مسأله هفتم: دیه ریزش ادرار «1»/فصل سوّم: دیه منافع /کتاب الديات

موضوع: کتاب الديات/فصل سوّم: دیه منافع /مسأله هفتم: دیه ریزش ادرار «1»

(السابع):

(في سلس البول)

(السابع)

مسأله هفتم: دیه ریزش ادرار

این مسأله نیز در قالب چند مطلب مستقلّ مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و آن مطالب عبارتند از:

    1. حکم ریزش ادرار به صورت دائمی؛

    2. حکم ریزش ادرار به صورت غیر دائمی.

بیان مطلب اوّل: حکم ریزش ادرار به صورت دائمی

بحث در مورد این است که اگر شخصی بر اثر جنایت بر دیگری باعث شود قوّه ماسکه او از بین برود و بر اثر آن، بول به صورت قطره قطره و غیر ارادی در تمام ایّام خارج شود، حکم آن چیست؟ آیا دیه ثابت می‌گردد یا ارش؟

قبل از ورود در اصل بحث و بیان اقوال، ادلّه، نقد و بررسی آن‌ها و جمع بندی لازم است نکته‌ای بیان شود و آن این‌که مراد از ریزش ادرار به صورت دائمی این است که در تمام ایّام ادامه داشته باشد و لو این‌که در تمام طول روز ادامه نداشته، بلکه در بخشی از روز مثلا تا طلوع آفتاب یا تا ظهر ادامه داشته باشد. بنابراین اگر در بخشی از روز، در تمام روزهای سال ریزش ادرار داشته باشد از مصادیق ریزش ادرار به صورت دائمی می‌باشد لذا مرحوم سیّد طباطبایی در ریاض المسائل در این زمینه می‌فرمایند: «و اعلم أنّ الظاهر أنّ المراد بالدوام في الصور الثلاث[1] الدوام في کلّ یوم لا في یوم أو ایّام کما فهمه العلّامة ...»[2] . صاحب جواهر نیز در این باره می‌فرمایند: «ثمّ من المعلوم إنّ المراد بالدوام إلی اللیل أو الظهر أو الضحوة في کلّ یوم لا في یوم أو أیّام ...»[3] . علّامه نیز در قواعد می‌فرمایند: «و الظاهر أنّ المراد: في کلّ یوم»[4] .

شارح نیز در ما نحن فیه ذیل روایت دالّ بر تفصیل می‌فرمایند: «معلّلاً الأوّل بمنعه المعیشة و هو یؤذن بأنّ المراد معاودته کذلک في کلّ یوم کما فهمه منه العلّامة».[5] یعنی تعلیل موجود در روایت دالّ بر تفصیل یعنی ریزش ادرار در صورتی که در طول روز تا شب باشد، باعث اختلال زندگی می‌گردد، اشاره به این دارد که زوال منفعت در صورتی که دائمی باشد و هر روز تکرار شود، باعث ثبوت دیه خواهد شد.

خلاصه آن‌که مراد از دائمی بودن در فقه و قانون، ریزش ادرار در تمام روزها می‌باشد و لو این‌که در بخشی از روز محقّق گردد نه در طول شبانه روز.