هوش مصنوعی:
ترجمه: Alt+t
ترجمه نوع دوم: Alt+Ctrl+t
خلاصه سازی: Alt+s
خلاصه سازی نوع دوم: Alt+Ctrl+s
اعراب گذاری: Alt+d
---------------------
جستجو:
جستجو در همه دروس: Alt+a
مترجم، خلاصه ساز و اعراب گذاری استفاده کنید
درس اصول استاد حمید درایتی
1401/09/05
بسم الله الرحمن الرحیم
حجيت سيره عقلائيه/مباحث ظن /حجج و الأمارات
موضوع: حجج و الأمارات/مباحث ظن /حجيت سيره عقلائيه
• راه هفتم : اقتضاء ضرورت — باتوجه به اینکه منابع کافی برای استخراج احکام شرعی در غیر حوزهی عبادات وجود ندارد (خصوصا اگر وجود عمومات و اطلاقات در غیر عبادات به جهت آنکه در مقام بیان خصوص اصل جواز است، پذیرفته نشود)، اگر شارع سیرههای عقلائیه را امضاء ننموده باشد، انسداد باب احکام و تعطیلی شریعت لازم خواهد آمد (لزوم احتیاط یا حجیّت مطلق ظن نیز موجب حرج و نابودی احکام است)، درحالی که شارع قطعا بدان راضی نیست (کما ادعی الاستاذ الشهیدی[1] ). بنابراین نه تنها رفتارهای عقلائی عصر معصومین علیهم السلام بلکه تمام سیرههای مستحدث در حوزهی معاملات و حتی سیرههای غیر عام البلوی و فراگیر نیز معتبر میباشد همچنان که مستند بسیاری از احکام وضعی و مرجع شک در این حوزه هم سیرهی عقلائیه است. [2]
اگر گفته شود که سلوک عملی عقلاء نهایتا مفید ظن به موافقت شارع است و بالطبع مشمول عمومات ناهی از تبعیت ظن خواهد بود پس شارع نه تنها در برابر آن رفتار عقلائی سکوت ننموده بلکه با بیان این سنخ از ادله، در مقام بیاعتباری آن برآمده است ؛ زیرا این عمومات به لحاظ عرفی انصراف از موارد قیام سیره و یک رفتار همگانی دارد برخلاف وجود خبر واحد مخالف سیره که رادع و ناهی سیره بشمار میآید و موجب عدم احراز رضایت شارع در قبال آن سلوک عملی خواهد بود (نه اینکه برای اثبات رادعیت آن باید به تناسب استحکام و فراگیر بودن سیره وجود داشته باشد کما ادعی الصدر[3] ).