1404/10/10
بسم الله الرحمن الرحیم
کتاب الطهارة/نجاسات/عرق جنب از حرام/رجوع به روایات
موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/عرق جنب از حرام/رجوع به روایات
بحث دوّم: دربارهی سند روایت.
نکتهی الف: در سند روایت طبق نسخهی تهذیب، المنبّه بن عبید الله آمده ولی صواب، المنبّه بن عبد الله است. (رجال نجاشی ص۴۲۱، وسائل الشیعة ج۳۰ ص۴۹۶، معجم الرّجال ج۱۹ ص۳۵۴، الموسوعة الرجالیّة ج۱۰ ص۲۶۱ و .....).
نکتهی ب: در سند روایت، دو راوی نیاز به بحث اجمالی دارد.
اوّل: حسین بن علوان کلبی.
این راوی، اوّلاً: غیر امامی است. (رجال کشّی ج۲ ص۶۸۷، رجال نجاشی ص۵۲، شیخ در استبصار ج۱ ص۶۶ و .....). ولی عبارت مجلسی اوّل در روضة المتّقین ج۱۴ ص۳۵۷ به این صورت است: اعلم انّه یظهر من الرّوایات انّه کان امامیّاً. مراد از روایات، روایاتی است که در بصائر الدرجات ج۱ ص۷۴ و ص۲۲۸ و ص۲۲۹ و ص۳۱۴ و ص۳۹۱ و ص۴۹۶ آمده است. ثانیاً: ضعیف است. چون نصّی بر توثیق او نیت. (تنقیح المقال ج۲۲ ص۲۵۸) و بلکه تصریح به ضعف شده است. (رجال علّامه، بخش دوّم، ص۲۱۶).
دوّم: عمرو بن خالد واسطی.
این راوی، اوّلاً: غیر امامی است. (رجال کشّی ج۲ ص۶۸۷، رجال شیخ ص۱۴۲، استبصار ج۱ ص۶۶، رجال علّامه ص۲۴۱ و .....). ولی عبارت مرحوم مامقانی در تنقیح المقال، طبع رحلی ج۲ ص۳۳۰ به این صورت است: فالحقّ انّ الرّجل امامی اثنی عشری بحکم الروایة ثقة بشهادة ابن فضّال. مراد از روایت، روایتی است که در امالی صدوق ص۵۳۳ آمده ولی ضعیف است. (معجم الرّجال ج۱۴ ص۱۰۳). ثانیاً: در نظر مشهور، ثقه است. (تنقیح المقال، طبع رحلی ج۲ ص۳۳۰، معجم الرّجال ج۱۴ ص۱۰۳).
نتیجه: این روایت، ضعیف است اگر چه در نظر بعضی موثّقه است. (ملاذ الاخیار ج۲ ص۳۹۱).
بحث سوّم: دربارهی دلالت روایت.
دلالت روایت بر طهارت عرق جنب از حرام، واضح است.
روایت پنجم: روایت عمّار ساباطی از مولا ابی عبد الله علیه السّلام.
بحث اوّل: دربارهی نسخههای روایت.
۱) نسخهی تهذیب: اخبرنی الشیخ ایّده الله عن احمد بن محمّد عن ابیه عن سعد بن عبد الله عن احمد بن الحسن بن علی بن فضّال عن عمرو بن سعید المدائنی عن مصدّق بن صدقة عن عمّار بن موسی الساباطی قال: سألت ابا عبد الله علیه السّلام عن الرّجل یغتسل من الجنابة و ثوبه قریب منه فیصیب الثوب من الماء الّذی یغتسل منه قال نعم لا بأس به. (تهذیب، تحقیق خرسان، ج۱ ص۸۶).
۲) نسخهی وافی: سند و متن روایت در وافی مثل تهذیب است. (وافی، ج۶ ص۲۵).
۳) نسخهی وسائل الشیعة: سند و متن روایت در وسائل مثل تهذیب است. (وسائل، طبع آل البیت، ج۱ ص۲۱۴).
بحث دوّم: دربارهی سند روایت.
چهار راوی اوّل، امامی و ثقه و بقیّه رواة، ثقه غیر امامی هستند. بنابراین، روایت موثّقه است. (ملاذ الاخیار، ج۱ ص۳۴۵).
بحث سوّم: دربارهی دلالت روایت.
از طرفی کلمهی الجنابة در سؤال راوی اطلاق دارد و لذا این کلمه به واسطهی اطلاق، شامل جنابت از حلال و جنابت از حرام میشود. از طرفی دیگر امام علیه السّلام حکم فرمودهاند به اینکه اگر آب استفاده شده در غسل به ثوب اصابت کند، در این اصابت بأس نیست و امام علیه السّلام بین وجود عرق از جنابت از حرام و عدم وجود این نوع از عرق، تفصیل نفرمودهاند و ترک تفصیل، مؤیّد عموم جواب است. بنابراین، روایت دلالت بر طهارت عرق جنب از حرام میکند.
