بررسی انواع کدو درروایات اهل بیت(ع)وآثار آن در عقل وبدن/روایات مربوط به کدو وآثار درمانی آن /طب المعصومین علیه السلام

موضوع: طب المعصومین علیه السلام/روایات مربوط به کدو وآثار درمانی آن /بررسی انواع کدو درروایات اهل بیت(ع)وآثار آن در عقل وبدن

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

بحث ما در «طبّ المعصومین» از کتاب شریف «جامع احادیث الشیعه» است.

در «کافی» شیخ کلینی، چاپ اسلامی تهران آمده است:

«محمد بن یحیی عن احمد بن محمد بن عیسی عن ابن فضال عن عبدالله بن میمون القداح عن ابی عبدالله علیه السلام قال: کان النبی صلّی الله علیه و آله و سلم ـ بنابر نسخه وسائل، دارد: کان امیرالمؤمنین علیه السلام ـ یعجبه الدباء و یلتقطه من الصحفه.»[1] [2] [3]

«صحفه» به ظرف یا کاسه بزرگی گفته می‌شود که غذای چند نفر، حدود پنج نفر، در آن قرار می‌گیرد.

همچنین در «محاسن» برقی آمده است:

«البرقی عن ابن فضال عن ابن القداح عن جعفر عن ابیه قال: قال علی علیه السلام: کان رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلم، و ذکر مثله.»[4]

یعنی همین مضمون را نقل کرده است؛ درباره اینکه پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله کدو را دوست می‌داشتند و در خوردن آن فواید متعددی وجود دارد.

روایت بعدی از «طب الائمه» ابن بسطام است:

«حنان بن ابراهیم بن محمد الکرمانی ـ بنابر نسخه مستدرک الوسائل: حسان بن ابراهیم الکرمانی ـ قال: حدثنا محمد بن عمیر بن محمد عن المبارک بن عجلانه عن ابی اسامه زید الشحام عن محمد بن مسلم عن ابی عبدالله الصادق عن آبائه عن امیرالمؤمنین علیهم الصلاة و السلام قال: کلوا الدباء، کلوا الدباء، کلوا الدباء و نحن اهل البیت نحبه.»[5] [6]

یعنی: کدو بخورید، کدو بخورید، کدو بخورید؛ و ما اهل‌بیت آن را دوست داریم.

ائمه معصومین علیهم‌السلام آن را دوست داشته‌اند؛ وجود مقدس حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نیز از اهل‌بیت عصمت و طهارت هستند و پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله نیز آن را میل می‌فرمودند.

در «مکارم الاخلاق»، نیز آمده است:

«عن الحسین بن علی علیهما الصلاة و السلام قال: قال رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلم: کلوا الیقطینه، فلو علم الله ان شجرة اخف منها هذه لانبتها علی اخ یونس.»[7]

یعنی: کدوی حلوایی بخورید؛ اگر خداوند درختی سبک‌تر و مناسب‌تر از این می‌دانست، آن را برای برادر یونس می‌رویانید.

در اینجا تعبیر «اخ یونس» به‌کار رفته است. برادری اقسامی دارد:

گاهی برادری انسانی است؛ یعنی همه انسان‌ها از نسل حضرت آدم ابوالبشر علیه‌السلام هستند.

گاهی برادری اسلامی است؛ مانند رابطه مسلمانان با یکدیگر.

گاهی برادری ایمانی است؛ چنان‌که قرآن می‌فرماید: ﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ ﴾[8]

و گاهی برادری عصمتی است؛ یعنی میان معصومان علیهم‌السلام.

بنابراین، وقتی معصوم می‌فرماید «برادر ما حضرت یونس»، مراد برادری در مقام عصمت است. عصمت در همه انبیا و مرسلین وجود داشته است و در چهارده معصوم علیهم‌السلام نیز وجود دارد؛ البته عصمت دارای مراتب است، همان‌گونه که ایمان دارای درجات است. در انبیای گذشته، بنابر برخی احتمالات، ممکن است ترک اولی مطرح باشد؛ اما چهارده معصوم علیهم‌السلام حتی ترک اولی هم ندارند و در عالی‌ترین مرتبه عصمت قرار دارند.

در ادامه روایت آمده است:

«اذ اتخذ احدکم مرقا فلیکثر فیه من الدباء فانه یزید فی الدماغ و فی العقل.»[9]

یعنی: هرگاه یکی از شما غذایی مانند خورش تهیه می‌کند، کدوی بیشتری در آن قرار دهد؛ زیرا کدو موجب افزایش توان مغز و عقل می‌شود.

در دوران حیات ظاهری پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله و ائمه معصومین علیهم‌السلام، مردم آنان را با همین چشم ظاهری مشاهده می‌کردند. در آن دوره، سطح شناخت گیاهان و درمان‌ها محدودتر بود و مردم حدود شش نوع کدو را می‌شناختند که سه نوع آن در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام ذکر شده است:

- «یقطین»: کدوی حلوایی.

- «دباء»: کدوی سبز خیاری یا کدو مسمّی.

- «قرع»: کدو تنبل.

در این روایت تأکید شده است که کدو در غذا بیشتر استفاده شود؛ زیرا هم عملکرد ذهن و مغز را تقویت می‌کند و هم مانع کندذهنی، پیری مغز و کاهش وزن و حجم مغز می‌شود. عبارت «فانه یزید فی الدماغ و فی العقل» به همین معنا اشاره دارد؛ یعنی هم مغز را تقویت می‌کند و هم عقل فعال و کاربردی انسان را افزایش می‌دهد.

در «طب النبی صلی‌الله‌علیه‌وآله» اثر ابوالعباس المستغفری نیز آمده است:

«و قال صلّی الله علیه و آله و سلم: کل الیقطین، فلو کان لله سبحانه و تعالی شجرة اخف منها هذه لانبتها علی اخی یونس.» [10]

«یقطین» همان کدوی زمستانی یا کدوی حلوایی است. این گیاه برگ‌های پهن و میوه درشتی دارد و برگ‌های آن تا حدی مانع آسیب شدید تابش آفتاب می‌شود.

درباره خود کدوی حلوایی نیز آثار متعددی ذکر شده است؛ از جمله اینکه در پیشگیری و کمک به درمان التهاب پروستات، تورم پروستات و سرطان پروستات مفید است. همچنین می‌توان آن را به‌صورت خورش، مثلاً همراه رب انار، تهیه کرد.

در انتخاب کدوی حلوایی نیز بهتر است نوعی انتخاب شود که گردن بلندتر و قسمت گوشتی بیشتری داشته باشد؛ زیرا بخش گوشتی آن بیشتر است.

اما کدوی سبز خیاری یا «دباء» نیز خواص فراوانی دارد. این نوع کدو در افرادی که کلسترول بد خون، تری‌گلیسرید، بیلی‌روبین یا آنزیم‌های کبدی بالایی دارند، می‌تواند بسیار مفید باشد و در کنار تدابیر درمانی، به بهبود وضعیت کمک کند.