موضوع: الأصول العملية/أصالة الاستصحاب /استصحاب احکام وضعیه

تحقیق ما در احکام وضعیه بر اساس تک تک احکام است لذا ا باید احکام وضعیه را شمرد و برای هر کدام بحث شود که آیا جعل مستقل دارد یا ندارد

    1. قسم اول: سببیت و شرطیت و مانعیت : به نظر ما جعل مستقل دارد چنانکه مشهور علمای اصول قائلند که بحث آن گذشت

    2. قسم دوم : صحت و فساد است ، که آیا صحت و فساد در معاملات و عبادات جعل مستقل دارد یا نه،۴ قول است

    1. قول اول : از مرحوم شیخ که جعل مستقل ندارد

    2. قول دوم : از مرحوم آخوند که جعل مستقل دارد

    3. قول سوم : تفصیل بین معاملات و عبادات است که صحت و فساد در معاملات جعل مستقل ندارد اما در عبادات جعل مستقل دارد کما عن بعض الشافعیه و علیه الاخوند فی مسالة الاقتضاء .... و عدمه

    4. قول چهارم : تفصیل بین صحت واقعیه و ظاهریه است که صحت واقعیه جعل مستقل ندارد ولی صحت ظاهریه جعل مستقل دارد مرحوم نائینی در اجود التقریرات این را قائل است و در فوائد الاصول یعنی دوره اول خارج اصول نظرش این بود که هیچکدام از این دو تا جعل ندارد بلکه صحت و فساد از احکام عقلیه است و مرحوم آقای خویی نظر اجود التقریرات را برتری داد.( منتهی الدرایة ج ۸ ص ۳۲۸ و در فرائد الاصول ج ۳ ص ۱۳۰ ، مصباح الاصول ج ۳ ص ۸۶)

نظر استاد : حق این است که صحت و فساد دو امر واقعی است و اعتباری یا انتزاعی نیست ، صحت به معنای تمامیت عمل و فساد یعنی عدم تمامیت عمل است عبادت تام صحیح و عبادت ناقص باطل و همچنین معامله تام صحیح و معامله ناقص باطل است بله بین معاملات صحیح و عبادات صحیح از نظر آثار فرق دارد که اثر معامله صحیح، نقل و انتقالات و اثر عبادت صحیح.، اِجزاء و سقوط اعاده و قضا است.

سوال : دلیل شما در حق بودن نظر فوق چیست ؟

جواب : اگر نماز تمام الاجزاء و الشرایط بود صحیح است هرگز نماز فاقد برخی از اجزاء و شرایط صحیح نیست و حتی شارع نمی تواند بگوید جعلته تماما یا ناقصا چون تمامیت قابل جعل نیست و یک امر واقعی است اگر مأتی به با ماموربه مطابقت کرد تمامیت صدق می کند و اگر مطابقت نکرد تمامیت صدق نمی کند و این تطابق و عدم آن قهری است و قابل جعل نیست.