تغافل، نشانه‌ی عقل و کرم/تغافل و نادیده گرفتن /اخلاق فردی_ اجتماعی

موضوع: اخلاق فردی_ اجتماعی/تغافل و نادیده گرفتن /تغافل، نشانه‌ی عقل و کرم

1- تغافل یک سوم پیمانه‌ی زندگی

خیلی حدیث عجیبی است که حضرت امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: «صَلاَحُ حَالِ اَلتَّعَايُشِ وَ اَلتَّعَاشُرِ مِلْءُ مِكْيَالٍ ثُلُثَاهُ فِطْنَةٌ وَ ثُلُثُهُ تَغَافُلٌ»؛[1] در تعبیر امام باقر (علیه‌السلام) در بحار الانوار عبارت حدیث این است: «صَلاَحُ شَأْنِ اَلنَّاسِ اَلتَّعَايُشُ وَ اَلتَّعَاشُرُ مِلْءَ مِكْيَالٍ ثُلُثَاهُ فَطَنٌ وَ ثُلُثٌ تَغَافُلٌ»؛[2] تعایش زندگی با آسایش و آرامش است و تعاشر همزیستی و معاشرت است. صلاح آرامش و آسایش و معاشرت انسان سه قسمت دارد که دو قسمت آن زرنگی و تدبیر است و یک سوم آن تغافل و بی‌اعتنایی و نا دیده گرفتن برخی امور است. حضرت فرمودند اگر قرار باشد زندگی انسان‌ها به نتیجه برسد پیمانه‌ای دارد که پر شدن دو سوم آن با نقشه و مطالعه است. بی‌تدبیری مساوی با شکست است. دو سوم این پیمانه زندگانی با آسایش و آرامش و بدون اضطراب و همزیستی، دو سوم دقت و یک سوم بی‌اعتنایی است.

2- تغافل، نشانه‌ی عقل و کرم

امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) فرمودند: «إِنَّ اَلْعَاقِلَ نِصْفُهُ اِحْتِمَالٌ وَ نِصْفُهُ تَغَافُلٌ».[3] عاقل، نصف عقلش بردباری و نصف آن نادیده گرفتن امور است. حضرت امیر (علیه‌السلام) در سخن دیگری فرمودند: «أَشْرَفُ أَخْلاَقِ اَلْكَرِيمِ كَثْرَةُ تَغَافُلُهُ عَمَّا يَعْلَمُ».[4] امروز کارشناسان می‌گویند از اموری که بچه‌ها را تربیت می‌کند چشم‌پوشی کردن و نادیده گرفتن برخی امور است. نشانه بزرگواری اوست. این را باید روان‌شناسان بگویند. یکی از راه‌های برون‌رفت از ابتلائات و عبور از سختی‌ها و بیماری منحوس کرونا این است که با دقت و برنامه پیش برویم. جهت دیگرش این است که خیلی از امور نادیده گرفته شود. نباید عده‌ای از جامعه و خانواده به هم گیر بدهند. این خلاف تغافل است. پیگیری آری گیر دادن هرگز. برنامه‌ریزی و دقت و هشیاری آری ولی سهل‌انگاری هرگز. آسیب‌ها بیشتر از مخالفت این حدیث است.