< فهرست دروس

درس خارج فقه آیت‌الله مکارم

مبحث خیارات

83/11/06

بسم الله الرحمن الرحیم

65 ادامه مسئله 176/11/ 83

روايات عدم استحباب ختان :

چهار روايت داريم كه از آن عدم استحباب استفاده مى‌شود.

* ... عن أبى بصير يعنى المرادى (ثقه و سند صحيح است) قال: سألت أبا جعفر 7 عن الجارية تسبى من أرض الشرک فتسلم فيطلب لها من يخفضها (ختنه كند) فلا يقدر على امرأة فقال: أمّا السنّة فالختان على الرجال و ليس على النساء.[1]

 

آيا واجب نيست يا مستحب هم نيست؟ ظاهرش اين است كه نه واجب است و نه مستحب، بلكه مباح است، پس از اين تعبير نفى وجوب و استحباب مى‌فهميم، چون اگر مستحب بود حضرت مى‌فرمود بگرديد و كسى را پيدا كنيد، ولى چنين نفرمود.

* ... عن عبدالله بن سنان، عن أبى عبدالله 7 قال: ختان الغلام من السنّة و خفض الجارية ليس من السنّة (عام است، يعنى نه سنّت وجوبى است و نه استحبابى، و پيامبر 9 حكمى به عنوان ختان النساء نياورده است).[2]

 

* ... عن أبى عبدالله 7 قال: خفض النساء مكرمة و ليس من السنّة ولا شيئآ واجبا (نه واجب است و نه مستحب بلكه امرى مباح و مكرمت عرفى است و ظاهر مكرمت اين است كه سبب شخصيّت مرأه است و در زندگى او تأثير دارد، پس به معناى احترام و بزرگداشت و موجب زيبايى مرأه مى‌شود) و أىّ شئ أفضل من المكرمة.[3]

 

* ... عن معاوية بن عمّار، عن أبى عبدالله 7 فى قول سارة (همسر حضرت ابراهيم 7) الّلهم لاتؤاخذنى بما صنعت بهاجر، إنّها كانت خفضتها لتخرج من يمينها بذلک.[4]

 

از روايات استفاده مى‌شود كه ساره عصبانى شد و گفت: من سر هاجر را مى‌برم و براى اين كه قسم ادا شود كارى كرد كه ضررى به هاجر نرسد؛ حال اگر اين كار مباح، يا مستحبّ بود، چرا از خداوند تقاضاى عفو مى‌كند؟

در جواب بايد گفت:

اوّلا؛ اين قسم باطل بوده و براى اداى قسم خفض كرده است.

ثانيآ؛ اگر مستحب است نبايد ساره استغفار كند .

اللهّم إلّا أن يقال، اين كار بر خلاف رضايت هاجر بوده است.

از حديث عدم مطلوبيّت استفاده مى‌شود چون اگر امر مستحبّى بود چرا هاجر راضى نباشد؛ شايد به خاطر اين كه حضرت ابراهيم7 راضى نبوده است.

در روايت آمده است كه اوّلين نفرى كه خفض كرد ساره بود كه بعد از انجام آن پشيمان شد.

نتيجه : از اين روايات استفاده مى‌شود كه نمى‌توان ختان مرأه را مستحب دانست.

در مقابل، روايات متعدّدى داريم كه دلالت بر استحباب مى‌كند كه نمونه هايى از آن را ذكر مى‌كنيم. روايات مى‌گويد ختان مرأه مكرمت است:

* ... عن عبدالله بن سنان (روايت مرسله و ضعيف است) عن أبى عبدالله 7 قال الختان سنّة فى الرجال و مكرمة فى النساء. [5]

 

* ... عن الفضل بن شاذان (سند ظاهرآ خوب است) عن الرضا7 انّه كتب إلى المأمون: و الختان سنّة واجب للرجال و مكرمة للنساء. [6]

 

روايات متعدّدى هم در مستدرك و بعضى از كتب اهل سنّت وجود دارد كه ختان مرأه را مكرمت مى‌دانند.

عمده دليل همين روايات است.

 


[1] . وسائل‌الشيعه، ج15، ح1، باب56 از ابواب احكام الاولاد.
[2] .ح2، باب56 از ابواب احكام الاولاد.
[3] . ح3، باب56 از ابواب احكام الاولاد.
[4] . ح3، باب58 از ابواب احكام الاولاد.
[5] .ح1، باب58 از ابواب احكام الاولاد.
[6] .ح9، باب52 از ابواب احكام الاولاد.

BaharSound

www.baharsound.ir, www.wikifeqh.ir, lib.eshia.ir

logo