخ ایّده الله تعالی عن ابی القاسم جعفر بن محمّد عن ابیه عن سعد بن عبد الله عن احمد بن محمّد عن ایّوب بن نوح عن صفوان بن یحیی عن معاویة بن شریح قال: سأل عذافر ابا عبد الله علیه السّلام و انا عنده عن سؤر السنّور و الشاة و البقرة و البعیر و الحمار و الفرس و البغل و السباع یشرب منه او یتوضّأ منه فقال نعم اشرب منه و توضّأ قال ..... (تهذیب، تحقیق خرسان، ج۱ ص۲۲۵).

۲) نسخه‌ی استبصار: سند و متن روایت در استبصار مثل تهذیب است (استبصار، تحقیق خرسان، ج۱ ص۱۹).

۳) نسخه‌ی وافی: سند و متن روایت در وافی مثل تهذیب است (وافی، ج۶ ص۷۴).

۴) نسخه‌ی وسائل الشیعة: سند و متن روایت در وسائل مثل تهذیب است (وسائل، طبع آل البیت، ج۱ ص۲۲۶).

توجّه:

در تهذیب و استبصار در ذیل روایت، سند دیگری نیز برای روایت نقل شده که به این صورت است: سعد بن عبد الله عن احمد عن الحسن بن علی بن فضّال عن عبد الله بن بکیر عن معاویة بن میسرة‌ عن ابی عبد الله علیه السّلام.

بحث دوّم: درباره‌ی سند روایت.

قبلاً به تفصیل درباره‌ی سند روایت بحث شد و اثبات شد که روایت طبق سند اوّل، صحیحه و طبق سند دوّم، موثّقه است.

بنابراین، حکم کردن مجلسی دوّم به مجهول بودن روایت طبق هر دو سند، صحیح نیست (ملاذ الاخیار ج۲ ص۲۴۷).

بحث سوّم: درباره‌ی دلالت روایت.

از طرفی کلمه‌ی «البعیر» در سؤال سائل اطلاق شمولی دارد و لذا این کلمه، شامل مصادیق اربعه (بعیر جلّال، بعیر غیر جلّال، بعیر جلّالی که جسم او عرقی است، بعیر جلّالی که جسم او عرقی نیست) می‌شود. پس سؤال سائل درباره‌ی سؤر مطلق بعیر است. قهراً جواب امام علیه السّلام نیز درباره‌ی سؤر مطلق بعیر خواهد بود و ترک تفصیل امام علیه السّلام نیز مؤیّد تعمیم و اطلاق جواب است. از طرفی دیگر جواز شرب سؤر مطلق بعیر و جواز وضوء با سؤر مطلق بعیر، به واسطه‌ی قرائن خارجیّه، دلالت بر طهارت سؤر مطلق بعیر می‌کند و طهارت سؤر مطلق بعیر، دلالت بر طهارت عرق بعیر جلّال دارد. چون جسم حیوان خالی از عرق نیست و در نتیجه، عرق متّصل به سؤر می‌شود. عبارت صاحب وسائل در وسائل ج۱ ص۲۳۳ به این صورت است: انّ بدن الحیوان لا یخلو ابدا من العرق امّا رطبا و امّا جافّا فیتّصل السؤر به فحکمه حکمه. اگر عرق بعیر جلّال، نجس بود، امام علیه السّلام بین عرق جلّال و عرق غیر جلّال تفصیل می‌فرمودند. بنابراین، روایت دلالت بر طهارت عرق بعیر جلّال می‌کند.