شرح روایت امیرالمومنین علی علیه السلام درباره کدو وپیشگیری از بیماری/آداب تغذیه وسلامت درروایات /طب اسلامی

موضوع: طب اسلامی/آداب تغذیه وسلامت درروایات /شرح روایت امیرالمومنین علی علیه السلام درباره کدو وپیشگیری از بیماری

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

مباحثی در پزشکی اسلامی، از کتاب «جامع احادیث الشیعه» آیت‌العظمی بروجردی، قم، به تحقیق و پژوهش آیت‌الله معزی ملایری، چاپ مدرسین قم، از باب ۱۳۸، روایت سیزدهم، به شماره مسلسل ۴۳۱۲۳، از «امالی» شیخ طوسی، صفحه ۳۶۲، حدیث هشتم، به شماره مسلسل ۷۵۷:

«و بهذا الاسناد عن الحسین بن علی علیهما الصلاة و السلام قال: سمعت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام و سئل عن القرع أیذبح؟ فقال: لیس بشیء یُذکّی.» [1] [2]

آیا کدو را ذبح کنی؟ می‌گوید: این بدعت است. کدو از صیفی‌جات است و می‌توانی نوش جانش کنید؛ فقط باید صیفی‌جات را بشویید. صیفی‌جات را باید بشویید تا انواع بیماری‌ها نگیرید؛ از جمله مبتلا به کیست هیداتید نشوید که تاول‌هایی را روی کبد ایجاد می‌کند.

سبزیجات نشسته، کاهو، بادمجان، کدو مسما، کدو حلوایی و کدو تنبل، همه از صیفی‌جات هستند. پس این‌ها را باید شست؛ وگرنه اگر بول و ادرار مخصوصاً ادرار گربه‌ سانان؛ مانند گربه اهلی، گربه وحشی، روباه، سگ، کفتار، پلنگ، ببر و شیر بر این‌ها باشد و انسان آن‌ها را نشسته و ضدعفونی‌نشده مصرف کند، چندین بیماری می‌گیرد. انگل‌های خاص دستگاه گوارش می‌گیرد و حتی در کودکان فلج اطفال ایجاد می‌شود. پروفسور هزار در کتاب فلج اطفال این مطلب را آورده است. پروفسور حاجمی نیز در فوق تخصصی کبد، درباره کیست هیداتید آورده که این از سخت‌ترین اعمال جراحی است.

حضرت می‌فرمایند: این‌ها را باید تمیز شست و بعد نوش جان کرد. می‌توانید خام بخورید، بخارپز بخورید یا خورشتی مصرف کنید؛ نه اینکه از خودت چیزی ببافید، طبق فرضیه یا بدعت یا کپی‌ رایت کورکورانه از عادات زشت دیگران. این‌ها همه غلط است.

اگر بعضی‌ها کدو را ذبح می‌کنند، این که حیوان نیست. ذبح مربوط به حیوان حلال‌گوشت است که اوداج اربعه‌ اش بریده شود، رو به قبله باشد و بسم‌الله گفته شود.

چرا این کار را می‌کردند؟

چون عقلِ خالص ندارند؛ عقل مشوب به اوهام و خیالات دارند. یعنی خرافات بوده است. آفرین، خرافات، شانس، اباطیل و کپی‌رایت کورکورانه.

خیلی چیزها همین‌گونه است. مثلاً کسی رژ لب ثابت می‌زند. رژ لب‌های ثابت سرطان مثانه می‌آورند. کپی‌ رایت کورکورانه از عادات زشت دیگران نکنید .

مثال‌ها یکی دو تا نیست. مثلاً این و آن ادکلن می‌زنند، این هم پول می‌دهد و ادکلن می‌زند، بعد آسم آلرژیک می‌گیرد؛ هم خودش، هم ناموسش و هم بچه‌اش مبتلا می‌شوند. خیلی چیزها همین‌گونه کپی‌رایت کورکورانه از عادات زشت دیگران است.

مثلاً یکی شکلات می‌خورد، دیگری کاکائو می‌خورد، آن یکی قهوه می‌خورد، دیگری نسکافه آمریکایی مصرف می‌کند. حالا مد شده است. در حالی‌که همین نسکافه آمریکایی بیست نوع بیماری ایجاد می‌کند؛ از جمله لجن صفرا، گرفتگی عروق کرونر قلب و تغییر رنگ دندان‌ها. بدعت‌ها زیاد است؛ چون کپی‌رایت کورکورانه از عادات زشت دیگران زیاد شده است.

روایت را از رو بخوانم:

«و بهذا الاسناد عن الحسین بن علی علیهما الصلاة و السلام قال: سمعت امیر المؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام و سئل عن القرع أیذبح؟ فقال: لیس بشیء یُذکّی ،فَکُلِ القَرْعَ وَلا تَذْبَحْهُ؛»[3] [4] .

این از بحث تزکیه نیست که بخواهید با ذبح تزکیه‌اش کنید. «فاغسلوه»؛ یعنی این کدو را بشویید، آن هم خوب بشویید و ضدعفونی هم بکن، بعد نوش جان بکند. می‌توانید با محلول آب نمک ضدعفونی بکنید یا با محلول پرمنگنات سدیم. ولی باید با آب خوب شسته شود. بعد می‌توانید خام بخورید، بخارپز بخورید یا خورشتی مصرف کنید.

«وَلا یَسْتَفِزَّنَّکُمُ الشَّیْطانُ؛»[5] [6]

شیطان با وسوسه و القائات شیطانی فریبت ندهد؛ چون اگر وسوسه و القائات شیطانی در انسان کارگر شود، او را از علم نافع، آگاهی سودمند، معرفت و شناخت دقیق، روشن‌ضمیرى، بصیرت و یقین بیرون می‌برد. آن‌گاه انسان با مشتی حساب احتمالات، برداشت شخصی، سلیقه‌ای و تقلید از این و آن زندگی می‌کند.

پس خلاصه روایت این است: نه بدعت‌گذار باش و نه به حرف بدعت‌گذار عمل کن.

برای اینکه مریض نشویم، امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام فرمودند؛ هم در «بحار» علامه مجلسی، چاپ بیروتی جدید، ، حدیث ۳۷، و هم در «مکارم الاخلاق».

«من أکل الطعام علی نقاء و أجاد الطعام تمضغا و ترک الطعام و هو یشتهیه و لم یحبس الغائط إذا أتاه لم یمرض إلا مرض الموت.» [7] [8]

«من أکل الطعام علی نقاء»؛ یعنی کسی که غذای حلال، طاهر و طیب بخورد، در حالی که معده‌اش خالی از غذا باشد؛ یعنی معده‌اش پاک و پاکیزه باشد و هضم اولیه غذا تمام شده باشد. یعنی محتویات معده از دریچه پیلور وارد اثنی‌عشر و روده باریک شده باشند و هنوز به روده بزرگ نرسیده باشند. پس هضم اولیه غذا تمام شده است.

اما بعضی‌ها از صبح که بیدار می‌شوند، تا شب که می‌خوابند، مدام در حال خوردن هستند. قبل از صبحانه می‌خورند، بعد از صبحانه می‌خورند، در ماشین تخمه می‌شکنند، سر کار چیزی می‌خورند، به شاگرد می‌گویند چیزی بیاور؛ جگرکی، آب‌میوه و غیره. مدام خوردن و خوردن. کسی که مدام غذا می‌خورد، بیماری‌هایش زیاد می‌شود.

در روایات آمده است کسی که روی سیری، دوباره غذا بخورد، به انواع بیماری‌ها مبتلا می‌شود. پس اگر می‌خواهی مریض نشوی، تا گرسنه واقعی نشده‌ای غذا نخور؛ نه گرسنگی استرسی که موجب پرخوری عصبی می‌شود.

دوم:

«و أجاد الطعام تمضغا.»

یعنی غذا را خوب بجود. بعضی‌ها یک گاز می‌زنند، یک قلپ آب می‌خورند؛ یک لقمه، یک قلپ شربت یا نوشابه. اصلاً غذا را نمی‌جوند. معلوم است که مریض می‌شوند؛ اول دچار سنگینی معده و دل‌درد می‌شوند و بعد سوءهاضمه پیدا می‌کنند.

سوم:

«و ترک الطعام و هو یشتهیه.»

فرض کن به مهمانی رفته‌ای. بعضی‌ها می‌گویند: حالا که غذا هست، خوب بخوریم و دلی از عزا دربیاوریم. یا در مراسم مختلف، هر جا غذایی می‌بینند، می‌خورند. اما روایت می‌گوید: وقتی هنوز اشتها داری، دست از غذا بکش. درست است که غذا مفت است، ولی تو مفت نیستی. اگر هنوز اشتها داری، دست از غذا بردار تا دچار افزایش قند خون، افزایش چربی‌های مضر و حالت منگی و سرگیجه نشوید.

مثلاً در مهمانی‌ها بعد از غذا دسر یا ته ‌دیگ می‌آورند و همه برمی‌دارند. اما کسی که سنش بالا رفته و تحرک ندارد، نباید از روی تقلید هرچه دیگران می‌خورند بخورد.

بعضی‌ها می‌گویند فلانی روغن زرد می‌خورد، پس ما هم بخوریم. در حالی که او از صبح تا شب کار بدنی سنگین و کشاورزی دارد و فعالیتش زیاد است؛ اما دیگری تحرکش بسیار کم است. پس نمی‌توان از عادات دیگران کپی ‌رایت کرد.

ساختار ژنتیکی، بیماری‌های زمینه‌ای، وراثت و شرایط بدنی انسان‌ها با یکدیگر فرق می‌کند. حتی اثر انگشت افراد نیز متفاوت است.

چهارم:

«و لم یحبس الغائط إذا أتاه.»

این استعمال کنایی است ،کنایه از سموم است .این فقط معنای ظاهری مدفوع ندارد، بلکه کنایه از نگه نداشتن سموم اضافی بدن است. انسان نباید بول، مدفوع یا خون‌های آلوده و اضافی را در بدن نگه دارد. سموم باید دفع شوند.

ادرار فقط دفع آب و نمک نیست؛ بلکه اسید اوریک، اوره، کراتین و فسفات ازته نیز دفع می‌شوند. اگر قند خون انسان بالا باشد، کلیه‌ها آسیب می‌بینند و ممکن است کار به دیالیز برسد.

در روایات باب صلاة آمده است که اگر انسان نیاز به دستشویی دارد، باید برود و خود را نگه ندارد؛ حتی اگر نماز جماعت تمام شود. انسان نباید با سموم حبس‌شده نماز بخواند.

مدفوع را هم نباید نگه داشت؛ زیرا موجب اختلال حرکات روده، تنسموس، تنبلی روده، نفخ شدید و مشکلات گوارشی می‌شود.

سموم اضافی بدن باید دفع شوند؛ بعضی از طریق ادرار، بعضی از طریق مدفوع، بعضی از طریق عرق، بعضی از طریق بازدم و بعضی از طریق ناخن‌ها.

حضرت فرمودند:

«من أکل الطعام علی نقاء و أجاد الطعام تموّقاً و ترک الطعام و هو یشتهیه و لم یحبس الغائط إذا أتاه لم یمرض إلا مرض الموت.» [9] [10]

یعنی هرکس این چهار اصل را رعایت کند، مریض نمی‌شود مگر بیماری مرگ و فرارسیدن اجل حتمی.

اگر می‌خواهیم هیچ نوع بیماریِ جسمی، روانی، روحی و نورانی نداشته باشیم و در اخلاق، تربیت، رفتار، تفکر و تعقل بیمار نشویم، باید ضلالت و اسباب گمراهی را بشناسیم و نیز هدایت و اسباب هدایت را بشناسیم.