تفسیر سوره «بقره»/ تفسیر آیه 113

تفسیر آیه 113: ﴿«وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى‌ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ وَ قالَتِ النَّصارى‌ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ كَذلِكَ قالَ الَّذينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فيما كانُوا فيهِ يَخْتَلِفُون‌»؛﴾ يهوديان گفتند: «مسيحيان هيچ موقعيتى (نزد خدا) ندارند» و مسيحيان نيز گفتند: «يهوديان هيچ موقعيتى ندارند (و بر باطلند)»؛ در حالى كه هر دو دسته، كتاب آسمانى را مى‌خوانند (و بايد از اين گونه تعصب‌ها بركنار باشند) افراد نادان (ديگر، همچون مشركان) نيز، سخنى همانند سخن آنها داشتند! خداوند، روز قيامت، در باره آنچه در آن اختلاف داشتند، داورى مى‌كند.

خداوند متعال در آیه مذکور، دیدگاه واقعی یهودیان و مسیحیان درباره یکدیگر را بیان فرموده است و از سالوس‌بازی آنها پرده برداشته است و آنان را به توجه به کتاب آسمانی خویش؛ به عنوان معیارِ حقّ و حقیقت دعوت کرده است.

نکاتی در رابطه با آیه مذکور، قابل ذکر است که در ذیل به آنها اشاره می‌شود؛

نکته اول، هیچ انگاشتن یهود و نصارا نسبت به یکدیگر است. هر کدام از یهود و نصارا اعتقاد داشتند که اصالت فکری و اعتقادی مال آنهاست و دیگری از آن اصالت فکری و اعتقادی بهره‌ای ندارد لذا گروه مقابل را مورد هجمه قرار داده است. آنچه خداوند متعال در آیه مذکور، بیان کرده است، شناختی دقیق از جماعت یهود و نصارا است. یهود و نصارا در ظاهر، خود را پشتیبان یکدیگر می‌دانند ولی در واقع در مقابل هم هستند و با هم مشکل دارند. کما اینکه در آیات قبلی، خداوند متعال فرموده است که یهودیان می‌گویند که کسی داخل بهشت نمی‌شود مگر اینکه یهودی یا نصرانی باشد و ظاهر این عبارت، بر این دلالت می‌کند که یهود و نصارا با هم هستند، لکن در آیه مورد بحث (آیه 113 بقره)، خداوند فرموده است که يهوديان گفتند: «مسيحيان هيچ موقعيتى (نزد خدا) ندارند» و مسيحيان نيز گفتند: «يهوديان هيچ موقعيتى ندارند (و بر باطلند)» و این حاکی از سالوس‌بازی آنان است و این را می‌فهماند که یهود و نصارا در واقع در مقابل هم هستند بنابراین، خداوند متعال در این آیه شریفه با بر ملا کردن اعتقاد یهودیان و مسیحیان درباره یکدیگر، پنداری را که حاکی از عدم اختلاف بین یهود و نصارا بود را باطل می‌کند.

سایر نکات، ان‌شاءالله، در جلسه آینده بیان خواهد شد.