الحمد لله ربّ العالمين و الصلاة و السلام علی عبد الله و رسوله سيّدنا ومولانا أبي القاسم محمّد اللّهمّ صلّ علی محمّد وآل محمّد- وعلی آله الطيبين الطاهرين المعصومين و لعنة الله علی أعدائهم أجمعين من الآن إلی قيام يوم الدين.

 بحث ما در آيات شريفه 20و21 سوره نساء بود . أعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسم الله الرحمن الرحيم:

 « وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبيناً *وَ كَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضى‌ بَعْضُكُمْ إِلى‌ بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ ميثاقاً غَليظاً » (سوره النساء، آيه20 و 21).

 واژگان و نكات ادبي آن را گفتيم و اساس اين دو آيه شريفه در مورد مهر است و علماء معتقدند عقد نكاح نياز به لفظ دارد و نمي شود آن را به صورت معاطاة انجام داد. و بايد الفاظ عقد نكاح عربي باشد. عقدي كه مقوم نكاح است همان ايجاب و قبول است و ذكر مهر، مقدار مهر، ذكر آن به فارسي و عربي جايز است. زن در مقابل بضعي كه به شوهر مي دهد مي تواند مهر دريافت كند. كم و زياد بودن مهر، عين يا منفعت بودن آن جايز است. آنچه مهم است اين است كه مهر در زمان اجراي عقد معين باشد و ما براي كثرت و حد اكثر مقدار مهر چه مقدار باشد حد يقفي نداريم ولي اسلام تاكيد دارد كه مقدار مهر به اندازه مهر السنة باشد بهتر است و مهر السنه عبارت از مقدار مهري است كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) براي حضرت زهرا(سلام الله عليها) قرار دادند( كه 500 درهم بود).

 در شأن نزول اين آيه« فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبيناً » نقل كرده اند كه عده اي براي زن اول خودشان كه مهريه هاي سنگين معين كرده بودند و از طرفي عاشق زن ديگري نيز شده بودن و توان پرداخت مهر براي دو زن را نيز نداشتند، به زن اول بهتان و تمهت مي زدند و او را به اين وسيله مجبور به طلاق و ندادن مهر به او مي كردند و بعد اين مهر را به زن دوم كه قصد عقد او را داشتند مي دادند كه خداوند با نزول اين آيه، اين سيره و روش آنان را مذمت مي كند.

 البته اگر زن باعث پيشرفت و آرامش زندگي مرد شود يك قنطار مهر براي او معين كردن جا دارد و شايد يكي از فلسفه هاي مجوز مهريه هاي زياد براي زنان در واقع همين مطلب باشد.

 « فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً » نكره در سياق نفي است كه افاده عموم مي كند . و منظور آيه اين است كه حق نداردي هيچ شيئي از اين مهر را بگيريد.

 و السلام عليكم و رحمه الله و بركاته