1405/04/23
بسم الله الرحمن الرحیم
حجیّت و عدم حجیّت خبر واحد «39»/طرق موصله /مقصد ششم: حجج و امارات
موضوع: مقصد ششم: حجج و امارات/طرق موصله /حجیّت و عدم حجیّت خبر واحد «39»
وأمّا الإيراد عليه: برجوعه: إمّا إلى دليل الانسداد، لو كان ملاكه(ملاک الاستدلال) دعوى العلم الإجماليّ بتكاليف واقعيّة، وإمّا إلى الدليل الأوّل، لو كان ملاكه دعوى العلم بصدور أخبارٍ كثيرة بين ما بأيدينا من الأخبار.
بیان ایراد شیخ انصاری ره
قوله: «و أمّا یرد...».
مرحوم شیخ انصاری؟ره؟ ابتدا می فرمایند:
یرد علیه أنّ هذا الدلیل بظاهره عبارة أخری عن دلیل الإنسداد الّذي ذکروه لحجّیّة الظنّ في الجملة أو مطلقاً... .[1]
و سپس در ادامه می‌فرمایند:
و إن أراد لزومه من جهة خصوص العلم الإجماليّ بصدور أكثر هذه الأخبار - حتّى لا يثبت به غير الخبر الظنّيّ من الظنون - ليصير دليلا عقليّا على حجّية خصوص الخبر، فهذا الوجه يرجع إلى الوجه الأوّل الذي قدّمناه و قدّمنا الجواب عنه، فراجع .[2]
خلاصه بیان ایشان این است که وجه مذکور یا ربطی به ما نحن فیه یعنی مسأله حجیّت خبر واحد به عنوان ظنّ خاصّ ندارد، بلکه در صدد اثبات حجیّت خبر واحد به عنوان ظنّ مطلق می‌باشد و یا وجهی جدید نبوده، بلکه بازگشت به وجه اول می‌نماید.
به عبارتی اگر ملاک و مناط در استدلال مذکور علم اجمالی به وجود تکالیف واقعیّه باشد لذا ما در صورت عدم دسترسی به آن تکالیف از طرق علمی و ملحق به علم باید در جهت امتثال آن تکالیف و خروج از عهده آنها، به طرق ظنّی اکتفا کنیم؛ این دلیل در واقع در صدد اثبات حجیّت ظنّ مطلق می‌باشد، نه ظنّ خاصّ و اگر ملاک و مناط در آن استدلال، علم اجمالی به وجود اخبار زیادی که قطعاً از امام معصوم؟ع؟ صادر شده‌اند در بین اخبار موجود در دست ما باشد لذا ما باید در جهت رسیدن به احکام شرعی و خروج از عهده تکلیف، به اخبار واحد عادل عمل نماییم؛ این دلیل در واقع بازگشت به دلیل و وجه اول نموده و بیانی جدید نمی باشد.
