علامت شناخت جایگاه شیعه/جایگاه شیعه /اخلاق ولایی

موضوع: اخلاق ولایی/جایگاه شیعه /علامت شناخت جایگاه شیعه

1- علامت شناخت جایگاه شیعه

عن عليّ بن إبراهيم، عن محمّد بن عيسى، عن ابن أبي عمير، عن يزيد الرزاز، عن أبي عبدالله (علیه‌السلام) قال: «قال أبوجعفر (علیه‌السلام) يَا بُنَيَّ اِعْرِفْ مَنَازِلَ الشِّيعَةِ عَلَى قَدْرِ رِوَايَتِهِمْ وَ‌مَعْرِفَتِهِمْ، فَإِنَّ الَمعْرِفَةَ هِيَ الدِّرَايَةُ لِلرِّوَايَةِ، وَ‌بِالدِّرَايَاتِ لِلرِّوَايَاتِ يَعْلُو المؤمِنُ إلى أَقْصَى دَرَجَاتِ الإِيمَانِ، إنّي نَظَرْتُ في كِتَابِ لِعَلِيٍّ (علیه‌السلام) فَوَجَدْتُ في الْكِتَابِ أنَّ قِيمَةَ كُلِّ امْرِيءٍ وَ‌ ‌قَدْرَهُ مَعْرِفَتَهُ، إنَّ اللهَ تَبَارَكَ وَ‌تَعَالى يُحَاسِبُ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ مَا آتَاهُمْ مَنَ العُقُولِ فِي دَارِ الدُّنْيَا».[1]

امام باقر (علیه‌السلام) به فرزندشان امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: فرزندم جایگاه شیعه را به اندازه روایت و معرفت‌شان بشناس. همانا معرفت همان درایت در روایت است. به درایت‌های در روایت‌ها است که مؤمن به بالاترین درجات ایمان ارتقا می‌یابد. در نوشته‌هایی از مکتوبات امیرالمؤمنین علیه السلام دیدم که قیمت هر انسانی معرفت او است. و بعد فرمودند خداوند حساب و کتاب مردم را به قدر آنچه از عقول در دنیا نصیب‌شان شده می‌دهد. ارزش بر اساس روایت نیست بلکه بر اساس درایت است. زیربنا و بستر درایت تعقل و تفکر است. همانی که بحمدالله الآن در بحث فقه تحلیل روایات را انجام می‌دهیم. ارزش هر انسانی به شناخت او است و معرفت او به اندازه درایت او در روایت است. حساب و کتاب خداوند هم به اندازه توانایی عقلی‌ای است که به انسان داده است. امام صادق (علیه‌السلام) به جناب حفص فرمودند: «یَا حَفْصْ! یُغْفَرُ لِلجَاهِلِ سَبْعُونَ ذَنْباً قَبْلَ أنْ یُغْفَرَ لِلعَالِمِ ذَنْبٌ وَاحِدٌ».[2] ان‌شاء‌الله اهل «درایة الأحادیث» باشیم نه فقط «روایة الأحادیث».