موضوع: کتاب الحدود و التعزيرات/الارتداد /مساله ششم(جنون مرتد ملی بعد از ارتداد) و مساله هفتم(توبه مرتد ملی)

چهار مسئله در باب ارتداد باقی مانده است ولی خیلی بحث علمی ندارد

یک مسئله این است (مسألة 6): لو جنّ المرتدّ الملّي بعد ردّته وقبل استتابته لم يقتل، ولو طرأ الجنون بعد استتابته وامتناعه المبيح لقتله يقتل، كما يقتل الفطري إذا عرضه الجنون بعد ردّته.

– اگر مرتد ملی بعد از ارتداد جنون پیدا کرد حکمش چیست ؟ مرتد ملی به مجرد ارتداد نمی کشنت اول توبه اش میدهند اگر توبه نکرد کشته میشود ولی حالا اگر جنون پیدا کرد چه حکمی دارد جنون مرتد ملی دو حالت دارد گای بعد از توبه و انکار است و منکر حق و اصرار بر این انکارش داشت در اینجا امام فرمودند به اینکه در این مورد کشته میشود جنون داشته یا نه این جنون عارضی مانع اجرای حد نمی شود ایا این جنون مانع اجرای حد میشود یا نمی شود در اینجا جنون عارضی مانع جریان حق نمی شود چون ملاک اصلی هنگام جرم است وقتی مرتکب جرم بوده عقل داشته همین مقدار کفایت می کند

فرض دوم مسئله که جنون عارض شده بعد از ارتداد و قبل استتابه به مجرد اینکه ارتداد پیدا کرد عرضه الجنون این حالت دوم است

صورت سوم دارد این که ارتداد پیدا کرده است ثم الاستتابه او را توبه دادند ولی قبل از اینکه توبه کند مجنون شده است در این صورت دوم و سوم ایا حد براو جاری میشود یانه ؟ ببینید در اینجا ثبوت به معنای قتل تا انکار نکرده باشد برایش ثابت نمیشود توبه بدهند انکار بکند تا مجازات اوقتل باشد و اگر انکار نکرده است مجازات قتل نیست و هنوز به مرحله انکار نرسیده است جنون مانع میشود از این که عبارات او یا در انکار یا در اقرار پذیرفته شود بنابراین انکار و اقرار او بعد از جنون اعتباری ندارد لا عبرة بعبارة المجنون – و حکم قتل برای او اثبات نشده بود لذا دلیلی ندارد که محکوم به قتل بشود .

اما درصورت دوم که امام فرمودن یقتل ان درصورتی است که جحد و انکار باشد ان درصورتی است که جحد و انکار نباشد و از توبه سر باز میزند و توبه اش داده اند و توبه نکرده است خوب مشهور این است یقتل .

خوب ما در مرتد ملی استنادا به موثقه عمار ساباطی گفتیم صرف ارتداد از دین برای اجرای حکم مرتد کفایت نمی کند باید کذب محمد ص نبوتا و جحده یعنی معاند و تکذیب کند اگر معاند بود ارتداد پیدا کرده علاوه بر این معاند هم هست اگر اینجور بود قتل و اگر از دین برگشته تکذیب نمیکند عناد هم نیست جبهه مخالفی باز نکرده علیه حق شروع به تبلیغات کند در جهت باطل خودش اگر اینجور نیست ایا کشته بشود یا نشود روایات را که جمع کردیم به نظر این موثقه عمار اخص روایات بود اگر به این اخص عمل کنیم باید عناد باشد حداقل اگر عنادی نیست شبهه است و حد جاری نمیشود ایا این حرف در مورد مرتد ملی میشود گفت ؟ اگر مرتد ملی از دین برگشته است و شروع به جریان معاند حالا توبه اش دادند و قبول نکرد میکشن و حرفی نیست اما اگر برگشته است . اقای قرائتی می گویند در کشور افریقایی اقایی تحقیق کرده و اسلام را به عنوان دین برتر قبول کرده امد یک دو سال در کشور اسلامی بعد برگشت به دین خودش بعد گفت شما گفتید اسلام دین برتر است گفت واقعا اسلام دین برتر است اما مسلمانان از ما بهتر نیستند عنادی ندارد جبهه مخالفی تشکیل نداده ایا میشود کشتش ؟ یا بحث شبهه است درء الحد بالشبهة

و اما اگر صرفا برگشته جحد و کذبه ندارد اگر اینجور نبود لذا مناسب این است که قتل نباشد .

قبول توبه مرتد ملی

(مسألة 7): لو تاب المرتدّ عن ملّة، فقتله من يعتقد بقاءه على الردّة، قيل: عليه القود، والأقوى عدمه. نعم، عليه الدية في ماله.– اگر کسی مرتد ملی شد بعد توبه کرد اقایی که خیلی حساس بود گفت اقایی وارد مسجد شد میخواست وضو بگیرد گفت وضو ندارم گفت برو نماز جماعت بخوان بعد وضو بگیر بعد به امام جماعت گفت این خادم شما هیچی بلد نیست من میخواستم وضو بگیرم نگذاشت گفت نماز جماعت و ... امام گفت این خادم ما خیلی معتقد به جماعت است حالا اگر کسی مرتد ملی است و توبه کرد و کسی معتقد بود و به هیچ چیز نگاه نکرد و کشت او را بعد معلوم شد این اقا توبه کرده و قتلش جایز نبوده است در چنین موردی حکم قاتل چیست ؟

قاعده اش این بوده اگر عمد باشد باید قصاص شود و اگر شبه عمد باشد باید دیه پرداخت بکند و اگر خطا باشد دیه بر عاقله است .

قتل او خطا نیست چرا قصد قتل داشته حالا درست است در اعتقادش اشتباه کرده ولی قصد را داشته چون مسئله بین دو احتمال است ایا قصاص شود یا دیه بگیرد دیه از او بگیرد ایا عمد است یا شبه عمد است . امام فرمودند : بعضی قائل شوند که باید قصاص شود ولی اقوا این است که قصاص نکند و شبه عمد است و در مال خودش باید دیه بدهد .

اینجا نکته دارد ؟ که ایا مرتد را باید پیش قاضی ببرند و اعدامش کند یا هر کسی مرتد را دید او را بکشد و اعدام کند؟؟ در رابطه با سابّ النبی روایات فراوان داریم که هر کسی که ساب النبی را دید بکشد او را لازم نیست به پیش حاکم ببرد او را. لازم نیست قاضی قضاوت کند به قتل او ساب النبی چنین حکمی دارد . ایا در رابطه با مرتد چنین دلیلی وجود دارد یانه ؟ اگر چنین دلیلی نسبت به مرتد وجود داشت این اقا مجوز قتل داشته هر چند که نسبت به توبه شک داشته یا یقین داشته که توبه نکرده اگر دلیل خاصی داشتیم که رجوع به حاکم لازم نیست این شخص مجوز قتل داشته گرچه نسبت به توبه علم نداشته است قتل شبه عمد است و اگر دلیلی خاصی نبود قتل او مجوز شرعی ندارد ولو مرتد است لذا این که بگوییم قصاص نمی شود محل تامل است منتهی باید دلیل را پیگیری بکنیم . ایا چنین دلیلی داریم که بدون مجوز قاضی او را کشت اگر دلیلی خاصی داشتیم قتلش با مجوز بوده است نسبت به توبه علم نداشته شبه عمد است و باید دیه بدهد و لذا اگر دلیل خاصی بر قتل مرتد نداشتیم این شخص اقدامش بدون مجوز بوده لذا قتل او عمد است و ادله اطلاقات و عمومات قصاص باید قصاص شود.