موضوع:

نکته ای در ابتدایی درس در مورد خطبه حضرت زهرا

اگر یک انسان به دنیا بیاید و این خطبه را بخواند واز دنیا برود همین کفایت می کند بر اینکه بگوییم این شخص دارای فضایل زیادی بوده و در عالم تاثیر گذار بوده است؛ حضرت زهرا در این خطبه برای 30 حکم شرعی علت بیان کرده است.

مستحضرید که ما در صدد بیان کلمات مرحوم آخوند بودیم و عرض کردیم که اگر شک کنیم ناقل یک اجماع خبری را از حدس جاری می کند یا حس، می توانیم اصل حس را جاری کنیم و حدس خلاف ظاهر است

و این اصالت الحس تا جایی که اماره حدس در کار نباشد اعتبار دارد.

نکته: واقع این است که ما نمی توانیم اصل حس و ظاهر حال در اجماعات منقول جاری کنیم چرا که کثیراً دیده ایم که ناقل اجماع از روی حدس اجماع را نقل می کنند؛ و وقتی حدسی باشد ادله حجیت خبر واحد این مورد را شامل نمی شود.

سوال: آیا اجماعاتی که صاحب جواهر و صاحب ریاض و... نقل می کنند و غالباً هم عن حدس است بدرد ما نمی خورد؟

مرحوم آخوند: کار اینها به عنوان جزء السبب مفید است؛ یعنی این اجماع، به عنوان قرینه می شود و بدرد می خورد مثلاً برای کسانی که دارای مبنای تجمیع ظنون هستند قابل استفاده است.

توضیح عبارت مرحوم آخوند: مرحوم آخوند یکبار می فرماید: کانّه المحصل: یعنی وقتی کسی اجماع را نقل کرد و شما نتوانستی به قول معصوم برسی مانند اینکه خودت به این اجماع رسیده‌ای و خودت باید با ضمیمه قرائن دیگر به این اجماع به قرار برسی و طبق اجماع عمل کنی.

اما وقتی می فرماید: المحصل که در ابتدا و وسط کلام می گوید: مراد اجماع محصل است که سبب تام است.

محصلی که بار سوم می گوید مراد مشتبه است.