موضوع: بیانات استاد در وصیت به حجة الاسلام

بحث در مورد وصیت به حجة الاسلام بود و فرد (موصی) اجرت را تعیین کرده است و آن مبلغ هم مکفی می‌باشد در این فرض مشکلی وجود ندارد اما مشکلی در جائی است که مبلغ تعیین شده کمتر از مبلغی باشد که افراد با ان مبلغ حج را انجام می‌دهند و با این پول مورد وصیت کسی حاضر نمی‌باشد تا حج را انجام بدهد. کسری مبلغ را باید از اصل مال برداشت شود و در این صورت همه فروعی که متذکر شدیم در اینجا می‌آید یعنی ما به التفاوات را پرداخت بکنیم و فقط معیار اجرة المثل نمی‌باشد و اگر صبر و فحص هم بکنیم ممکن است کسی با قیمت کمتر از اجرة المثل این حج را انجام بدهد و در این صورت وصی باید صبر کند؛ چون در اینجا تضییع حق ورثه می‌باشد و از اصل مال مبلغ یک عمل خارج می‌شود و آن عملی که باید در خارج انجام بشود ما بازاء مالی‌اش با حداقل مبلغش چقدر می‌شود را باید حساب کرد و در همین فرض اگر کسی بخواهد از جانب میت تبرع کند. در این فرض موضوع آن مقدار از ثلث(و از اصل که در صورت کمبود مال برای حج می‌بایست از اصل مال برداشت می‌کردیم) از بین رفته است و در این صورت وصی باید قبول بکند البته اگر مشکل شأنی نداشته باشد.

فرع پنجم:

بحث دیگر این است که اگر فردی وصیت به حج واجبی بکند مثل اینکه نذر به حجی کرده است و نذرش را بجا نیاورده است یا اینکه حجش را فاسد کرده است و در عام قابل می‌بایست آن حج را انجام می‌داد که انجام نداد.

در این صورت ورثه هیچ وظیفه‌ای برای انجام حج میت ندارند (در صورت عدم وصیت) اما اگر فرد(میت) وصیت کرده باشد که بر عهده من(موصی) حج واجبی وجود دارد این حج را از ثلث من بجا بیاورید و اجرتی هم معین نکرده باشد در این صورت تمام احکامی که در گذشته بیان کردیم جاری مکی‌شود یعنی انصراف به اجرة المثل دارد و اگر کسی با اقل از اجرة المثل حج را انجام می‌دهد باید این کار را بکند و اگر صبر لازم باید صبر بکند و اگر کسی بخواهد تبرع بکند باید این تبرع را بپذیرد .

در اینجا مرحوم بروجردی(ره) حاشیه‌ای داشتند و ان ذکر شد و حاشیه ایشان هم ناظر به این جهت می‌باشد(کسی بدون ذمه میت را از این فعل بری بکند).