موضوع: احکام قطع42/تجری13 /استحقاق عقاب بر فعل یا بر عزم9

○ نهایه الدرایه ج۳ص۳۶س۱

- احکام قطع۴۲/ تجرّی۱۳/ استحقاقِ عقاب بر فعل یا بر عزم؟ ۹

الف. توهّم:

مقدمه اول- عنوانِ " هتک حرمت مولا و ظلم بر او " فقط در فرض وصول تکلیف، تحقق می‌یابد.

مقدمه دوم- مخالفت با تکلیف واقعی و واصل، مصداقِ هتک و ظلم خواهد بود.

مقدمه سوم- مفروض در مساله تجرّی، عدم علم مکلّف به تکلیف و جهل مرکبِ او به آن است.

مقدمه چهارم- امری، تسریه‌ی حکم علم به جهل را ایجاب و اقتضاء نمی‌کند.

مقدمه پنجم- با عدم تحقق مصداقِ هتک و ظلم، موضوعی برای استحقاقِ عقاب فعلی نمی‌گردد تا آنکه استحقاق عقاب فعلی گردد.

ب. دفع توهّم:

مقدمه اول- وجود واقعی تکلیف، امکان ندارد که مناط هتک و ظلم باشد زیرا عدم مخالفت با تکلیف واقعی از رسوم عبودیت و بندگی نیست تا آنکه خروج از آن و مخالفت با آن هتک حرمت مولا باشد.

مقدمه دوم- وجود واقعی تکلیف، امکان ندارد که شرط و دخیل در فعلیت هتک و ظلم باشد.

مقدمه سوم- موضوعِ حکم عقل به استحقاق عقاب، عبارت از " حرکت بر خلافِ آنچه که مبغوض بودنِ آن در وعای وجدان احراز شده است " خواهد بود.