موضوع: مباحث الفاظ/مفاهیم7 /مفهوم شرط3

○ نهایه‌الدرایه ج۲ص۴۱۴تعلیقه۲۵۱

- مفهوم شرط (۳)

- استدلال به اطلاق ترتب بر اثبات مفهوم

۱. کفایه : ان قلتَ : مقتضای اطلاق با مقدمات حکمت آن است که مقدّم علت تامه منحصره برای تالی باشد همان‌طور که مقتضای اطلاق هیئتِ "افعل" وجوب نفسی است.

۲. بیان مطلب مزبور :

یک. مقتضای اطلاق، ترتب مطلق است نه مطلق ترتب.

دو. ترتب مطلق، ترتب به نحو علّیت است چرا که چنین ترتبی ، به طور طبعی و بدون عنایت است.

سه. ترتب مطلق، ترتب تالی بر مقدم نه غیر آن است زیرا ترتب بر غیر ، نیازمند تنبیه است. استفاده این امر از اطلاق نظیر استفاده وجوب نفسی از اطلاق است زیرا وجوب نفسی مقید به قید عدمی ( الوجوب لا للغیر ) است و وجوب غیری مقید به قید وجودی ( الوجوب للغیر ) است و در دوران میان آن دو ، اولی مقتضای اطلاق است و دومی نیازمند تنبیه.