موضوع: مفاهیم/جمله شرطیه /مفهوم

حث مفاهیم. مفهوم شرط.

قوله. فصل. الجمله الشرطیه‌.

نکته۴- جمله شرطیه سه صورت دارد

۱- یقینی است که مفهوم ندارد به خاطر قرینه مثل ان هذا انسانا لکان حیوانا (با نفی اخص نفی اعم لازم نمی آید.)

۲- یقینی است که مفهوم دارد به خاطر قرینه مثل ان تمکنت من الصوم یجب علیک صوم.

۳- مشکوک است.

با حفظ این نکته اگر اثبات شود که جمله شرطیه و به مقدمات حکمت نه با قرینه خاصه برای خصوصیت معنای منطوق (علیت تامه منحصر شرط برای جزا) وضع شده است جمله شرطیه حمل بر مفهوم میشود. الا ما خرج به دلیل

نکته۵. اثبات مفهوم برای جمله شرطیه متوقف بر اثبات ۴ امر است که با نفی یکی از این امور مفهوم منتفی می‌شود

یک. جمله شرطیه لزومی باشد نه اتفاقیه چون در صورت اتفاقی بودن با انتفا شرط یحتمل جزا منتفی باشد و یحتمل منتفی نباشد.

دو. جمله شرطیه دال بر ترتب باشد یعنی دال باشد که جزا متفرع بر شرط است و هر دو موجودند طولا و الا اگر هر دو موجود شوند عرضا مثل آنجا که هر دو معلولان لعله واحده باشند با انتفا شرط انتفا جزا لازم نمی آید

سه. جمله شرطیه دال بر ترتب باالعلیه باشد یعنی دال باشد بر ترتب معلول بر علت تامه نه ترتب بالطبع یعنی ترتب بر علت ناقصه والا دال بر ثبوت عند ثبوت نیست.

چهار. جمله شرطیه دال بر علت منحصره باشد و الا با انتفا شرط جزا منتفی نمی‌شود.

نکته۶. جمله شرطیه به دلیل تبادر برای لزوم و وضع شده است و لذا منع امر اول از ناحیه منکرین غلط ولی من در بقیه امور مجال دارد.