بررسی فواید کدو برای مغز در روایات/فواید کدو برای مغز /طب اسلامی

موضوع: طب اسلامی/فواید کدو برای مغز /بررسی فواید کدو برای مغز در روایات

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

بحث ما درباره انواع کدو و فواید آن بود؛ از جمله کدو حلوایی یا کدو زمستانی، کدو مسمّی یا کدو سبز خیاری، و نیز کدو تنبل، یقطین، دُبّا و قرع.

روایت نهم از «جامع احادیث الشیعه»، چاپ مدرسین قم، جلد ۲۸، صفحه ۵۶۱، ابتدای صفحه، از باب ۱۳۸، به شماره مسلسل ۴۳۱۱۹، از کتاب «طب الائمه» ابن بسطام نیشابوری، عبدالله و حسین، صفحه ۱۳۸ نقل شده است:

«وعن ذریح قال: قلت لأبی عبدالله الصادق علیه الصلاة والسلام...»

در این روایت، سخنی از امیرالمؤمنین علیه‌السلام درباره دُبّا، یعنی کدو سبز خیاری یا کدو مسمّی نقل شده است که فرمودند:

«کلوا الدباء، فانه یزید فی الدماغ.» [1] [2]

یعنی: کدو را بخورید؛ زیرا توان مغزی را افزایش می‌دهد. انسان را دچار پیرمغزی نمی‌کند و حتی توان عقلی را نیز بالا می‌برد؛ یعنی عقل فعال و کاربردی را تقویت می‌کند. بنابراین، هم در پیشگیری و هم در کمک به درمان دمانس، آلزایمر و نسیان مؤثر است.

سپس امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«نعم، و انا اقول انه جید لوجع القولنج.»[3] [4]

یعنی این صیفی‌جات، یعنی دُبّا یا همان کدو سبز خیاری و کدو مسمّی، برای دردهای قولنجی نیز مفید است؛ یعنی برای انواع اسپاسم‌ها. گاهی اسپاسم گوارشی است، گاهی عضلانی و گاهی عصبی؛ و برای هر سه نوع مفید است.

همچنین این ماده غذایی می‌تواند به کاهش آنزیم‌های کبدی، بیلی‌روبین خون، چربی‌های مضر خون مانند LDL و تری‌گلیسیرید کمک کند. علاوه بر این، خاصیت ملین دارد و توان ذهنی را نیز افزایش می‌دهد.

ان‌شاءالله اگر فرصت باشد، روایتی نقل خواهد شد که می‌فرماید اگر چهار نکته رعایت شود، انسان بیمار نمی‌شود؛ مگر آن‌که مرگ طبیعی و اجل حتمی فرا برسد. آن چهار نکته عبارت‌اند از:

- تا گرسنه نشده‌اید غذا نخورید.

- غذا را خوب بجوید.

- سموم بدن را نگه ندارید؛ چه در دفع ادرار و چه مدفوع.

- در قضای حاجت تأخیر نکنید.

همچنین اشاره شد که کدو خاصیت ملین دارد و برای یبوست نیز مفید است.

روایت بعدی از «خصال» شیخ صدوق است:

«بالاسناد المتقدمة عن علی علیه الصلاة والسلام فی حدیث الأربعمائة، قال: کلوا الدباء فانه یزید فی الدماغ.»[5]

یعنی عملیات مغزی را افزایش می‌دهد و انسان را به پیرمغزی مبتلا نمی‌کند. در ادامه، به نقش اسید فولیک اشاره شد که در جلوگیری از کوچک‌ شدن مخچه و تحلیل استخوان‌های جمجمه مؤثر است. کمبود اسید فولیک می‌تواند باعث کاهش رشد مخچه و مشکلات استخوانی شود.

به همین دلیل، پزشکان به بانوان پیش از بارداری، در دوران بارداری و شیردهی توصیه می‌کنند روزانه اسید فولیک مصرف کنند. کمبود این ماده می‌تواند موجب نوعی کم‌خونی به نام «آنمی ناشی از کمبود اسید فولیک» شود.

در کنار مصرف دارو، استفاده از منابع طبیعی اسید فولیک مانند برگ‌های سبز کاهو، برگ کاسنی و کدو مسمّی نیز توصیه می‌شود؛ به‌ویژه برای افرادی که سن بالاتری دارند و می‌خواهند از نسیان، پیرمغزی، کوچک‌شدن مغز و مخچه و کاهش توان ذهنی و عقلی پیشگیری کنند.

توصیه شد که هفته‌ای یک یا دو بار خورش کدو مصرف شود. همچنین می‌توان کدو را بخارپز کرد و همراه خورش بادمجان مصرف نمود؛ به‌ویژه اگر خورش با آبغوره تهیه شود که طعم مطلوبی نیز خواهد داشت.

در ادامه روایت آمده است:

«و کان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یعجبه الدباء.»[6]

یعنی پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله به دُبّا علاقه‌مند بودند؛ به‌سبب فواید فراوان آن.

روایت بعدی از «امالی» شیخ طوسی، صفحه ۳۶۲، حدیث ۶، به شماره مسلسل ۷۵۵ نقل شده است. در خلال نقل سند روایت، به نکته‌ای رجالی نیز اشاره شد که در چاپ کتاب، نام «بدیله» از عبارت «علی بن بدیله رزین» افتاده است.

در ادامه روایت آمده است:

«قال: کان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یعجبه الدباء و یلتقطه من الصحفة.»[7]

یعنی پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله دُبّا را دوست داشتند و آن را از ظرف غذا برمی‌داشتند و میل می‌کردند. «صحفه» به ظرف بزرگی گفته می‌شود که غذای حداقل پنج نفر را در خود جای دهد.

برای مصرف این کدو نیز روش‌های مختلفی بیان شد؛ از جمله:

- مصرف خام به‌صورت سالاد،

- مصرف بخارپز،

- یا استفاده در خورش.

نمونه‌ای از سالاد مناسب چنین بیان شد:

سالاد کاهو، خیار، کدو سبز خیاری حلقه‌شده و مقداری آبغوره. توصیه شد که از آب‌لیموترش و انواع سس‌ها استفاده نشود.

همچنین اشاره شد که کدو سبز در حالت نارس سبزرنگ است و هنگام رسیدن، رنگ آن کمی مایل به سفید می‌شود.

در پایان، روایت دوازدهم از همان کتاب، به شماره مسلسل ۴۳۱۲۲ نقل شد:

«و بهذا الاسناد عن علی علیه السلام قال: إن الدباء یزید فی العقل.»[8] [9]

یعنی دُبّا نه‌تنها توان ذهنی و عملکرد مغز را افزایش می‌دهد و در پیشگیری و کمک به درمان پیرمغزی مؤثر است، بلکه موجب افزایش قدرت عقل و تصمیم‌گیری صحیح نیز می‌شود.

برای این روایت دو منبع ذکر شد:

- «بحارالانوار» علامه مجلسی،

- «امالی» شیخ طوسی.