بررسی انواع آلودگی ها/پرسش به سوالات مردمی /طب المعصومین

موضوع: طب المعصومین/پرسش به سوالات مردمی /بررسی انواع آلودگی ها

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

مباحثه‌ی ما پیرامون پاسخ‌گویی به سؤالات مردمی است. پرسش نخست درباره‌ی «روستای دَرَک» است. روستای درک واقع در امتداد سواحل مکران در شهرستان زرآباد در جنوب استان سیستان و بلوچستان، از منحصربه ‌فردترین سواحل ایران و جهان برخوردار است.

ویژگی‌های متمایز این منطقه بدین شرح است:

۱. تلاقی رمل‌های کویری با اقیانوس هند.

۲. چنانچه در فاصله‌ی ۴ متری از دریای عمان، چاهی به عمق ۲ متر حفر شود، آبِ حاصل از آن کاملاً شیرین و زلال خواهد بود.

۳. برخورداری از جنگل‌های درختان حرا و خور باستانی گالک به طول ۶ کیلومتر و مساحت ۵۲ هکتار.

۴. مجاورت کوه، نخلستان، درختان چش و کرت (که همان درخت انجیر معابد یا لور است)، رمل‌های سفید و سواحل یکدست با شن‌های نرم و صاف که در تلاقی دریای عمان با اقیانوس هند، جلوه‌ای نیلگون، پاکیزه و زلال پدید می‌آورند؛ به طوری که چشم‌انداز آن تا بی‌کران امتداد دارد.

بنابراین، این منطقه از حیث صنعت گردشگری (توریسم)، مبادلات تجاری، مالی و بازرگانی بسیار ممتاز است. چنانچه مقتضیات ایجاب کند، کشور می‌تواند تنگه‌ی هرمز را مسدود ساخته و از طریق بنادر اقیانوسی دریای عمان، فرآیند صادرات، واردات و ترانزیت کالا را تداوم بخشد و شریان حیاتی جبهه‌ی غرب را بفشارد، تا جایی که تاب‌آوری آنان سلب شود؛ کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در این موازنه جایگاهی ندارند

پرسش دیگر: پیرامون داروشناسی (فارماکولوژی) اعم از مفردات گیاهی، ترکیبات شیمیایی، نانوداروها، یا داروهای هدفمند و هوشمند مولکولی مطرح شده است. از آنجا که این موضوع امروزه مورد توجه قرار گرفته، برخی افراد در بعضی استان‌ها و بلاد جنجال‌آفرینی نموده و به داروهای گیاهی خرده می‌گیرند؛ در حالی که غافلند همین اشکالات به طور مضاعف بر داروهای شیمیایی و طب مدرن نیز وارد است.

جهت تبیین موضوع، داروها (اعم از گیاهی و شیمیایی) را از منظر کارکرد به سه دسته‌ی کلی تقسیم می‌کنیم:

۱. مسکن‌ها (تسکین‌دهنده‌های موقت).

۲. دارونماها (که در اصطلاح فارماکولوژی دارای اثر «پلاسیبو» هستند).

۳. داروهای واقعی و درمان‌کننده.

چنانچه دارو از نوع واقعی باشد، فرآیند درمان حقیقی متعاقب آن حاصل می‌شود؛ هرچند ممکن است این فرآیند زمان‌بر بوده و بسته به نوع بیماری، دوره‌ای کوتاه‌مدت، میان‌مدت، شش‌ماهه یا یک‌ساله را اقتضا کند.

اما دارونماها (پلاسیبو) خود بر سه صنف هستند؛ گاهی دارونماها از سنخ ترکیبات شیمیایی کورتون‌دار (کورتیکواستروئیدها) می‌باشند که صرفاً اثرات تسکینی ظاهری دارند و خود منشأ بروز ۱۷ نوع بیماری ثانویه می‌گردند. این یک اشکال جدی و وارد بر داروهای شیمیایی کورتون‌دار است. نمونه‌ی دیگر دارونماها در حوزه‌ی درمان بیماری‌های اعصاب و روان به کار می‌رود؛ جایی که مشتقات افیون (تریاک و مورفین) و انواع آمفتامین‌ها را تجویز می‌کنند. این ترکیبات نیز در واقع دارونما هستند؛ چرا که نه تنها درمان اساسی صورت نمی‌دهند، بلکه تمرکز فکری بیمار را مختل ساخته، ضریب هوشی او را کاهش داده و موجب افت سطح هوشیاری در زمان بیداری می‌گردند.

گاهی نیز بحث بر سر دارونماها یا ترکیبات گیاهی است؛ مانند داروی جدیدی که اخیراً در شبکه‌های اجتماعی بسیار مطرح شده و اعتراضاتی را در دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد یا برخی بلاد دیگر برانگیخته است. این دارو به عنوان یک «اَبَردارو» در طب سنتی (که ارتباطی با اصطلاح طب اسلامی ندارد) معرفی گردیده که کارکرد آن سم‌زدایی از ارگانیسم بدن و تقویت سیستم دفاعی است. فردا روزی چنانچه ثابت شود این ترکیب، داروی واقعی یا حتی مسکن نبوده و صرفاً جنبه‌ی دارونما داشته است، مرکز بهداشت یا دانشگاه فردوسی به آن خرده می‌گیرند.

در پاسخ می‌گوییم: همین اشکال به داروهای کورتون‌دار و آمفتامین‌های شما نیز وارد است؛ هر زمان که برای عوارض آن داروها پاسخ علمی قانع‌کننده‌ای ارائه دادید، ما نیز پاسخ شما را خواهیم داد. البته رسیدگی به این امور وظیفه‌ی مراجع حراستی و بازرسی است. لکن شایسته نیست به کارشناسان و متخصصانی که این ترکیب را فرآوری نموده‌اند، مکرراً خرده گرفت؛ اگر توانایی علمی دارید، عیوب آن را مرتفع ساخته و داروی واقعی تولید کنید. آیا می‌توانید برای کورتون‌ها و آمفتامین‌ها در روماتولوژی و روان‌پزشکی جایگزین مؤثری معرفی کنید؟ چون توانایی ارائه جایگزین ندارید، شایسته است سکوت اختیار کنید. از منظر فارماکولوژی تخصصی، کل داروها بر سه صنف استوارند؛ لذا نباید از یک دارونما، انتظار کارکرد یک داروی واقعی یا حتی مسکن را داشت. این توضیح برای آن است که جنجال بی‌مورد در داخل یا خارج کشور، اعم از جرایدی همچون روزنامه قدس یا غیر آن، برپا نگردد. بنده پاسخ این پرسش عمومی را مکتوب نمودم تا یادداشت فرمایید.

پرسش: «آیا در ساختار کورتون‌ها مواد مخدر وجود دارد؟» پاسخ منفی است؛ کورتون‌ها (کورتیکواستروئیدها) از حیث فرمولاسیون و آرایش مولکولی متفاوت بوده و غالباً در درمان انواع روماتیسم به کار می‌روند؛ اعم از آمپول‌های استروئیدی، قرص‌ها و کپسول‌های متنوع که عوارض آن‌ها مولد ۱۷ نوع بیماری ثانویه است؛ از جمله ابتلا به استئوپروز (پوکی استخوان)، آسم و تنگی نفس، و خونریزی‌های گوارشی (معده). پیش از این در مباحث طب المعصومین (علیهم‌السلام)، پزشک ارشد و دارنده مدرک ماجستر (کارشناسی ارشد) از دانشگاه دمشق، هر ۱۷ عارضه‌ی آن را به تفصیل بیان نمودند. علت اثر تسکینی این داروها ناشی از ترکیباتی است که گرچه موقتاً موضعی را تسکین می‌دهند، اما سایر اعضای سالم بدن را تباه می‌سازند.

این امر دقیقاً مانند آن است که در عهد شیوع بیماری کرونا، جهت گندزدایی به جای استفاده از آب جوشیده‌ی سالم، فرد دست خود را با الکل یا آب ژاول و وایتکس شست‌وشو دهد؛ بدیهی است که اپیدرم (پوست) دچار آسیب مفرط شده و استنشاق ابخره‌ی مسموم آن موجب تخریب ریه و تاری عدسی چشم می‌گردد. تقلید کورکورانه و ترجمه‌ی صرف از متون غربی، آسیب‌های جدی به فرد و نسل آتی وارد می‌سازد. غرض آنکه در فارماکولوژی، داروها به سه صنف مسکن، داروی واقعی و دارونما تقسیم می‌شوند. اگر خرده می‌گیرید که فلان ترکیب گیاهی دارونماست، گوییم اشکالی ندارد؛ اما همین ایراد بر داروهای شیمیایی شما نیز وارد است که دو نمونه از دارونماهای شیمیایی کورتونی و آمفتامینی را ذکر نمودیم (هرچند موارد بسیار فراتر از این است). مطلب روشن شد؟ این مسئله شبیه به برخی مباحث فلسفی است که فی‌المثل مطرح می‌سازند: «الواحد لا یصدر عنه الا الواحد»؛ اما همان ایرادی که به دیگر مکاتب می‌گیرند، بر دیدگاه‌های خودشان نیز وارد است (بدون ذکر نام بزرگواران که نور چشم ما هستند). مقصود آن است که گاهی ایرادات وارده بر دیگران، دقیقاً متوجه خود شخص مستشکل است و این شیوه‌ی منطقیِ اشکال گرفتن نیست.

انواع آلودگی ها

اکنون به بحث اصلی، یعنی انواع آلودگی‌ها در عصر حاضر در داخل و خارج از کشور می‌پردازیم:

۱. آلودگی‌های جوی و فضایی: که موجب تخریب و ایجاد حفره در لایه‌ی اوزون (به عنوان سپر حفاظتی زمین) گشته و منجر به بارش باران‌های اسیدی و قلیاییِ مضر می‌گردد؛ شایان ذکر است که بیشترین سهم در ایجاد این آلودگی‌های جوی متعلق به کشور ایالات متحده آمریکا است.

۲. آلودگی هوای تنفسی پیرامونی: نظیر آلودگی هوای کلان‌شهرها به ویژه در شرایط ترافیک سنگین و ساعات اوج شلوغی؛ لذا اطفال، بیماران قلبی و عروقی به هیچ وجه نباید در معابر عمومی و ترافیک شهری حضور یابند.

۳. آلودگی‌های اجتماعی : ناشی از ارتکاب گناهان عمدی، فسق و فجور، رفتارهای ناهنجار، آسیب‌های اجتماعی، شلختگی؛همنشینی با افراد ناباب، هرزگی، باده‌گساری و ابتلا به اعتیاد و دخانیات اعم از سیگار، پیپ، چپق، قلیان و امثال آن‌ها...

۴. آلودگی‌های ناشی از نورهای مصنوعی: که توسط بشر به شکل مفرط در ساعات روز و شب، به ویژه در کلان‌شهرها (مانند تهران) استفاده می‌شود. در تبیین این موضوع گوییم: آلودگی نوری مصنوعی، تهدیدی خاموش برای زیست‌بوم انسانی به شمار می‌رود.

آلودگی نوری مصنوعی بشری، تهدیدی خاموش برای محیط زیست انسانی است؛ زیرا نورپردازی ساختمان‌ها و چراغ‌های پرفروغ شهرها در ساعات شب، تعادل زیست‌محیطی انسان را برهم می‌زند و منشأ بروز بیماری‌های متعدد جسمی و روانی برای شهروندان می‌گردد؛ از جمله:

۱. اختلالات خواب و بیدارخوابی های مکرر در طول شب؛ چرا که نورهای مصنوعی موجب کاهش سطح هورمون ملاتونین می‌گردند. ( تذکر طبی: جهت تنظیم ساعت بیولوژیک بدن و افزایش ترشح هورمون ملاتونین، تناول ۶ الی ۷ برگ کاسنی همراه با وعده‌ی شام و شب قبا از خواب دم کرده ی گل ساعتی بخورید، شب‌ها پیش از خواب بسیار نافع است؛ ).

نورپردازی‌های مفرط مصنوعی در ابنیه و معابر شهری، عوارض متعددی به همراه دارد که نخستین آن اختلال خواب بود. سایر عوارض عبارتند از:

۲. اختلالات ذهنی و شناختی.

۳. استرس و اضطراب.

۴. افسردگی .

۵. ابتلا به بیماری‌های چشمی و ضعف باصره.

۶. بروز عوارض و بیماری‌های قلبی و عروقی.

۷. افزایش خیرگی چشم (زنندگی نور).

۸. افزایش سطح تصادفات رانندگی شهری.

۹. تشدید ترافیک شهری.