ابوّت خاص پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) با امت/حلیة النبی (صلی‌الله‌علیه‌وآله) /سیره اخلاقی معصومین (علیهم‌السلام)

موضوع: سیره اخلاقی معصومین (علیهم‌السلام)/حلیة النبی (صلی‌الله‌علیه‌وآله) /ابوّت خاص پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) با امت

1- بحث اخلاقی (حلیة النبی صلی‌الله‌علیه‌وآله)

«فَسَأَلْتُهُ عَنْ مَجْلِسِهِ فَقَالَ كَانَ لَا يَجْلِسُ وَ لَا يَقُومُ إِلَّا عَلَى ذِكْرٍ وَ لَا يُوطِنُ الْأَمَاكِنَ وَ يَنْهَى عَنْ إِيطَانِهَا وَ إِذَا انْتَهَى إِلَى قَوْمٍ جَلَسَ حَيْثُ يَنْتَهِي بِهِ الْمَجْلِسُ وَ يَأْمُرُ بِذَلِكَ وَ يُعْطِي كُلَّ جُلَسَائِهِ نَصِيبَهُ حَتَّى لَا يَحْسَبُ أَحَدٌ مِنْ جُلَسَائِهِ أَنَّ أَحَداً أَكْرَمُ عَلَيْهِ مِنْهُ مَنْ جَالَسَهُ صَابَرَهُ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الْمُنْصَرِفَ عَنْهُ مَنْ سَأَلَهُ حَاجَةً لَمْ يَرْجِعْ إِلَّا بِهَا أَوْ بِمَيْسُورٍ مِنَ الْقَوْلِ قَدْ وَسِعَ النَّاسَ مِنْهُ خُلُقُهُ وَ صَارَ لَهُمْ أَباً رَحِيماً وَ صَارُوا عِنْدَهُ فِي الْحَقِّ سَوَاءً مَجْلِسُهُ مَجْلِسُ حِلْمٍ وَ حَيَاءٍ وَ صِدْقٍ وَ أَمَانَةٍ لَا تُرْفَعُ فِيهِ الْأَصْوَاتُ وَ لَا تُؤْبَنُ فِيهِ الْحُرَمُ وَ لَا تُثْنَى فَلَتَاتُهُ مُتَعَادِلِينَ مُتَوَاصِلِينَ فِيهِ بِالتَّقْوَى مُتَوَاضِعِينَ يُوَقِّرُونَ الْكَبِيرَ وَ يَرْحَمُونَ الصَّغِيرَ وَ يُؤْثِرُونَ ذَا الْحَاجَةِ وَ يَحْفَظُونَ الْغَرِيبَ فَقُلْتُ كَيْفَ كَانَ سِيرَتُهُ فِي جُلَسَائِهِ فَقَالَ كَانَ دَائِمَ الْبِشْرِ سَهْلَ الْخُلُقِ لَيِّنَ الْجَانِبِ لَيْسَ بِفَظٍّ وَ لَا غَلِيظٍ وَ لَا صَخَّابٍ وَ لَا فَحَّاشٍ وَ لَا عَيَّابٍ وَ لَا مَزَّاحٍ وَ لَا مَدَّاحٍ يَتَغَافَلُ عَمَّا لَا يَشْتَهِي».[1]

1.1- تکثیر خُلقی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)

با عرض تبریک و تهنیت این ایام خوب ماه مبارک شعبان و روزهای رزق خاص همه موجودات به خصوص مؤمنین و مؤمنات، رزقنا الله ایانا و ایاکم که از رزق خاصی که در این روزها مقدر است، بهره ببریم. در حدیث حالات خاص آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بودیم. در نشست و برخاست ایشان بودیم. اینکه ایشان در جمع می‌نشستند و حوائج مادی و معنوی جمع را برآورده می‌کردند. نگاه‌هایشان را در جمع تقسیم می‌کردند. بنای‌شان بر این بود که مجلس‌شان، مجلس ذکر و استغفار باشد. به این فراز رسیدیم:

«قَدْ وَسِعَ النَّاسَ مِنْهُ خُلُقُهُ وَ صَارَ لَهُمْ أَباً رَحِيماً وَ صَارُوا عِنْدَهُ فِي الْحَقِّ سَوَاءً»؛

ایشان شخصی بود که خودش را تکثیر می‌کرد. این را برای خود مدیریت کنید. اگر شخصی باشیم که تکثیر بشویم، مهم است؛ تکثیر خُلقی. تکثیر خَلقی را که همه می‌توانند داشته باشند؛ همان‌گونه که در قرآن می‌فرماید: ﴿وَخَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجًا﴾.[2] اگر تکثیر خُلقی یافتیم، مبسوط می‌شویم. شارح و مشروح و شرح می‌شویم.

1.2- تقلید خُلق و اخلاق قرآنی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، توسط اصحاب ایشان

در مورد اخلاق پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) گفته شده است: «كانَ خُلُقُهُ القُرآنُ».[3] بحمدلله رب العالمین بسط و شرح انسان جز به وصف خاصی که دارد، به چیز دیگر نمی‌شود. ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، آن رنگی که داریم، دیگران از ما همان رنگ را می‌گیرند. اخلاق و رفتار و خلق ما به دیگران منتقل می‌شود. مردم از آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، خَلق و خُلق‌شان را تقلید می‌کردند.

1.3- نسبت ابوّت خاص پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به امّت خود

«صَارَ لَهُمْ أَباً». در نسبت کلی طبیعی به افراد، گاهی می‌گوییم اب است که «له أبناء» است و گاهی می‌گوییم آباء و ابناء است. نسبت آباء به اولاد است، نه اب به اولاد. آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) هر شخصی که به ایشان نگاه کند، تعیّن بنوّت پیدا می‌کند؛ نبوّت که هست. او نبی برای همه است؛ اگر اب برای همه شد، مهم است که هست؛ اینکه نبی بشود اب و وقتی نگاه والد و «ما وَلَد» بشود. پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمودند: «أنا وعلي أبوا هذه الامة».[4]

1.4- ماه مبارک شعبان، زمان بهره‌مندی از رزق خاص الهی

در این جمله تفکر بفرمایید: وقتی ما در رزق خاصی قرار بگیریم که استعداد خاص، رزق خاص دارد. ما یک رزق عام داریم که در مورد آن در قرآن می‌فرماید: ﴿وَاللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ﴾.[5] این رزق عام برای همه‌ی موجودات است. رزق خاص برای استعداد خاص است که نیاز به برنامه‌ی جدید دارد. ماه مبارک شعبان که هیچ گونه نگرانی و وفاتی از وفیات ائمه (علیهم‌السلام) در آن تحقق نیافته است و ماه رزق و روزی است، یک جهتش این است که ماه استعدادشناسی است. ماه مبارک رجب، قدم اول در این سفره است. ماه مبارک شعبان، پهن کردن این سفره است. کنار این سفره آمدن با «أَینَ الرَّجَبِیُّونَ»[6] و در ماه شعبان با ولع و اشتیاق از این سفره خوردن است که در حقیقت «يُطْعِمُ وَ لاَ يُطْعَمُ»[7] قرار بگیریم.

1.5- دستورالعمل استاد برای ماه مبارک شعبان

تا می‌توانید در این ماه با ذکر صلوات و استغفار سر و کار داشته باشید. استغفار، رزق را زیاد می‌کند و آن را بسط می‌دهد، نه قبض. کسی که چنین باشد، در بسط ماه شعبان قرار می‌گیرد. رزق مبسوط از رزق بسیط وجود خاص آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) است.