اخلاق فردی/فضایل اخلاقی/ اخلاص /آثار اخلاص

موضوع: اخلاق فردی/فضایل اخلاقی/ اخلاص /آثار اخلاص

1- اخلاص

توصیه‌های خاص بزرگان در این نیمه دوم ماه رجب این است که برنامه‌ریزی داشته باشید. بهترین فرصت در اختیار ما است. احادیثی که می‌خواندیم این بود که کارهای انسان، متوقف است و نیاز به وسیله‌ای برای حرکت دارد. ﴿فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ﴾.[1] «ما من حرکة إلا و أنت محتاج فیها الی معرفة».[2] هر کاری نیاز به معرفت دارد. ادبِ کاری اقتضا دارد راه میان‌بر را بردارد. ﴿وَأْتُواْ الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا﴾.[3] باید از درگاه وارد شد و انسان اکل از قفا نداشته باشد. در کارمان باید کار را به سریع‌ترین و بهترین و مطمئن‌ترین و آماده‌ترین ابزار و عمل بالا ببریم.

1.1- اخلاص، عامل بالارفتن اعمال

امیرالمومنین (علیه‌السلام) فرمودند: «مع الإخلاص تُرفَع الأعمال»؛[4] به وسیله‌ی اخلاص ،کارها بالا می‌رود. مطمئن‌ترین بالابر اعمال ما اخلاص است. ﴿إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ﴾. [5] کارها وقتی پیوند خدایی و ولایی هر دو داشته باشد - که ولایت، وسیله‌ی خدا روی زمین است – اخلاص، کار را بالا می‌برد. ماه رجب هم حبل بین خدا و انسان است. بدون اخلاص، مقامات و درجات الهی میسر نیست.

1.2- پوچ‌بودن اعمال بدون اخلاص

چقدر این جمله امیر‌المؤمنین (علیه‌السلام) در غرر، زیبا است. «العمل کلّه هباء إلا ما أخلص فیه».[6] هباء، گرد و غبارهایی است که دیده نمی‌شود. در قرآن، آیه ﴿هَبَاء مَّنثُورًا﴾[7] است. کار همه‌اش هباء است، مگر آنچه در آن اخلاص داشته باشیم.

در سوره نحل دارد که ﴿مَنْ عَمِلَ صَالِحًا...﴾.[8]

در سوره انبیاء در مورد حضرت لوط می‌فرماید: ﴿إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ﴾.[9]

کارهای ما متوقف است. وقتی این کارها بالا می‌رود که به اخلاص و صلاح برسد. آن موقع، این کار بالا می‌رود.

﴿إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴾.[10]

«و المخلصون علی خطر عظیم».[11] همیشه نیاز به مراقبت داریم. ﴿سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ﴾،[12] ﴿إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴾.[13] این ذکر باعث می‌شود کارهای‌مان نهادینه شود و آنچه رضای حضرت حق است، انجام دهیم. رضای باری‌تعالی در این است که حتی برای کارهای جزئی هم برنامه‌ریزی کنیم. طوری برنامه‌ریزی کنیم که اولیای الهی از ما راضی باشند. ماه رجب، بهترین ماه برای تمرین اخلاص است.

از همین نزدیک‌ترین کارها شروع کنیم. درس و بحث و گفتن و شنیدن، برای خدا باشد؛ در این صورت، جواب می‌گیریم و می‌بینیم کار بالا رفته است. اگر غیبت و تهمت و گناه بیاید، کار محو می‌شود.