99/07/05
بسم الله الرحمن الرحیم
نفش مصرف گوشت و سایر موارد غذایی در پیشگیری و کنترل سرطان روده/ بررسی تغذیه سالم و پیشگیری از بیماریها بر اساس روایات/طب اسلامی
موضوع: طب اسلامی/ بررسی تغذیه سالم و پیشگیری از بیماریها بر اساس روایات/ نفش مصرف گوشت و سایر موارد غذایی در پیشگیری و کنترل سرطان روده
این متن توسط هوش مصنوعی پیادهسازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.
استحباب گوشت گوسفند نرِ پرواری بر سایر گوشتها
اما مباحث امروز ما از کتاب «جامع احادیث الشیعة»، جلد بیست و هشتم، باب ۷۰۲، صفحه ۳۶۹ است: «باب استحباب اختیار لحم الضأن علی لحم غیره»[1]
مستحب است برگزیدن گوشت گوسفندِ نرِ جوانِ سالمِ گوشتیِ چاق. تمام این اوصاف را از متن روایات استخراج میکنیم.
به خاطر داشته باشید «ضأن» همان حیوانی است که فدای حضرت اسماعیل (علیهالسلام) شد.
اول نوع: یه دونه گوسفند «لحم الضأن» یعنی یک رأس گوسفند نر سالم گوشتی چاق، به قول ایرانیها پرواری؛ نه پرواری اینکه پر از پی و دنبه باشد بلکه عضله باشد. که مقرون به صرفه اقتصادی باشد برای خوردن. این مراد است که میگوید مستحب است میخواهم روایت بخوانم.
پرسش: در قرآن کریم نیز در این باره ذکر شده است؛ در سوره مبارکه انعام، آیه ۱۴۳:
﴿ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ نَبِّئُونِی بِعِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ﴾[2] .
پاسخ: احسنت؛ قرآن مثال زد از گوشتهای حلال که نر و ماده هستند مثال میزند؛ لذا میفرماید: ﴿مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ﴾ یعنی گوسفند نر و گوسفند ماده؛ ﴿وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ﴾، یعنی بز نر و بز ماده؛ «مَعز» یعنی بز.
شرح حدیث اول از کافی مناظره پیرامون خواص گوشت در محضر امام رضا (علیهالسلام)
در کتاب «جامع احادیث الشیعة»، جلد ۲۸، صفحه ۳۶۹، باب ۷۲، نخستین روایت به شماره مسلسل ۴۲۲۶۰ از کتاب کافیِ شیخ کلینی (چاپ اسلامیه تهران، جلد ۶، صفحه ۳۱۰، حدیث ۱) نقل شده است:
«علی بن محمد، عن سهل بن زیاد، عن بعض أصحابه أظنّه محمد بن إسماعیل قال: ذکر بعضنا اللحمان...»[3] [4]
راوی میگوید: ما جمعی از مؤمنان و شیعیان گرد هم نشسته بودیم و سخن از انواع گوشتها به میان آمد. هر کسی درباره گوشتی سخن گفت: عدهای از گوشت گوسفند و عدهای از گوشت بز گفتند.
شخصی ادعا کرد که گوشت بز از همه بهتر است! معصوم فرمودند گوشت گوسفند با این خصوصیات از همه بهتر است.
«أظنّه محمد بن إسماعیل قال: ذکر بعضنا اللحمان عند أبیالحسن الرضا علیه السلام...»
ببینید این شخص کجا نشسته است و سخن میگوید! در محضر معصوم اظهار نظر میکند. قاضیالحاجات خداوند است، اما معصومان نیز به اذن الهی داور و قاضی بر حقایق هستند. انسان باید در محضر امام بیاموزد، نه اینکه از پیش خود رأی بدهد.
این شخص در محضر امام رضا (علیهالسلام)گفت: «فقال: ما لحمٌ بأطیبَ من لحم الماعزة»
هیچ گوشتی پاکیزهتر و لذیذتر از گوشت بز نیست؛ «ماعزة» در زبان عربی به معنای بز ماده است. «قال: فنظر إلیه أبوالحسن الرضا (علیهالسلام)»
ابوالحسن الرضا (علیهالسلام) نگاهی به او افکندند؛ به این شخصی که از پیش خود در محضر معصوم ادعای صاحبنظری کرد و گفت گوشت بز از همه پاکیزهتر است!...
استدلال امام رضا (علیهالسلام)به ذبح فدیه حضرت اسماعیل (علیهالسلام)
«و قال علیه السلام: لو خلق الله عزّوجلّ مضغةً هی أطیبُ من الضأن، لفدی بها إسماعیلَ علیه السلام»
امام رضا (علیهالسلام) فرمودند: اگر خدای عزّوجلّ پارهگوشتی را میآفرید که از گوشت گوسفندِ نرِ جوانِ گوشتیِ چاق پاکیزهتر و بهتر میبود، بیتردید همان را فدیه حضرت اسماعیل (علیهالسلام)قرار میداد.
از این کلام نورانی معلوم میشود که طعام و گوشتی پاکیزهتر از آن وجود ندارد؛ بنابراین، ادعای آن شخص تنها نظری از پیش خود و بدون پشتوانه علمی و وحیانی بوده است.
نقد مبنای انسداد باب علم؛ لزوم رجوع به اهلبیت علیهمالسلام در همه اعصار
از این بیان روشن میشود که طعامی پاکیزهتر از گوشت گوسفند وجود ندارد؛ پس سخن آن شخص تنها ادعایی از پیش خود بوده است. انسان عاقل در محضر امام رضا (علیهالسلام) زانوی تلمذ میزند و پرسش میکند، نه اینکه در امری که بدان احاطه ندارد نظریهپردازی کند.
معصوم همواره مرجع هدایت و در دسترس است و باب علم و علمی هیچگاه مسدود نیست؛ حتی اگر شیخ اعظم، شیخ انصاری قائل به انسداد شده باشند، این فرمایش تمام نیست.
ما قائل به دلیل انسداد نیستیم تا بخواهیم با تمسک به مقدمات انسداد، دهها صفحه از مباحث اصولی را بدان اختصاص دهیم.
این مبنا از اساس صحیح نیست؛ باب علم و علمی هرگز مسدود نبوده است. نقص از ناحیه مکلف است که ابتدا باید به جهل خود واقف شود و سپس با تفحص و پژوهش به علم و یقین نائل گردد؛ و اگر به علم دست نیافت، باید از معصوم سؤال کند.
معصوم زنده و مرده ندارد؛ آنان همواره زندهاند و ﴿عِندَ رَبِّهِم یُرزَقون﴾[5] ؛ در هر نشئهای که باشند باید پرسش را به ایشان عرضه داشت: ﴿فَاسأَلوا أَهلَ الذِّکرِ إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ﴾[6] . پس باب علم و علمی مسدود نیست.
مذمت شدید استعمال دخانیات و مواد مخدر در مجامع دینی
شایسته نیست افراد در این مباحث سخنان بیاساس بر زبان آورند. هیچیک از چهارده معصوم و تالیتلوِ ایشان اهل دخانیات نبودند؛ نه سیگار، نه پیپ، نه چپق و نه قلیان، و نه هیچیک از مواد مخدر و روانگردان را استعمال نکردند.
شگفتا از این بدعتها و رفتارهای ناصوابی که در میان برخی مدعیان دینداری دیده میشود! فرد میپرسد سیگار کشیدن جایز است یا نه؟ مگر امام حسین (علیهالسلام) در دود و دخان بودهاند که چنین توجیهات سخیفی میآورید و خطاهای خود را به ساحت قدس حضرت نسبت میدهید؟!
تالیتلوِ معصومان نیز گرد این آلودگیها نگشتهاند؛ قمر بنیهاشم حضرت اباالفضل العباس (علیهالسلام)، حضرت زینب کبری، اولاد و اصحاب سیدالشهدا (علیهمالسلام) هیچکدام به دخانیات یا مواد مخدر و روانگردان گرایشی نداشتند.
نباید این ناهنجاریها را ماستمالی کرد؛ یکی میگوید هنگام نشستن بر منبر در ماه مبارک رمضان قلیان میکشد، و دیگری در مسجد و روضه با عمامه سیگار دود میکند! انسان باید دارای ادب و تربیت ولایی باشد.
شرح حدیث دوم؛ شبهات وهمی در پرهیز از گوشت گوسفند
حدیث دوم در این باب، روایت شماره ۴۲۲۶۱ از کافی شیخ کلینی (جلد ۶، چاپ اسلامیه تهران، صفحه ۳۱۰، حدیث ۲) و همچنین کتاب «المحاسن» برقی (صفحه ۴۶۷) است:
«محمد بن یحیی، عن أحمد بن محمد، عن محمد بن خالد، عن سعد بن سعد الأشعری؛ و عن إسماعیل بن مهران، عن سعد بن سعد الأشعری قال: قلتُ لأبیالحسن الرضا (علیهالسلام) (یا أباالرضا): إنّ أهلَ بیتی لا یأکلونَ لحمَ الضأن»[7] [8] .
سعد بن سعد اشعری خدمت امام رضا (علیهالسلام) عرض کرد: خانواده و فرزندان من گوشت گوسفند نمیخورند! حضرت پرسیدند: به چه علتی نمیخورند؟ «و لِمَ؟»
عرض کرد: «إنهم یقولون: إنه یُهیِّجُ بهم المِرَّةَ السوداء...»؛ میگویند گوشت گوسفند موجب تحریک و غلبه سودا یا صفرا میشود، و نیز سبب ایجاد سردرد و سایر اوجاع و دردهای بدنی میگردد.
«فقال لی (علیهالسلام): یا سعد! فقلتُ: لبیک! قال: لو عَلِمَ اللهُ عزّوجلّ شیئاً أکرمَ من الضأنِ لَفَدَی به إسماعیلَ (علیهالسلام».
امام رضا (علیهالسلام) به سعد فرمودند: : ای سعد! سعد عرضه داشت لبیک. معلوم بود آدم با معرفتی بوده است.
اگر خدای عزّوجلّ موجودی را گرامیتر، پاکیزهتر و فربهتر از گوسفند نرِ پرواری میدانست، بیگمان همان را فدیه حضرت اسماعیل (علیهالسلام) قرار میداد. بنابراین، سخنان و بهانههای خانواده تو نه پشتوانه شرعی دارد و نه ریشه علمی، بلکه خیالات باطل است.
تمثیل اعتیاد به کافئین و تبیین کارکرد دارویی چای
این رفتار مانند کسی است که به چای سیاه اعتیاد دارد و میگوید: اگر در ماه رمضان روزه بگیرم دچار سردرد میشوم، پس نباید روزه بگیرم! در حالی که سردرد او ناشی از ترک کافئین است نه خودِ روزه؛ مشکل در اعتیاد او است.
چای در اصل دارو است نه یک نوشیدنی متداول غذایی که همگان مدام آن را مصرف کنند. برای بیماریهای خاص مانند غلظت خون، کمکاری کلیه یا ضعف گردش خون، چای تازهدم و کمرنگ به عنوان دارو تجویز میشود، اما تبدیل آن به عادت روزمره و مستمر صحیح نیست که به عنوان غذا یا ریز مقوی خورده شود.
«المکارم» (صفحه ۱۵۹) است: «عن سعد بن سعد قال : قلت لابيالحسن (عليهالسلام) إن أهل بيتي لا يأكلون لحم الضأن... »[9]
شرح حدیث سوم و تصحیح خطای نسخهبرداری در ذکر نام «اسحاق»
روایت سوم، حدیث شماره ۳ از کافی (جلد ۶، صفحه ۳۱۰) نقل شده است:
« بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ جَعْفَرِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْحَضْرَمِيِّ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِيالْحَسَنِ الرِّضَا (علیهالسلام) إِنَّ أَهْلَ بَيْتِي يَأْكُلُونَ لَحْمَ الْمَاعِزِ
زن و بچم گوشت بز میخورند؛ «وَ لَا يَأْكُلُونَ لَحْمَ الضَّأْنِ»؛ اما گوشت گوسفند مصرف نمیکنند.
«قَالَ وَ لِمَ» پرسیدند چرا؟
«قُلْتُ يَقُولُونَ إِنَّهُ لَحْمٌ يُهَيِّجُ الْمِرَارَ»؛ گفتم: مدعی هستند که صفرا و سودا را برمیانگیزد.
فَقَالَ (علیهالسلام) لَوْ عَلِمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ خَيْراً مِنَ الضَّأْنِ لَفَدَى بِهِ يَعْنِي إِسْحَاقَ»[10] .
در برخی نسخهها آمده است: «لفدی به اسحاق»؛ حتی صاحب «جامع احادیث الشیعة»[11] نیز از این تعبیر تعجب کرده است اما با عرضه این کلام بر نصوص قطعی قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام، مسلم و یقینی است که ذبیح، حضرت اسماعیل (علیهالسلام) بوده است نه اسحاق.
احتمالاً این تحریف و خطا از جانب برخی کاتبان رخ داده است که بر اساس زعم خویش کلمه اسحاق را وارد متن کردهاند؛ زیرا در مذهب حق اهلبیت، ذبیحالله همان اسماعیل فرزند ابراهیم (علیهماالسلام) است.
ابطال نقل شاذ در ذبیح بودن حضرت اسحاق بر اساس علم اصول
مسلّم است که ذبیحالله حضرت اسماعیل فرزند ابراهیم (علیهماالسلام) بوده است، نه حضرت اسحاق.
وجود کلمه «اسحاق» در برخی نسخهها مانند آن است که شخصی در حال نگارش مقالهای دقیق و علمی باشد، اما فکرش متوجه طعام شود و ناگهان در متن مقاله کلمهای نامربوط بنویسد!
ذکر نام اسحاق در این روایت صد در صد خطای کاتب است. بر اساس مبانی علم اصول فقه در باب «تعادل و تراجیح»، هرگاه روایتی با نصّ صریح قرآن، روایات معتبر و متواتر، و اجماع و شهرت فتوایی امامیه تضاد داشته باشد، وظیفه ما تمسک به این قاعده است: «خُذ بما اشتهرَ بینَ أصحابکَ و دَعِ الشاذَّ النادرَ»[12] ؛ آنچه را میان شیعیان مشهور و مسلم است اخذ کن و نقل شاذ و نادر را واگذار.
از این رو، ذبیح و فدیه الهی قطعاً برای حضرت اسماعیل (علیهالسلام) بوده است.
شرح حدیث چهارم از دعوات راوندی در کیفیت مصرف گوشت
«و رُوِیَ» این روایت دقت کنید. در کتاب «جامع احادیث الشیعة» (جلد ۲۸، صفحه ۳۶۹، باب ۷۰۲، حدیث ۴۲۲۶۳) از کتاب «دعوات الراوندی» که گفتم -قبر شریفش مرقد حضرت معصومه (سلامالله علیها در قم است)- (صفحه ۱۵۹، حدیث ۴۳۵) قطبالدین راوندی نقل شده است: «و رُوِیَ: کُلِ اللحمَ النَّضیجَ...» [13]
پرسش: آیا دعوات راوندی یک جلد است؟
پاسخ: بله، در کتاب شریف دعوات راوندی آمده است: «کُلِ اللحمَ النَّضیجَ»[14] .
«نضیج»؛ چه معنایی دارد، مؤمنان؟ نضیج یعنی پخته. حالا به «مشویِ نضیج»، در قرآن چه میگویند؟ ﴿حَنِيذ﴾[15] . حالا اینها را میگویم دقت کنید تا بفهمید.
پس اول متن روایت: «كُلِ اللَّحْمَ النَّضِيجَ»[16] . صفت لحم، نضیج است. «اللَّحْمَ النَّضِيجَ»، یعنی به فارسی: گوشت پخته خوشمزه را بخور.
استشهاد به ضیافت حضرت ابراهیم (علیهالسلام) در سوره هود
حالا یک مقدار دقت کنید، چون روایت نباید ضدیتی با آیه قرآن داشته باشد. حالا اینجا بیایید سراغ قرآن؛ سوره یازدهم، سوره هود، آیه ۶۹.
حضرت ابراهیم، چند ملک الهی که مأمور عذاب قوم لوط بودند، به حضورشان آمدند. حضرت ابراهیم خیلی مهماننواز بود. رفت گوساله چاق و گوسفند سالم خودش را ذبح شرعی کرد، کباب حسابی درست کرد و آورد جلوی چند ملک. بعد اینها نخوردند. ترس حضرت ابراهیم (علیهالسلام) را گرفت.
میترسید این مهمانها نخورند. ولی مهمانها گفتند: ما ملک عذاب قوم لوط هستیم. آمدهایم به تو یک خوشخبری بدهیم و بعد برویم آنجا عذاب کنیم.
﴿فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ﴾[17] . فهمیدید؟ دیگری هم ﴿ بِعِجْلٍ سَمِينٍ ﴾[18] داریم؛ سوره ذاریات.
اما ﴿حَنِيذٍ﴾[19] را میخواهم توضیح بدهم.
﴿سَمِينٍ ﴾[20] درست است و آن هم یک اصطلاح است که چاق باشد. حالا این ﴿حَنِيذٍ﴾ که در آیه قرآن آمده، کنارش یادداشت کنید: معنایش چیست؟
﴿حَنِيذٍ﴾[21] یعنی مشوی نضیج؛ یعنی مشوی نضیج. مشوی نضیج، مساوی است با گوشت کبابی مغزپخت که خونساز و خوشمزه است.
دیدید من اینها را چطور توضیح دادم؟ سلام به لغویون برسد؛ قول لغوی حجت نیست، باید تحقیقات کنیم. پس این ﴿حَنِيذٍ﴾ یعنی گوشت کبابی مغزپخت که خونساز و خوشمزه است. چون گوشت پخته انواع مختلف دارد. میتواند آبگوشت درست کند، میتواند خورشت درست کند، میتواند سوپ درست کند، میتواند سویقی درست کند، میتواند حلیم درست کند و مدلهای مختلف دیگر.
درست شد، آقا؟ کفت تبریزی درست کنید، آقا؛ مدلهای مختلف غذایی درست کنید. آن معنای عام اول است: «كُلِّ اللَّحْمِ النَّضِيجَ»[22] .
یعنی گوشت پخته خوشمزه را بخور. یادتان هست چند جلسه گفتم گوشت خام یا نیمپز نخورید؟ مخصوصاً در شرایط کرونایی؟ یادتان میآید؟ اما اگر این گوشت پخته به نحو خاصی باشد، «مشوی نضیج» است؛ یعنی گوشت پخته کبابی که سه خصوصیت دارد: هم مغزپخت است، هم خونساز است و هم خوشمزه.
توصیههای کاربردی در طب اسلامی پیرامون طبخ گوشت
در ذهنتان باشد، آقا. مثلاً کسی که مشکل قلبی دارد، برای این گوشت کبابی نباید آن را در آبلیموترش بخوابانیم؛ ممکن است حالتش بدتر شود. تو باید این گوشت کبابی را در ماست بخوابانی؛ ماست شیرین. بعداً کباب درست کنیم.
در ذهنتان باشد چه گفتم، آقا؟ پس این «مشوی نضیج» مساوی با ﴿حَنِيذٍ﴾[23] است. حالا آن سه تا ملک، حضرت ابراهیم گوساله چاق و گوسفند سالم را کباب کرد و برای این سه مهمان آورد. این مهمانها هم ملک بودند. پشت این داستان چه نکتهای برای ما وجود دارد؟ این آیه قرآن را هم گفتم. حالا بیایید سراغ روایت.
قرائت دقیق حدیث؛ اوصاف گوسفند نر جوان
روایت شده است: «كُلِ اللَّحْمَ النَّضِيجَ مِنْ ضَأْنٍ فَتِيٍّ أَسْمَنِهِ»[24] . فتی را فتا نخوانید. «لا فتى إلا علي، لا سيف إلا ذو الفقار»[25] .
یعنی جوانمردی نیست مگر امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) و شمشیری نیست مگر ذوالفقار. اما اینجا «الفتی» را باید به این صورت بخوانید. «كُلِ اللَّحْمَ النَّضِيجَ مِنْ ضَأْنٍ فَتِيٍّ أَسْمَنِهِ». یعنی گوشت الضأن گوسفند نر «الفَتِیّ»، جوان و «أَسْمَنِهِ» یعنی چاق.
دو معنای واژه «القدید»؛ گوشت لاغر و گوشت آفتابخشکیده
«لا القَدیدَ»[26] القديد» هم دو معنا دارد. قدید با قاف، دو معنا دارد:
اول: گوسفند لاغر و ناتوان.
دوم: نه گوشت چنین گوسفند چاقی که بریده شده و در آفتاب آویزان کردهاند و خشکیده است.
هر دو معنا را بعداً بررسی میکنیم. چون در روایات دیگری، چهار چیز باعث پیری فیزیولوژیک و پیری زودرس میشود؛ یعنی قبل از اینکه به سن شناسنامهای پیری برسید، اینها باعث پیری میشوند. یکی از آنها خوردن قدید است؛ گوسفندی که گوشتش در آفتاب خشکیده است و کراهت شدید دارد.
این روایت در تحفالعقول، حسن بن شعبه حرّانی آمده است[27] . حالا ما اینجا دعوات راوندی را میخوانیم.
یک: پس این قدید، گوسفند لاغر و ناتوان ؛ این یک معناست که در مقابل «الضأن الفتي أسمنه» قرار میگیرد.
دوم: با توجه به قرینه مقابله و مجموعه روایات، از جمله روایتی که در تحفالعقول آمده، این معنا را بررسی میکنیم. یعنی نه گوشت بریدهشدهای که در آفتاب خشکیده است و بیماری پیسی و بیماریهای دیگر میآورد.
پرسش: طبق این روایت، طبق فرمایش شما، پس شما قرمه را رد میکنید؟
پاسخ: یعنی قرمه تازه را رد نمیکنمد که در دنبه و پی خودش به جوش میآید و تازه میخورند؟ آقا، بله؛ آن چیزی را رد میکنیم که ماندهخوری میکنند. مثلاً قورمه الان درست میکنند و تا شش ماه قارمه میخورند. ما مانده خوری را رد میکنیم. یا روغنهای دیگر بریزند.
اما یک گوسفند پرواری را، «اللهم ارزقکم جمعاً»، یک گوسفند بزرگ پرواری و گوشتی و چاق نر را در نظر بگیرید.
همهاش را چه کار میکنند؟ مؤمنان، ذبح شرعی میکنند، بعد تکهتکهاش میکنند، بعد داخل پوست همین گوسفند میریزند؛ پوستی که آبکشیدهاند. داخل پوست همین گوسفند ریختهاند و قشنگ هم این پوست را دوختهاند. حالا آن را وسط آتش میگذارند.
اینگونه پخته میشود و دنبه و پیههایش قلقل میکنند؛ مثل اینکه در قابلمه قلقل کند. این را میگویند گوشت قارمه. دیگر چیزی نمیخواهد؛ نه دیگ مسی میخواهد، نه استیل و نه چیز دیگر. آقا، ما علمش را داریم؟ فعلاً علمش را داریم.
خطرات مسمومیت غذایی در تضعیف سیستم ایمنی
حالا مؤمنان، اشتباه کجاست؟ اشتباه از اینجاست که روغنهای دیگر استفاده میکنند یا اینکه ماندهخوری میکنند؟ یادتان هست فرمایش امام صادق (علیهالسلام) را چند سال قبل خواندم؟ بله، از بحار، جلد 6۶، چاپ اسلامیه، جلد۶۳ چاپ بیروت جدید. «مَنْ أَرَادَ» کسی که میخواهد عمر طولانی همراه با عافیت داشته باشد «فَلْيُبَكِّرِ الْغَدَاءَ».
کسی که میخواهد عمر طولانی همراه با عافیت داشته باشد، باید غذای تازه بخورد، نه غذای مانده. چون غذای مانده خوردن، ضریب مسمومیت را بالا میبرد و ضریب فایده را پایین میآورد. حالا عمر آدم کوتاه میشود.
پرسش: پوست با گوشت و ... بعد که پخت، ، پوستش نمیسوزد؟
پاسخ: نه، قدرت خداست؛ پشمهایش میسوزد ولی پوست سوراخ نمیشود. مگر اینکه با قالب و بعضی ابزارها کسی ضربه بزند و سوراخش کند.
غیر از کباب بختیاری و غیر از کباب قشقایی، غیر از جوجهکباب، اینها با هم فرق میکنند. پس قرمه طبیعی و خالص را توضیح دادم. درست کردید بخورید دیگر،حالا که اینقدر درستش کردی ، حالا کل فامیلت را هم بگو! حالا همان را با هم مینشینید و در یک وعده تمام میکنید. مانده خوری نکنید، مانده خوری نکنید، مانده خوری نکنید؛ مخصوصاً در شرایط کرونایی. چون اگر مسمومیت غذایی بگیری و اسهال و استفراغ بگیری، سریعاً سیستم دفاعی بدن ضعیف میشود.
گاهی محتاج سرم غذایی میشود. پایت را بگذاری در بیمارستان و درمانگاه، قبلاً هفتاد درصد، حالا که شرایط کرونایی است، هشتاد درصد عفونتها، عفونتهای بیمارستانی شده است. حتی آدم سالم هم اگر برود، در معرض خطر است؛ تا چه برسد به کسی که کرونا گرفته و از این طرف هم مانده خوری کرده است! خودش نیست؛ این باید فاتحه خودش را بخواند، چون کسی نیست که بیاید فاتحه بخواند؛ اگر بخواهد فاتحه بخواند، فاتحه خودش را خوانده است! درست شد، آقا؟ جماعت، چه گفتم؟
اینها را عمداً توضیح میدهم؛ ببینید، بحث روز و مبتلابه اجتماع است. دوباره روایت را از سر میخوانیم: «كُلِّ اللَّحْمَ النَّضِيجَ مِنْ ضَأْنٍ فَتِيٍّ أَسْمَنِهِ»
بخور گوشت پخته خوشمزه را، با انواع پخت صحیح. دستپخت صحیح، نه دستپخت خارجی! سلام به برنامه تلویزیون برسانید. پس بخور گوشت پخته خوشمزه را: «كُلِّ اللَّحْمَ النَّضِيجَ مِنْ ضَأْنٍ فَتِيٍّ أَسْمَنِهِ».
از گوسفند نر جوان و چاق، گوسفند سالم. «لا القديد» نه گوسفند لاغر و ناتوان است، به قرینه مقابله؛ یا گوشت بریدهشدهای است که در آفتاب خشکیده است، به قرینه جمع روایات و آن روایتی که در تحفالعقول آمده است. چهار چیز انسان را به پیری زودرس میرساند، قبل از اینکه به پیری شناسنامهای برسد؛ یکی از آنها هم خوردن «اکل القدید»[28] است.
جمعبندی حدیث چهارم
«ولا الجزور»[29] ، یعنی نه گوشت شتر. «ولا البقر»، یعنی نه گوشت گاو. حالا در شرایط خاصی، همین گوشت شتر و همین گوشت گاو دارو هستند. یعنی حرف سر آدمهای سالم است. از یک طرف نباید بگوییم همه باید گوشت گاو بخورند یا گوشت شتر بخورند؛ آنها شرایط خاصی دارند.
این روایت توضیحات زیادی دارد. بقیهاش باشد برای مؤمنان، فردا.
آغاز مبحث پیشگیری و درمان سرطان روده
حالا آن چیزهایی را که سؤال کردند، یکی از سؤالهای مردم و مؤمنان، پیشگیری و درمان سرطان روده است. پیشگیری و درمان سرطان روده. دقت داشته باشید، بفرمایید.
اولاً ویتامین «ویتامین D3» بدن کاهش نداشته باشد؛ در حد نرمال باشد. اگر ویتامین «ویتامین D3» بدن از حد نرمال کاهش فاحشی داشته باشد، شخص به چند بیماری مبتلا میشود.
یکی پوکی استخوان یا بیماری استئوپروز.
یکی دیگر بیماری راشیتیسم است؛ یعنی مبتلا به نرمی استخوان میشود.
یکی دیگر اینکه ضریب ابتلایش به سرطان روده بالا میرود، اگر ویتامین «ویتامین D3» بدن کم باشد و افت آن هم فاحش باشد.
سنتز طبیعی ویتامین D3 با نور آفتاب و موضع جذب آن در بدن
پس پیشگیری و درمان سرطان روده، اولش چیست؟ ویتامین D3 بدن باید تأمین باشد.
در کل روز، بیست دقیقه در نور مستقیم آفتاب باشید. دستها، پاها و منطقه چاکرا. ببینید با دست نشان میدهند؛ یعنی بین دو کتف. گفتیم معنی بین دو کتف، اینجایی است که حجامت میکنیم و مستحبه است. پس دستها، پاها و منطقه چاکرا ، بالاترین جذب نور خورشید را دارند. در کل روز بیست دقیقه، حالا ویتامین D3 بدنت را در ۲۴ ساعت تأمین میکند.
شرایط صحیح جذب آفتاب و سنتز ویتامین D3
بیست دقیقه تابش نور مستقیم خورشید بر دستها و پاها در طول روز، ویتامین D3 مورد نیاز بدن را برای بیست و چهار ساعت تأمین مینماید.
ویتامینهای D1 و D2 در طبیعت یافت میشوند، اما ویتامین D3 در طبیعت موجود نیست؛ بلکه در پوست بدن انسان و در مواجهه با آفتاب سنتز و ساخته میشود.
لازم نیست انسان در گرمای شدید تابستان بیست دقیقه متوالی زیر آفتاب بماند تا دچار آفتابسوختگی یا مقدمه سرطان پوست شود، بلکه مجموع این زمان در طول روز اگر بیست دقیقه باشد کفایت میکند.
پرسش: آیا پوشش و حجاب مانع جذب این نور نمیشود؟
پاسخ: فرد میتواند در محیط منزل، حیاط یا در کنار پنجرهای گشوده، آستینها و پاهای خود را در معرض تابش قرار دهد. دو موضع دستها و پاها و نیز منطقه چاکرا (میان دو کتف) بهترین مواضع جذب هستند.
البته صورت را نباید مستقیماً در برابر آفتاب قرار داد تا طراوت پوست («ماء الوجه») حفظ شود. صحبت امام علی (علیهالسلام) است. این بیست دقیقه نور آفتاب، بدن را برای یک شبانهروز شارژ میکند و انسان را از مصرف مکملهای شیمیایی ویتامین D3 که عوارض جانبی دارند بینیاز میسازد.
رکن دوم: تأمین اسید فولیک و منابع طبیعی آن
مطلب دوم: تأمین اسید فولیک. اگر کم باشد دچار یک کم خونی خاص به نام کم خونی اسید فولیک میشویم. یکی دیگر از آثار سوء آن این است ضریب ابتلا به سرطان روده بالا میرود؛ پس کاهش شدید اسید فولیک را باید جبران کرد. مثل چی بخوریم؟ مثلاً برگهای سبز کاهو بدون سس، برگهای سبز کاسنی بدون سس. چیزهای دیگری هم هست، ولی حالا ضد روایات است.
مثلاً لبو که چغندر قرمز است. در طب سنتی و پزشکی جدید درباره این موضوع صحبت شده است به جای قرص اسید فولیک 200 گرم لبو گفتند بخورید. این در پزشکی جدید و طب سنتی مطرح است.
در روایات، مبحث «الهندباء» و مبحث «الخَس» مطرح شده است. اصلاً فهم روایات از باب ردّ فروع بر اصول است. اصل را معصومین فرمودند حالا میخواهیم رد فروع بر اصول کنیم و اسید فولیک را تأمین کنیم.
اصولش مقصود است؛ حالا بعداً فروع را هم بررسی میکنیم. میخواهم اسید فولیک بدن تأمین شود. میخواهم پرکاری تیروئید را درمان کنم؛ ریحان، کاهو و کاسنی.
در بحث گواتر سمی یا پرکاری تیروئید، ببینید چه چیزی مطرح شده است. این همان ردّ فروع بر اصول است. پس قرار است پیشگیری از سرطان روده و درمان آن را بررسی کنیم.
اولی تأمین ویتامین D بدن در حد نرمال است؛ کاهش شدید نداشته باشد.
دوم اسید فولیک هم در حد نرمال باشد و کاهش شدید نداشته باشد.
رکن سوم: نقش اساسی فیبر گیاهی در سلامت کولون
سوم، فیبر گیاهی است. فیبر گیاهی اگر متعادل باشد، فواید زیادی دارد؛ چون خود فیبر گیاهی ضد سرطان است و در پیشگیری از بعضی سرطانها نقش دارد.
حالا بحث ما که در دستگاه گوارش است، به نوع خاصی از سرطان مربوط میشود؛ سرطان روده، بهخصوص سرطان روده بزرگ یا سرطان کولون.
حتی بعضی افراد، مثل مرحوم مهندس حسین میرحیدر، در کتاب معارف گیاهی، جلد هشتم، در قسمت فیبر گیاهی، مطالب خوبی را توضیح دادهاند.
حالا شما در جیره غذایی، فیبر گیاهی قرار بدهید. چند مورد را عمداً انتخاب کردم؛ از بین این همه میوه، عمداً این سه مورد را نوشتم. دلیلش را هم میگویم.
میوههای سرشار از فیبر و خواص درمانی گلابی
گلابی زرد، رسیده و شیرین؛ سیب زرد رسیده و شیرین یا سیب سرخ رسیده و شیرین؛ زردآلوی زرد، رسیده و شیرین.
عمداً این سه مورد را انتخاب کردم؛ هم به خاطر پیشگیری از سرطان روده و هم به خاطر کمک به درمانهای قوی سرطانهای دیگر، مثل سرطان ریه.
حتی ناراحتیهای دیگر را هم در نظر بگیرید. مثلاً اگر کسی میگوید دلم گرفته، باید از گلابی استفاده کند که در روایات برای قلب مفرح معرفی شده است. همچنین حاوی عنصر «بُور» است که موجب تقویت سلولهای عصبی و پیشگیری از اختلالات مغزی میگردد.
اگر کسی مشکلات رشد سلولهای عصبی دارد یا سلولهای عصبیاش نامنظم شدهاند، باز هم باید در نظر بگیریم که این مواد چه تأثیری دارند.
مفهوم علمی آنتیاکسیدان و مهار رادیکالهای آزاد
پس همه چیز را با هم در نظر گرفتم. یادتان باشد، سومین چیزی که برای پیشگیری از سرطان روده و کمک به درمان آن لازم داریم، فیبر گیاهی است. بعضی آنتیاکسیدان است؛ یعنی مانع آزاد شدن رادیکالهای آزاد میشود کمک به درمان است. یعنی ضد سرطان.
ضد سرطان؛. اینجا درباره پیشگیری و درمان سرطان روده نوشته شده، ولی اصل موضوع آنتیاکسیدان بودن است.
فیبر گیاهی یک عامل ضد سرطان است و مانع افزایش رادیکالهای آزاد میشود؛ رادیکالهایی که میتوانند به سلولهای یک عضو آسیب بزنند.
در بحث ویتامین D، بین دانشمندان درباره آنتیاکسیدان بودن آن اختلافنظر وجود دارد.
در بحث اسید فولیک آنتیاکسیدان است، ویتامین آنتیاکسیدان است C، ویتامین A آنتیاکسیدان است و ویتامینهای گروه B هم آنتیاکسیدان است.
پس انسان میتواند از طبیعتی که خدا خلق کرده استفاده کند و نیاز به داروهای شیمیایی با عوارض مختلف نداشته باشد.
رکن چهارم: سبزیجات تازه و تسهیل حرکات دودی روده
خب، این سه مورد. چهارمین مورد چیست؟ سبزیجات سالم.
سبزیجات سالم، تازه و بهداشتی؛ باید در محلول آب نمک طبیعی شسته شوند و بعد آبکشی شوند.
سبزیجات تازه سرشار از املاح و عناصر مختلفی هستند که بدن به آنها نیاز دارد و همچنین سرشار از انواع ویتامینها هستند. به حرکات دودی روده بزرگ کمک میکنند و نمیگذارند یبوست و مشکلات گوارشی ایجاد شود. پس یک عامل بسیار مهم در پیشگیری از سرطان هستند.
خواص درمانی تره و ریحان در طب اسلامی
حالا من اینجا دو سبزی را انتخاب کردم؛ یکی سبزی تره که حتی برای بواسیر خونی هم خوب است.
برای درمان کمکاری تیروئید هم اگر بدن ید کم داشته باشد، مطرح میشود.
هم ضد یبوست است، هم برای بواسیر خونی مطرح شده و هم برای کمکاری تیروئید در صورت کمبود ید. یکی هم سبزی ریحان را انتخاب کردم.
خواص تکمیلی سبزی ریحان در مهار ورم روده و گواتر سمی
مثلاً فرض کنید فردی مشکل روده دارد و برای او کولونوسکوپی انجام دادهاند و گفتهاند باید کشت آزمایشگاهی انجام شود تا مشخص شود مشکل چیست؛ آیا کیست روده است، پولیپ روده است، زخم روده است یا احتمال تومور وجود دارد.
ممکن است خشکی باشد یا ممکن است بدخیم باشد. برای این مورد سبزی ریحان را مطرح کردهاند.
در روایات، روده جزو مباحث مربوط به تغذیه مطرح شده است.
فردی که پرکاری تیروئید یا گواتر سمی دارد، ممکن است چشمهایش بیرونزده و برجسته باشد؛ به اصطلاح چشم قورباغهای. مژهاش هم چسبندگی دارد. این یکی از علائم گواتر سمی است.
گواتر سمی؛ حالا در این بحث، ریحان را بهعنوان داروی گیاهی قوی معرفی میکنند.
اگر مادر شیرده باشد و شیرش کم شده باشد، ریحان را برای افزایش شیر مادر مطرح میکنند.
حالا در بحث پیشگیری و کمک به درمان سرطان روده، یکی از سبزیجاتی که مطرح کردیم ریحان است. حالا در خوراکیها، این مواردی که گفتم مهم هستند؛ یادتان باشد.
رکن پنجم: دمنوش چای سبز؛ مهارکننده تومور و چربیهای مضر
این چهار مورد را یادداشت کنید. حالا دو مورد پنجم و ششم را هم باید بگوییم.
پنجم، چای سبز است؛ یعنی دمکرده برگهای جوان چای سبز.
دستور مصرف:
هر شش ساعت، یک قاشق چایخوری چای سبز را در یک استکان آب جوش بریزید و اجازه دهید پانزده دقیقه دم بکشد و سپس مصرف کنید.
هم کلسترول بد یا LDL را پایین میآورد و هم در بحث خودمان، بهعنوان دارویی قوی برای درمان سرطان مطرح شده است.
هر شش ساعت؛ یادتان باشد، شش، دوازده، شش، دوازده.
رکن ششم: سوپ تخصصی یولاف (جو دوسر) به عنوان وعده غذایی درمانی
داروی آخر که خیلی قوی است: برای وعده ناهار و شام، این فرد برای روزهای متوالی فقط و فقط سوپ یولاف مصرف کند.
یعنی جو پیغمبری یا جو دوسر؛ با جوهای دیگر فرق میکند. باید سوپ یولاف باشد.
فرمولاسیون و ترکیبات سوپ یولاف
اجزای این سوپ درمانی عبارتند از:
سبزی جعفری تازه.
یولاف (جو دوسر).
هویج زرد رسیده و شیرین.
روغن زیتون خالص و طبیعی.
طرز تهیه سوپ یولاف: سبزی جعفری، یولاف، هویج زرد و رسیده و شیرین، روغن زیتون خالص خوراکی. بعد از اینکه این مواد را با آب پختید... .
پرسش: با گوشت ؟
پاسخ: باید وضعیت بیماریهای دیگر فرد را هم بررسی کنید؛ چون گاهی بیماریهای دیگری هم دارد. زن است یا مرد.
اگر مشکل کلیوی یا بیماریهای دیگر نداشت، میتوان مقدار کمی گوشت قرمز گوسفندی به آن اضافه کرد. میتوان از قسمت سردست یا راسته گوسفند استفاده کرد؛ آن هم به مقدار کم.
چون اگر وضعیت بیمار مناسب نباشد، باز گوشت قرمز برایش خوب نیست. من اصلاً اینجا لفظ گوشت را بهصورت قطعی مطرح نمیکنم، چون شرایط افراد متفاوت است. . اگر بیمار تحت شیمیدرمانی است، نباید از گوشت قرمز استفاده کرد.
حالا این سوپ یولاف که جعفری، یولاف، هویج زرد و روغن زیتون خالص دارد، با آب پخته میشود.
نقش آبغوره طبیعیِ نجوشیده بینمک در تقویت اثر درمانی
قبل از اینکه بیمار آن را بخورد، یک قاشق غذاخوری تا نصف استکان آب غوره طبیعی نجوشیده توی آفتاب نباشد به آن اضافه میکنیم.
آب غوره طبیعی، نجوشیده، بدون نمک و نباید در معرض آفتاب باشد. هنگام مصرف، آب غوره را به سوپ اضافه میکنید. از یک قاشق غذاخوری تا نصف استکان.
اهمیت آغاز زودهنگام تدابیر غذایی پیش از بروز ضعف مفرط
این دو مورد، یعنی چای سبز و سوپ یولاف، بهعنوان داروهای درمان سرطان روده، حتی سرطان بدخیم، مطرح شدهاند.
اگر تأخیر کنیم و بیمار به پرتودرمانی، شیمیدرمانی و جراحی برسد، ممکن است سیستم دفاعی بدنش ضعیف شود.
بدنش ضعف مفرط پیدا میکند و تحلیل میرود. بعداً که دارو را میدهید، بدن قدرت هضم و جذب آن را ندارد. بیمار از پا درمیآید.
پس قبل از اینکه بیمار دچار ضعف مفرط شود، باید اقدام کرد. در اولین زمان ممکن، وقتی تشخیص صحیح داده شد که فرد سرطان روده دارد، حتی اگر بدخیم باشد، این پنج و شش مورد را مطرح میکنیم.
چیزهای دیگری هم میگویند، من نمیدانم؛ اما این دو مورد را بهعنوان داروهای اصلی معرفی میکنم. آن چهار مورد قبلی را هم یادتان باشد که در جیره غذایی بیمار قرار دهید. فردا انشاءالله بقیه مطالب.