نماز شب، راه رسیدن به قرب الهی_ ویژگی های بارز امام حسن عسکری (ع)/نماز شب_ امام حسن عسکری (ع) /اخلاق ولایی_ فردی

موضوع: اخلاق ولایی_ فردی/نماز شب_ امام حسن عسکری (ع) /نماز شب، راه رسیدن به قرب الهی_ ویژگی های بارز امام حسن عسکری (ع)

1- نماز شب راه رسیدن به قرب خداوند

در‌ آستانه شهادت امام عسکری (علیه‌السلام) هستیم. حدیث شریف امروز را از فرمایشات این امام بزرگوار تقدیم می‌کنیم. حدیث هم در بحار و هم مرحوم شیخ عباس قمی ره در کتاب سفینة‌البحار در ماده سفر آمده است. از سفینةالبحار هم غفلت نکنید. مرحوم آقای فلسفی ره ایشان در محضرشان بودیم، می‌فرمودند: «اگر کسی سالیانی در یک محیطی باشد که هیچ کتابی را دسترسی نداشته باشد، ولی سفینةالبحار در اختیار او باشد، برای چندین سال تبلیغ و بیان معارف او کفایت می‌کند». قدر سفینةالبحار را بدانید. مرحوم شیخ عباس قمی ره در سفینة‌البحار نقل می‌کنند: قال أبو محمد (علیه‌السلام): «إِنَّ اَلْوُصُولَ إِلَى اَللَّهِ عَزَّوَجَلَّ سَفَرٌ - لاَ يُدْرَكُ إِلاَّ بِامْتِطَاء اَللَّيْلِ».[1] حضرت فرمودند: رسیدن به سوی خدا سفری است که درک نمی‌شود، جز اینکه انسان امتطاء لیل داشته باشد. امتطاء لیل، یعنی شب را به عنوان مرکب و مطیه و وسیله سفرش اخذ کند. مراد به این مطیه‌ی شبانه، قیام و قعود و تهجد و دعا و استغفار و تلاوت قرآن و مناجات با حضرت حق است.[2] «إن المصلی یناجی ربه».[3] پیمایش صراط مستقیم هم جز به مطیه شب و مرکب شب و قیام و قعود و تهجد به چیز دیگری امکان ندارد. ﴿وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ﴾.[4]

2- ویژگی‌های امام عسکری (علیه‌السلام)

2.1- ویژگی اول

اگر قرار باشد خصوصیات و ویژگیهایی برای امام عسکری (علیه‌السلام) عرض شود، اولین خصلت از خصوصیات امام عسکری (علیه‌السلام) این است که خود، مصداق این کلام شریف‌شان هستند. و گوینده‌ای هستند که با تجسم و تجسد علمی و عینی‌شان مصداق این فرمایش خودشان هستند که وصول به خدا جز به شب به چیز دیگری میسر نیست. همین جا خاضعانه و خاشعانه عرض کنم ان‌شاءالله ما هم با شما در این جمله شریک باشیم و برای سحر و شب‌مان برنامه‌ریزی کنیم. در فرازی از الهی نامه عرض کردم: «الهی آنکه سحر ندارد، از خود خبر ندارد. الهی از انسان سر می‌رود، ولی سهر/سحر نمی‌رود». سهر؛ یعنی بیداری[5] و سحر یعنی لحظه خاص بیداری.[6] داریم به شب‌های طولانی نزدیک می‌شویم. مرحوم علامه طباطبایی (رحمه‌الله) صاحب تفسیر المیزان می‌فرمودند: «شب‌های طولانی بهار اولیای الهی است». یک خصلت حضرت این است که مصداق اکمل و اتم این فرمایش خودشان هستند.

2.2- ویژگی دوم

یکی دیگر از خصلت‌های امام عسکری (علیه‌السلام) این است که در کوتاه‌ترین دوره امامت، بزرگ‌ترین هنر امامتی را داشتند. ائمه به لحاظ حقیقت، نور واحد هستند، ولی به لحاظ زمان‌ها، انوار متعدد هستند. تجلی‌های عینی زمان خودشان هستند؛ چون می‌خواهند امامت زمان خود را داشته باشند. و چون می‌خواهند امام زمان خودشان باشند، هر زمانی امامت ائمه ما یک درایت خاصی را می طلبد. من عرضم این است بزرگ‌ترین هنر امامت حضرت امام عسکری (علیه‌السلام)، عبور امت مسلمان و مقتدیان به خودشان بود از حضور به غیبت و خیلی چیز مهمی است. عبور از غیبت به حضور آسیبش خیلی کم‌تر است، ولی عبور از حضور به غیبت خیلی آسیب دارد؛ چون به حسب ظاهر زمینه برای انحراف‌های مختلف باز است. و این هنر امام عسکری (علیه‌السلام) بود که بستر را آماده کردند برای غیبت امام و برای رسیدن مردم به غیبت و محافظت آنها در زمان غیبت. الحمدلله ما در این دوره آخرالزمان و در زمان غیبت امام مهدی موعود موجود (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) با درایت امام عسکری (علیه‌السلام) زندگی می‌کنیم. عرفا یک تعبیری دارند؛ می‌گویند: «مقام دستگیری، یک مقام خاصی برای انسان عارف است». آخرین سفر از اسفار اربعه، دستگیری انسان است که سیر از حق به خلق دارد و دستگیر خلق است. امام عسکری (علیه‌السلام) مقام دستگیری‌شان از خلق که عیال‌الله هستند، خیلی بالا بود. و یکی از ائمه ای که کرامت‌های مختلف از ایشان ظهور و بروز کرد، حضرت امام عسکری (علیه‌السلام) بودند. شاید وجهش برای این بود که می‌خواستند راه را بیان کنند که امامت در آن تغییر و تحول اساسی صورت می‌گیرد و آن تغییر اساسی آن است که تا الآن امام در دسترس بود، ولی از اکنون امام در دسترس نیستند؛ نه اینکه غایبی باشند که حاضر نباشند. هرگز وجود حاضر غایب شنیده‌ای/ من در میان جمع و دلم جای دیگر است.[7] حضرت در میان جمع هستند، اما به حسب ظاهر پنهان هستند. امام عسکری (علیه‌السلام) برای چنین امامتی بستر حاضر کردند. ما در نوشته‌های خود آوردیم که در کوتاه‌ترین امامت بستر را برای طولانی‌ترین امامت فراهم کردند. الحمدلله‌رب‌العالمین ما هم در این امامت طولانی قرار داریم و خدا را شاکریم و به تعبیر امام سجاد (علیه‌السلام): «خدایا تو را شکر می‌کنم که مرا در دوره آخرالزمان قرار دادی». ان‌شاءالله سعی کنیم حالات امام عسکری (علیه‌السلام) را در خودمان پیاده کنیم؛ اینکه ایشان صاحب جهاد و عسکر است و امامت ایشان، امامت استثنایی برای امت بود و فرزند ایشان هم فرزند استثنایی برای امامت بود.

3- راه رسیدن به سیر و سلوک الهی

عرض آخر من اینکه برای «إن الوصول الی الله سفر لا یدرک الا بامتطاء اللیل»، برنامه‌ریزی کنید. و همه این حقایق را هم ان‌شاءالله در شب و سحر می توانیم برسیم. رزقناالله‌إیاناوإیاکم که اهل شب زنده داری و اهل سحر و اهل نماز شب باشیم. برنامه ریزی هم ان‌شاءالله دارید نماز شب‌تان ترک نشود. پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) در سفارشی به امام علی (علیه‌السلام) فرمودند: «يَا عَلِيُّ عَلَيْكَ بِصَلاَةِ اَللَّيْلِ».[8] حاج‌آقای بهاء‌الدینی (رحمه‌الله) فرمودند: «آقا سحرخیزی ولو به یک چای خوردن باشد برکت خاص دارد. آدم بلند شود ولو یک صلوات بفرستد برکات خاص دارد. گفتند آنهایی که مقداری تنبل‌ هستند اول چای بخورند». بعد راه باز می‌شود تا به مقام ﴿وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا﴾.[9] برسند. خوشا به حال آنها که این قدر اذکار آنها را مشغول دارد که بهترین خوراک آنها اذکار است.